Бошланишига қадам қўйилди
Ўзбекистон банк ишининг янги эрасини очмоқда: илк бор исломий молиялаштириш учун лицензия берилди
**Бошланиш берилди**
Ўзбекистонда молия сектори учун муҳим воқеа юз берди. Республика Марказий банки илк бор ислом банк фаолиятини амалга ошириш учун лицензия берди. Бундай рухсатноманинг биринчи эгаси ислом банкинг принципларига мувофиқ молиявий хизматлар кўрсатиш ҳуқуқини олган Open Bank бўлди.
Ушбу қарор мамлакат банк тизими ривожида янги босқични очади, аҳоли ва бизнесни молиялаштириш имкониятларини кенгайтиради. Ислом молиявий инструментлари банк ва мижоз ўртасида савдо операциялари, шериклик, ижара ва фойдани тақсимлашга асосланган алоҳида ўзаро таъсир моделини назарда тутади.
Ислом банкингининг асосий хусусияти анъанавий қарз фоизидан воз кечишдан иборат. Унинг ўрнига молия ташкилоти реал тижорат операциялари, инвестициялар ёки биргаликдаги тадбиркорлик фаолиятидан даромад оладиган механизмлар қўлланилади.
Open Bank’га берилган лицензия бир йўла бир нечта иш йўналишларини қамраб олади.
Банк мижозлар маблағларини инвестиция омонатларига жалб қилиши ва фойдани тақсимлаш шартларида молиялаштириш тақдим этиши мумкин бўлади. Бундай механизм тузилган шартномаларга мувофиқ томонларнинг инвестиция фаолияти натижаларида иштирок этишини назарда тутади.
Яна бир йўналиш банкка мижозлар номидан пул маблағларини бошқариш ёки инвестиция операцияларини ташкил этиш имконини берувчи агентлик келишувлари асосидаги молиялаштириш бўлади.
Товарларни кейинчалик мижозларга бўлиб тўлаш шарти билан сотиш учун сотиб олиш имконияти алоҳида аҳамиятга эга. Бундай инструментлар тадбиркорлик фаолиятини молиялаштиришда, ускуналар харид қилишда ва зарур маҳсулотларни олишда қўлланилиши мумкин.
Бундан ташқари, банк товар етказиб беришни олдиндан тўлов орқали молиялаштириш, биргаликдаги тижорат лойиҳаларида иштирок этиш ва юридик шахсларнинг устав капиталига кириш ҳуқуқини олади.
Кейинчалик сотиб олиш имкониятини назарда тутувчи мол-мулкнинг ислом ижараси алоҳида йўналишга айланади. Ушбу инструмент ускуналар, транспорт ва бошқа ишлаб чиқариш активларини сотиб олишдан манфаатдор корхоналар орасида потенциал талабга эга.
Ўзбекистон иқтисодиёти учун лицензияланган ислом банкингининг пайдо бўлиши мавжуд молиявий инструментларнинг кенгайишини англатади. Янги модель илгари диний ёки иқтисодий сабабларга кўра анъанавий кредит маҳсулотларидан фойдаланишдан тийилган мижозларни жалб қилишга қодир.
Ислом молиясини ривожлантириш, шунингдек, айниқса кичик ва ўрта бизнес сегментида инвестицияларни жалб қилиш ва тадбиркорлик фаоллигини кенгайтириш учун қўшимча шароитлар яратиши мумкин. Бунда ислом банк операциялари мамлакатнинг тартибга солинадиган молия тизимининг бир қисми бўлиб қолади ва Ўзбекистон қонунчилиги доирасида амалга оширилади.
Марказий банк молия ташкилотларининг хизматларидан фойдаланишдан олдин уларнинг лицензияларини текшириш зарурлигини алоҳида таъкидлади. Тегишли рухсатномалар тўғрисидаги маълумотлар регуляторнинг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.
Шу тариқа, биринчи лицензиянинг берилиши анъанавий ва ислом банк инструментлари параллель равишда ривожланиши мумкин бўлган Ўзбекистоннинг янада ранг-баранг молия бозорини шакллантириш сари муҳим қадам бўлмоқда.