BTS ва Blackpink гуруҳларидан аввал Big Bang бор эди. Энди К-рор қироллари қайтишди

BTS ва Blackpink гуруҳларидан аввал Big Bang бор эди. Энди К-рор қироллари қайтишди

Сариқ рангли порлоқ тожлар тўлқини. Корейс тилида куйлаётган минглаб овозлар.

Сўнгра Fantastic Baby қўшиғининг илк синти-риффлари стадион узра портловчи энергия билан янграйди. Big Bang қайтди.

Европадаги илк йирик чиқишларидан ўн тўрт йил ўтиб ҳамда ҳарбий хизмат, аъзоларнинг кетиши ва ҳуқуқий можаролар билан кечган ўн йилликдан сўнг, Жанубий Корея гуруҳи шанба куни Лондондаги «Тоттенхэм Хотспур» стадионида ўзларининг 20 йиллик юбилей дунё тури доирасида концерт берди.

Деярли лим-лим тўлган стадионда томошабинлар шунчаки концертда қатнашиб қолмай, балки К-рор тарихидаги муҳим лаҳзанинг бир қисмига айланишди.

Гуруҳ ўзларига хос бўлган юқори мода услубидаги ялтироқ либосларда саҳнага чиққанида, оломон эркин рақсга тушди ва бу оддий тур концертидан кўра кўпроқ уйга қайтиш байрамини эслатувчи муҳитни яратди.

Мухлислар учун бу узоқ кутилган учрашув бўлди. Аммо Big Bang гуруҳининг қайтиши нафақат носталгия, балки ундан-да муҳимроқ аҳамиятга эга.

BTS «Уэмбли» стадионини тўлдиришидан ва Blackpink Гайд-паркда бош юлдуз сифатида чиқиш қилишидан анча аввал, Big Bang корейс поп мусиқаси Осиё сарҳадларидан анча узоққа кириб бора олишини исботлаб бўлган эди.

Гуруҳ Ғарбдаги ареналарни тўлдирди, АҚШнинг йирик санъаткорлари билан ҳамкорлик қилди, ҳип-ҳоп ва электрон мусиқа билан тажрибалар ўтказди ҳамда ўзларининг мода ва ижодий қиёфасини жозибадорлигининг бир қисмига айлантирди.

Уларнинг 2012 йилда «Уэмбли Арена»даги Европа дебютида қатнашган инсон сифатида, шанба кунги кайфиятнинг ўзгариши ҳайратланарли эди.

Буюк Британиядаги илк концертлари ўзларини исботлаш ва янги альбомни тарғиб қилиш истаги билан ўтган бўлса, G-Dragon, Taeyang ва Daesung-дан иборат трио сифатидаги ушбу қайтиш бутунлай уларнинг содиқ жамоаси учун мўлжаллангандек туюлди.

Классик трекларни қайта ишлаб ва қўшиқларни йўқ аъзоларга мослаб маҳорат билан ремикс қилиб, гуруҳ мураккаб декорациялардан кўра кўпроқ пиротехника, ўзларининг машҳур жонли созандалар гуруҳи ва саҳнадаги ҳақиқий жозибага таянди.

Натижада байрамона, самимий ва қувноқ учрашув юзага келди.

2011 йилда Big Bang MTV Europe Music Awards маросимида янги ташкил этилган Worldwide Act мукофотини қўлга киритиб, Ғарбнинг йирик мусиқий мукофотига сазовор бўлган илк К-рор гуруҳига айланди.

2012 йил декабрь ойида «Уэмбли Арена»да Европа дебютини ўтказганларида, биринчи концерт чипталари икки соатдан камроқ вақт ичида сотиб бўлинганидан кейин иккинчи концерт ҳам қўшилди.

Улар глобал муваффақият ҳақиқатдан ҳам мумкинлигини кўрсатган кашшоф авлодга етакчилик қилишди.

Сўнгра 2016 йилда Forbes журнали Big Bang ўтган йил давомида 44 миллион доллар (33,2 миллион фунт стерлинг) ишлаб топганини тахмин қилди ва бу уларни Celebrity 100 рўйхатига кирган илк К-рор вакилига айлантирди.

«К-рорнинг глобал бозори ҳақида гап кетганда, Big Bang жуда катта ҳисса қўшганига шубҳа йўқ», дейди Ливерпуль университетининг мусиқа бўйича катта ўқитувчиси, доктор Хэкён Ум.

«Аввалги гуруҳлар Осиё бозорларида машҳур эди, аммо Big Bang ҳақиқий халқаро юлдузлар эди. Мен уларни К-рор қироллари деб атаган бўлардим, худди Майкл Жексонни поп қироли деб атаганимиздек», дея қўшимча қилади Ум.

«Big Bang муваффақияти Ғарбда К-рор стадион турлари қанчалик муваффақиятли бўлиши мумкинлигининг илк белгиси эди».

Big Bang-га қадар К-рор гуруҳлари кўпинча кўнгилочар агентликлар томонидан сунъий равишда яратилган деб ҳисобланарди.

Аммо мусиқа мунаққидларининг айтишича, Big Bang бу қолипни бузиб ташлади. Улар ўз қўшиқларини ўзлари ёзиб, продюсерлик қилишди, ўзларининг кўча модаси қиёфасини яратишди ва ҳип-ҳоп, R&B-дан тортиб, анъанавий Жанубий Корея халқ жанри бўлган тротгача бўлган йўналишларни аралаштиришди.

Шанба куни томошабинлар орасида бўлган кўпчилик учун бу концерт К-рор тарихидан жонли дарсдек туюлди — «бутларнинг бутлари» жонли ижросини кўриш имконияти.

«Улар бошқача эди, чунки улар бир хил К-рор қолипидаги чиройли йигитлар босқичига эргашишмади», деб тушунтиради Сингапурдан Лондонга келган Шерон.

«Улар ўз мусиқаларига кўпроқ урғу беришди, бироз кўпроқ ҳип-ҳоп йўналишида ижод қилишди. Улар нима қилиш керак бўлса, шуни қилишди ва улар мен учун ҳақиқий асосчилардир».

Бу фарқ уларни Осиё бўйлаб ажратиб турди ва BTS каби замонавий, ўз мусиқасини ўзи яратадиган гуруҳлар учун андоза яратишга ёрдам берди.

Ва яна сариқ тож. Big Bang концертларида гуруҳнинг Bang Bong деб номланувчи тож шаклидаги ёруғлик таёқчасини (лайтстик) пайқамасликнинг иложи йўқ.

К-рорнинг илк даврларида мухлислар санъаткорларни рангли шарлар ёки оддий порлоқ таёқчаларни силкитиб қўллаб-қувватлашарди.

Аммо «VIP» деб номланувчи ўз мухлислари учун ўзига хос, доимий рамз излаб, гуруҳ етакчиси G-Dragon қўлда ушлаб туриладиган сариқ тожни таклиф қилди ва бу билан концерт сувенирларининг янги моделини яратди.

«Мухлисларнинг фаоллиги ва бир овоздан ҳайқириқлар корейс мусиқа тарихида чуқур илдизларга эга», деб тушунтиради Ум. «Аммо Big Bang жисмоний технологияни замонавийлаштиришга ёрдам берди».

Bang Bong замонавий К-рор гуруҳлари ҳозирда фойдаланадиган махсус дизайнли мухлислар лайтстиклари ва сувенирлари учун андоза яратди.

Концерт залидан ташқарида ҳам худди шундай мухлислар энергияси кўчаларга кўчиб ўтди, иштирокчилар қўлда ясалган совғалар ва фотокарталар алмашишди — бу маросим сўнгги йилларда Ғарбдаги арена турларига ҳам тарқалди.

Кўнгилли мухлислар гуруҳлари стадион бўйлаб тахминан 35 000 та махсус босиб чиқарилган баннерларни тарқатишди ва танланган ижролар пайтида биргаликда кўтариш учун оломоннинг улкан олқишини ташкил қилишди.

Бироқ, Big Bang тарихи шунчаки оддий муваффақият ҳикояси эмас.

Жанубий Кореяда соғлом эркаклар мажбурий ҳарбий хизматни ўташлари шарт ва Big Bang аъзолари гуруҳ фаолиятидаги танаффус пайтида турли вақтларда хизмат қилишди.

Кейин эса можаролар бошланди.

2017 йилда гуруҳнинг собиқ аъзоси T.O.P Жанубий Кореяда қаттиқ жиноий жавобгарликка тортиладиган ва ижтимоий тақиқланган марихуана истеъмол қилганликда айбдор деб топилди ва мажбурий ҳарбий хизматни ўтаётган вақтида шартли қамоқ жазосини олди. Кейинчалик у гуруҳни расман тарк этди.

Сўнгра 2019 йилда гуруҳнинг энг ёш аъзоси Seungri «Burning Sun» можароси ортидан шоу-бизнесни бутунлай тарк этди.

Бу Сеулдаги шу номли тунги клуб устидан олиб борилган шов-шувли полиция тергови бўлиб, унда бир нечта эркак К-рор юлдузлари иштирокидаги секс-трафик, пора бериш ва ноқонуний видеога олиш тармоғи фош этилган эди.

Жанубий Корея Олий суди кейинчалик, 2022 йилда Seungri-га нисбатан фоҳишаликка воситачилик қилиш, чет элда қимор ўйнаш ва маблағларни ўзлаштириш каби айбловлар бўйича 18 ойлик қамоқ жазосини ўз кучида қолдирди.

Гарчи гуруҳ саҳнадан туриб икки собиқ аъзонинг кетганини очиқ айтмаган бўлса-да, уларнинг йўқлиги стадиондаги кўп йиллик мухлисларга аниқ сезилиб турди.

Шундай бўлса-да, бу дўстлари билан концертни кўриш учун Нью-Йоркдан учиб келган Энни каби мухлислар учун аҳамиятсиз эди. Унинг айтишича, Big Bang-нинг қийинчиликларга бардош бера олиш қобилияти уларнинг мусиқасини янада қадрлироқ қилган.

«Big Bang мен учун бошланиш эди», дейди у. «Уларнинг тўсиқларни қандай енгиб ўтиши менга ёқади — бу менга умид беради. Йиллар давомидаги танаффусдан кейин уларнинг қайтаётгани ажойиб. Улар ҳақиқий асосчилардир».

Гуруҳ саҳнага чиқишидан олдин ҳам Bang Bang Bang қўшиғининг илк ҳайқириқлари янграганда оломон жўр бўлди, уларнинг 2008 йилдаги рамзий Haru Haru балладаси эса бутун стадион бўйлаб жўр бўлиб куйлашни бошлаб берди.

Big Bang қуришга ёрдам берган К-рор индустрияси таниб бўлмас даражада ўзгарди.

Шунга қарамай, уларнинг қайтиши иккинчи авлоднинг асл мухлислари ва гуруҳ дебют қилганида ҳали туғилмаган ёш Z авлоди тингловчиларининг ҳайратланарли қоришмасини ўзига жалб қилди.

Кўплаб фахрий мухлислар гуруҳ билан бирга улғайган бўлса, бутунлай янги авлод уларни рақамли архивлар ёки медиа чиқишлари орқали топди.

Жемма ва унинг қизи Кейси Эдинбургдан қўлда тикилган махсус курткаларда келишган.

«Мен улар ҳақида Squid Game сериалидаги T.O.P орқали билдим ва кейин бу оламга шўнғиб кетдим», дейди Жемма. «Мен ҳозир жуда кўп дўстларимни К-рорга жалб қилдим. Бунинг ҳаммаси энергия билан боғлиқ».

Корейс диаспораси мухлислари учун концерт янада чуқурроқ маданий маънога эга эди.

«Мен Big Bang-га уларнинг Alive EP (2012 йилда) альбоми чиққанда қизиқиб қолганман, чунки улар жуда янгилик яратувчи эканини ҳис қилганман», дейди Кевин.

«Илгари корейс санъаткорлари Ғарбда содир бўлаётган воқеаларни кўп тақлид қилишаётганини ҳис қилардим, лекин бу ерда улар ўзларининг ноёб қиёфасини тўлиқ намойиш этишди. К-рорда 20 йил давомида мавжуд бўлган гуруҳга эга бўлиш жуда кам учрайдиган ҳодиса ва улар К-рорни оммалаштиришда шубҳасиз ўз ролларини ўйнашди».

Ушбу авлодлараро жозибадорликнинг катта қисми TikTok ва YouTube каби ижтимоий тармоқларда тарқалаётган архив концерт лавҳалари, телекўрсатувлар ва классик мусиқий видеолар билан боғлиқ.

«Носталгия одамлар ўзлари шахсан бошдан кечирмаган нарсалар асосида ҳам қурилиши мумкин», деб таъкидлайди Ум.

«Бу умумий рақамли хотира орқали содир бўлади. YG Entertainment YouTube каби рақамли платформалардан эрта фойдаланишни бошлаган, бу эса икки авлод давомида тўпланган барқарор глобал мухлислар базасини яратди».

Гарчи гуруҳ саҳнада ўз ўтмиши ҳақида тўғридан-тўғри гапирмаган бўлса-да, уларнинг тарихидаги ҳиссий юк Still Life финалида энг юқори чўққига чиқди.

T.O.P-нинг ўзига хос баритони ёзиб олинган овоз орқали стадионда янграганда, томошабинлар орасида яққол ҳиссиёт тўлқини кезди.

Концерт якунида саҳнадан туриб гапирган G-Dragon жуда таъсирлангани кўриниб турди ва уларнинг мусиқаси Лондондаги дебютларидан 14 йил ўтиб бундай унутилмас глобал из қолдиришини ҳеч қачон кутмаганликларини тан олди.

Мушаклар тунги осмонни ёритар экан, уч аъзо қўлларини бирлаштириб, таъзим қилишди — бу замонавий К-рорни қайта шакллантиришга ёрдам берган гуруҳ учун зафарли лаҳза бўлди.