"Бутунлай ёниб кетган вайронагарчилик": Канададаги ўрмон ёнғинидан эвакуация қилинганлар ҳали ҳам уйлари бор-йўқлигини ўйлашмоқда
Канаданинг гўзал Оканаган минтақасида ўрмон ёнғини тез тарқалиб кетгани сабабли, дам олиш кунлари 12 мингдан ортиқ одам эвакуация қилишга мажбур бўлди.
**"То'лиқ ёниб кетган вайронагарчилик": Канададаги о'рмон ёнг'ини уйлар борасида ноаниқликка дуч келмоқда**
Жума куни Британия Колумбиясининг Оканаган минтақасида бошланган Балд Ранге ёнг'ини дам олиш кунлари тез сур'атлар билан кучайиб, минглаб одамларни эвакуация қилишга мажбур қилди.
Эарл Курз ва унинг рафиқаси, Британия Колумбиясидаги Оканаган ко'лига қараган Пеачланд шаҳарчасида уч о'н йилликлар давомида яшовчилар, со'нгги 10 йил ичида о'з жамоаларига таҳдид солаётган о'рмон ёнг'инларига ко'никиб қолишган. Бироқ, бу уларнинг қочишга мажбур бо'лган биринчи ҳолатдир. Жума куни бошланган ва бир неча соат ичида 53 квадрат мил (136 квадрат км) га кенгайган Балд Ранге о'рмон ёнг'инининг оқибатларини ко'риш жуда қийин бо'лди.
"Бу бутунлай ёниб кетган вайронагарчилик", деди Курз. "Қизин нуқталар шунчаки 12 дюйм кулдан бошқа ҳеч нарса бо'лмаган бепоён жойлардир."
Душанба ҳолатига ко'ра, Британия Колумбияси расмийлари назорациз ёнг'ин натижасида ё'қолган уйлар сонини ҳали ҳам баҳоламоқда.
Жабрланган ҳудудда 12 000 дан ортиқ аҳоли эвакуация буйруг'и остида қолмоқда. Афсуски, полиция хабарларига ко'ра, якшанба куни 80 ёшли аёл о'рмон ёнг'инидан қочишга уринаётганда вафот этди.
Жаҳон даражасидаги узумзорлари ва манзарали го'заллиги билан машҳур бо'лган Британия Колумбиясининг Оканаган минтақаси со'нгги йилларда кучли қург'оқчилик билан курашмоқда. Июл ойида Оканаган ко'лининг сув сатҳи 1992-йилдан бери энг паст даражага етди, деб хабар беради Оканаган ҳавзаси сув кенгаши.
Блд Ранге о'рмон ёнг'ини душанба куни Британия Колумбиясида юз берган 100 дан ортиқ фаол ёнг'инлардан бири бо'либ, уларнинг 70 таси фақат о'тган ҳафтада бошланган.
Г'арбий қирг'оқ вилояти бош вазири Девид Эби дам олиш кунлари фавқулодда ҳолат э'лон қилди ва аҳолини эвакуация буйруқларига риоя қилишга чақирди ва ёнг'инлар "ниҳоятда тез" кетаётгани ҳақида огоҳлантирди.
18 ёшли Киган Радомски Пеачланд жанубидаги Оканаган ко'лида жойлашган Суммерланд шаҳрида уйларини тарк этишга мажбур бо'лган минглаб одамлар қаторида. У ББСга онасининг кулини зо'рг'а олиб қочиб қутулганини, ёнг'ин унинг мулкига зарар етказганини ко'рганини айтиб берди.
"Биз илгари ко'плаб яқин қо'нг'ироқларни қабул қилганмиз, лекин ҳеч қачон бундай бо'лмаган", деди Радомски. "Сиз ҳар доим бу сиз бо'лмайди деб о'йлайсиз, кейин эса бу сизсиз."
У қочиб кетган уйни бувиси 30 йил олдин қурган. Оканагандаги о'рмон ёнг'инлари ва эвакуация ҳақида о'нлаб йиллар давомида таниш бо'лишига қарамай, Радомски ва унинг оиласи ёнг'иннинг тез ривожланишидан ҳали ҳам ҳайратда қолишган. Жума куни кечқурун, кечки овқат пайтида, оила узоқдан о'рмон ёнг'ини тутунини пайқади. То'рт соатдан камроқ вақт о'тгач, Радомски мулкидаги тепалик ёнишни бошлаганида, ҳаммани ташқарига чиқаришга шошилаётганини айтди.
У оиласининг уйи омон қолганми ёки ё'қми ва қачон зарарни баҳолаш учун қайтиб келишини билмайди.
Балд Ранге о'рмон ёнг'ини Оканагандаги яна бир ёнг'индан кейин содир бо'лди, бу 200 дан ортиқ уйни вайрон қилган деб тахмин қилинади. Расмийларнинг та'кидлашича, Бредли-Крикдаги ёнг'ин о'рмон ёнг'инлари гуруҳининг "тинимсиз меҳнати" эвазига ҳозирда то'хтатилмоқда.
Қург'оқчилик шароитлари Британия Колумбиясининг жанубидаги АҚШнинг Вашингтон штатида ҳам ёнг'инларни кучайтирди, у ерда 65 000 дан ортиқ одам уйларини тарк этишга мажбур бо'лди.
Европа қург'оқчилик ва рекорд даражадаги юқори ҳарорат билан курашаётган бир пайтда, бу ёзда Испания ва Франсияда ҳам вайронкор ёнг'инлар юз берди. Франсия со'нгги йигирма йил ичидаги энг ёмон ёнг'инларни бошдан кечирди, Испания пойтахти Мадрид расмийлари эса уларнинг ёнг'инлари минтақада дуч келган энг ёмон ёнг'инлар эканлигини хабар қилишмоқда.
Ёнг'инлар Канаданинг кенг бореал о'рмон сиклининг табиий таркибий қисми бо'лса-да, мутахассислар со'нгги о'н йилликда бу ҳодисаларнинг кучайиши ва частотасининг ошишини иқлим о'згариши, айниқса иссиқ ва қуруқ об-ҳаво билан бог'лашади. 2023-йилда мамлакат умумий майдон бо'йича тарихдаги энг ёмон о'рмон ёнг'инлари мавсумини бошдан кечирди.