Бундан осони йўқ

Бундан осони йўқ

Ўзбекистон Миграция агентлиги Жанубий Кореяда E-9 визаси (нопрофессионал ишчи визаси) бўйича ишлаётган фуқаролар учун уч томонлама шартномалар шартларини қайта кўриб чиқди. Эндиликда ўзбекистонликлар янги иш жойига ўтаётганда агентликнинг Сеулдаги ваколатхонаси розилигини олишлари талаб этилмайди.

Ҳужжатдан иш берувчини ўзгартиришни келишиш талаби олиб ташланди, шунингдек, шартноманинг аввалги таҳририда назарда тутилган ушбу шартни бузганлик учун жарима бекор қилинди. Бундан буён ўзбекистонликлар амалдаги қонунчилик асосида кореялик иш берувчилар билан меҳнат шартномаларини мустақил равишда бекор қилишлари ва бошқа компаниялар билан янги келишувлар тузишлари мумкин.

Миграция агентлиги иш жойини ўзгартиришни келишиш талаби аввалроқ ўзбекистонликларнинг Кореяда ноқонуний мақомда бўлиши ҳолатларининг олдини олиш мақсадида жорий этилганини тушунтирди. Бундан ташқари, ушбу чора мигрантларга ҳуқуқий, ижтимоий ва моддий ёрдам кўрсатиш учун улар билан алоқани сақлаб туришга хизмат қилиши керак эди.

Идорада қайд этилишича, шартномада Жанубий Кореяда ноқонуний бўлиб турганлик учун жарималар тўғрисидаги банд ҳамон сақланиб қолмоқда. Ишдан бўшатилгандан сўнг, мигрантлар бир ой ичида иш изловчи сифатида рўйхатдан ўтишлари, 90 кун ичида эса янги иш жойини топишлари шарт. Агар ушбу давр мобайнида чет элликлар янги меҳнат шартномасини имзоламасалар ва мамлакатни тарк этмасалар, улар ноқонуний мигрантлар деб тан олинади. Бундай ҳолда қонунчиликда жарималар, депортация ва қайта киришни тақиқлаш назарда тутилган.

Шартномалар шартлари иш берувчилар ва нодавлат нотижорат ташкилотлари билан музокаралар якунлари бўйича, шунингдек, меҳнат мигрантларининг ўзлари қилган мурожаатларини инобатга олган ҳолда қайта кўриб чиқилди. Август ойи охирида Ульсан шаҳрида маҳаллий ҳокимият органлари, ҳуқуқ ҳимоячилари ва Hyundai компанияси вакиллари иштирокида бўлиб ўтган учрашув асосий воқеа бўлди.

Шартларнинг янгиланишидан олдин қизғин муҳокамалар бўлиб ўтди. Август ойида одам савдосига қарши курашиш бўйича бош орган ҳисобланган Жанубий Корея Гендер тенглиги ва оила вазирлиги Корея Бандлик ва меҳнат вазирлиги ҳамда Адлия вазирлигига ўзбекистонлик мигрантларни ишга жойлаштириш тизимини яхшилаш тўғрисида расмий сўров юборди. Идора мавжуд амалиётда Одам савдосининг олдини олиш тўғрисидаги қонун бузилиши белгиларини кўрди.

Аралашувга 2025 йилдан бошлаб ўзбекистонлик меҳнат мигрантлари Кореяга киришда Ўзбекистон Миграция агентлиги билан шартнома имзолаганлари, унга кўра иш берувчи ва агентлик ваколатхонасининг ёзма розилигисиз ишни ўзгартирганлик учун ойига 2000 доллар миқдорида жарима назарда тутилгани ҳақидаги маълумот сабаб бўлди. Бунда жариманинг юқори чегараси бўлмаган ва мигрант ватанига қайтгунига қадар ҳисоблаб борилган. Ҳуқуқ ҳимоячилари ушбу амалиётда штат қисқартирилиши, иш берувчининг ташаббуси билан ишдан бўшатиш ёки соғлиғининг ҳолатига кўра ишга чиқмаслик каби мажбурий ишдан бўшаш ҳолатлари ҳисобга олинмаганини кўрсатиб ўтишди.

Вазият 18 июль куни Ульсандаги Hyundai Heavy Industries кемасозлик заводида юз берган фожиали ҳодисадан кейин янада кескинлашди, у ерда ўзбекистонлик 26 ёшли ишчи ҳалок бўлди. Марҳумнинг ҳамкасблари у бир неча бор жароҳат олганини ва хавфли меҳнат шароитлари туфайли бошқа корхонага ўтмоқчи бўлганини, бироқ катта миқдордаги жарима тўлаш таҳдиди туфайли буни амалга ошира олмаганини маълум қилишди.

Миграция агентлиги маълумотларига кўра, 2024 йилда Жанубий Кореяда E-9 визаси билан ишга жойлашган ўзбекистонликлар сони 2023 йилдаги 4878 кишига нисбатан 3080 кишигача камайган. Қисқариш узрли сабабларсиз ишни ўзбошимчалик билан ташлаб кетиш муаммолари ва иш берувчиларнинг банкрот бўлиши билан боғлиқ эди. Бироқ, ҳуқуқ ҳимоячилари таъкидлаганидек, сабаблардан бири мигрантларни инсофсиз иш берувчини қонуний равишда ўзгартириш имкониятидан амалда маҳрум қилган жарималар тизими ҳам бўлган.