Болалар Ямандаги фронт чизиғи яқинида мактабга бориш учун мерганлар ва миномётлардан қўрқмай ҳаракат қилмоқдалар

Болалар Ямандаги фронт чизиғи яқинида мактабга бориш учун снайперлар ва миномётлар хавфига рўбарў келмоқда

Рафифнинг айтишича, мактабга бориш йўли уни қўрқитади, лекин у ўқишни давом эттиришга қатъий қарор қилган

Ҳар куни эрталаб соат 6 да 10 ёшли Рафиф ва унинг укаси оч жигарранг ва тўқ жигарранг рангли мактаб формаларини кийиб, мактабга тайёргарлик кўришади.

У доим дўстларини кўришни ва математикадан тортиб араб тили ва исломшуносликкача бўлган барча фанларни ўрганишни интиқлик билан кутади. Келаси йили инглиз тилини ўрганишни бошлашни сабрсизлик билан кутмоқда.

Аммо Рафиф учун мактабга бориш йўлни кесиб ўтиш ёки автобусдан қолиб кетишдан кўра анча катта хавф-хатарларни туғдиради.

Унинг Яман жануби-ғарбидаги Таиз шаҳридаги мактаби «ҳеч кимники бўлмаган ҳудуд» деб аталадиган водий четидаги тоғда жойлашган — бу Яманнинг халқаро миқёсда тан олинган, Саудия Арабистони томонидан қўллаб-қувватланадиган ҳукумати кучлари ва Эрон томонидан қўллаб-қувватланадиган ҳусийлар ўртасидаги фуқаролар урушида қаттиқ кураш кетаётган фронт чизиғидир.

Мактабнинг бир томонида ҳукумат назоратидаги ҳудуд, иккинчи томонида эса ҳусийларнинг снайперлик позициялари жойлашган.

Рафифнинг уйи тоғнинг пастроқ қисмида.

Ҳар сафар мактабга борганида у орқасини снайперларга қаратган ҳолда тепаликка қараб юриши керак. «Мен қўрқаман», дейди у.

ЮНИСЕФ маълумотларига кўра, ўтган ойда уруш кучайишидан олдин ҳам Яманда 3,2 миллионга яқин бола мактабга бормаётган эди.

Ташкилотнинг билдиришича, 2014 йилда уруш бошланганидан бери минглаб болалар ҳалок бўлган ёки майиб қилинган, яна минглаб болалар эса ҳар икки томондаги қуролли гуруҳлар томонидан сафарбар этилган.

Шундай бўлса-да, Рафиф мактабга боришни тўхтатишни хоҳламаслигини айтади, чунки у дўстларини кўришни яхши кўради ва бу улар билан бирга бўлишнинг ягона имкониятидир. У синфидаги болаларни бирма-бир санай бошлайди.

Мактаб — Рафифнинг ота-онаси унга кўчага чиқишга рухсат берадиган ягона вақтдир. Улар қизининг таълим олишини ва яхшироқ ҳаёт кечириш имкониятига эга бўлишини хоҳлашларини айтишади. Рафиф шифокор бўлишни орзу қилади.

Рафифнинг оиласи тўққиз йил аввал, ҳусийлар у ерни назорат остига олганида, хавфсизлик излаб соҳилбўйидаги Ҳудайдо шаҳридан Таизга кўчиб келган.

Аммо Таизда ҳам жанглар бўлиб ўтди.

Рафифнинг айтишича, икки йил аввал унинг янги уйи яқинида миномёт ҳужуми содир бўлган.

«Мен ва укамдан ташқари ҳамма кўчада эди. Кейин тўсатдан миномёт снаряди учиб келди... снаряд парчалари эшикни тешиб, уй ичига кирди». Унинг қўли синган ва урилган жойида ҳали ҳам чандиқ бор.

Сўнгги кунларда эса можаро янада шиддатли тус олди. Якшанба куни ҳусийлар Таизни Адан билан боғлайдиган муҳим таъминот йўлини тўсиб қўйишди, бу эса уларга Таизни амалда қамал қилиш имконини берди. Ушбу йўл назорати қайта-қайта қўлдан-қўлга ўтиб турган.

Маҳаллий аҳоли вакиллари Би-би-сига ҳусийлар исталган вақтда шаҳарни эгаллаб олишидан қўрқишаётганини айтишди.

Уларнинг сўзларига кўра, ҳукумат кучлари шу ҳафта бошқа жойларда муваффақиятларга эришиб, муҳим денгиз йўли бўлган Боб ал-Мандаб бўғозидаги стратегик нуқталарни қайтариб олишган ва пойтахт Сано устидан назоратни қайта тиклаш учун ҳужум бошлашган.

Таиздаги уйлар асосан тоғ ёнбағирлари бўйлаб тарқалган, бироқ уларнинг аксарияти жанглардан қочган оилалар томонидан ташлаб кетилган.

Биз икки марта Рафиф ва унинг оиласи яшайдиган маҳаллага боришга ҳаракат қилдик, аммо маҳалла фаоли бизга бу жуда хавфли эканлигини айтди.

Биринчи уринишда маҳалла аҳолиси снайперлар томонидан уч киши отиб ўлдирилганини айтишди. Иккинчисида эса бизга яна бир отишма ҳақида хабар беришди.

Рафифнинг мактабида 45 ёшли ўқитувчилардан бири Абдел Рақиб ал-Обайдий бизни томга олиб чиқиб, тоғлардаги ҳусийларнинг ҳарбий лагерлари, казармалари ва снайперлик позициялари эканини айтган жойларни кўрсатди.

Томда турганимизда, бизга ҳамроҳлик қилаётган яманлик хавфсизлик бўйича маслаҳатчи тўсатдан ичкарига қайтишимизни айтди. Унинг сўзларига кўра, биз ўша позициялардан кўриниб турибмиз ва бизни отиб ташлашлари мумкин.

Абдел Рақиб хавфни тан олиб кулди. Унинг айтишича, мактаб аввал ҳам ўққа тутилган.

«Биз синфда ўтирганимизда, ухлаётганимизда, мактабда ёки кўчада бўлганимизда вазият исталган дақиқада портлаши мумкин. Келажагимиз қандай бўлишини, эртага нима бўлишини билмаймиз».

Абдел Рақиб учун хавф одатий ҳолга айланган. Унинг бунга хотиржам муносабатда бўлиши кишини ташвишга солади.

Таиз узоқ вақтдан бери мамлакатдаги вайронкор фуқаролар урушининг асосий жанг майдони бўлиб келган. 2015 йилда ҳукуматни пойтахт Санодан сиқиб чиқаргандан сўнг, ҳусийлар Таизни ҳам эгаллашга уринишди, бироқ маҳаллий халқ лашкарлари томонидан шаҳарнинг катта қисмидан сиқиб чиқарилди.

Таизнинг қўлга киритилиши ҳусийларга мамлакат шимоли устидан тўлиқ назоратни беради. Эндиликда, ўзларининг сўнгги ҳужумларида ҳусийлар бошқа қуроллар билан бир қаторда дронлардан ҳам кенг фойдаланмоқдалар.

Баъзан тинч аҳоли икки ўт орасида қолиб кетади.

Ўша куни кечқурун бизга мактабдан тахминан беш дақиқалик масофада жойлашган шифохонадан қўнғироқ қилишди. Миномёт ҳужуми оқибатида икки бола оғир яраланган эди.

Ал-Равда шифохонасига етиб келганимизда, жонлантириш бўлими ташқарисида қонга беланган кичкина, беж рангли резина сандалларни ушлаб турган ҳамширани кўрдик.

Улар шаҳардаги автоустахонага миномёт снаряди келиб тушиши оқибатида ҳалок бўлганини билганимиз — уч ёшли Аҳмадга тегишли эди.

Оёқ кийим ҳақида сўраганимда, ҳамшира Икрам Шамсан йиғлай бошлади.

«Бу бола ёки унинг оиласи нима гуноҳ қилган эди?» деб сўради у.

Аҳмад орқасидан кириб, юрагини тешиб ўтган снаряд парчаси туфайли ҳалок бўлган. Бола автоустахонада мотоциклининг шинасини дамлатаётган отаси билан бирга бўлган. Отасига шикаст етмаган.

Шифокорнинг айтишича, ота ўғлини уйда қолдирмоқчи бўлган, бироқ бола ҳам бирга боришни истаб йиғлаган.

Ўғлининг жасадини шифохонадан олиб чиқаётган ота боланинг онасига қандай рўбарў бўлишини сўрайди.

Оддий юмуш уларнинг ҳаётидаги энг даҳшатли кунга айланди.

Яна бир бола, 11 ёшли Амжад ҳам автоустахонада бўлган. У ва унинг акаси у ерда амакиси билан бирга ишлаб, ўз қишлоғидаги оиласига пул жўнатиб туришган.

Снаряд парчаси Амжаднинг ўпкаси ва қорин бўшлиғига теккан. Биз унга етиб борганимизда, у жонлантириш бўлимида эди, нафас олишга қийналарди. Тўшаги ёнида ҳеч қандай қариндоши йўқ эди.

Шифокорнинг айтишича, унинг аҳволи оғир ва бир неча соат ичида вафот этишидан хавотирда. У онасининг хайрлашишга улгуришидан умидвор эди.

Амжад ўша куни кечқурун соат 20:00 атрофида шифохонага ётқизилган. Онаси қишлоқдан саккиз соатлик йўл босиб, эртаси куни эрталаб соат 06:00 атрофида етиб келди.

У ўғлининг каравоти ёнида ўтириб, ўзини босиб олишга ҳаракат қилиб ибодат қилди. Хонадан чиқиши билан тиз чўкиб, йиғлаб юборди.

Шифокорларнинг айтишича, онаси келганида унинг юрак уриши яхшиланган. Улар боланинг аҳволи яна бир операция учун етарлича барқарор деган қарорга келишди.

Ўшандан бери у операция қилинди, аммо аҳволи оғирлигича қолмоқда.

«Биз доим даҳшат ичидамиз. Болаларнинг ҳалок бўлаётганини кўриш жуда оғир», дейди ҳамшира Шамсан. «Биз тинчлик ва хавфсизликни хоҳлаймиз».