«Биз шунчаки билмаймиз» - JP Morgan АҚШ ва Эрон ўртасидаги уруш туфайли нефть нархини прогноз қилишга қийналмоқда

«Биз шунчаки билмаймиз» - JP Morgan АҚШ-Эрон уруши фонида нефть нархини прогноз қилишга қийналмоқда

JP Morgan инвестиция банки гиганти АҚШ-Эрон уруши нефть нархига қандай таъсир қилишини прогноз қилишда қийинчиликларга дуч келаётганини маълум қилди ва инвесторларга йўллаган ноёб эслатмасида «биз якуний натижани қандай моделлаштиришни шунчаки билмаймиз», дея баён этди.

Банкнинг билдиришича, низо бошида АҚШ кесиб ўтишни истамайдиган «иқтисодий қизил чизиқлар» мавжуд деб «тахмин қилинган» ва шу сабабли июнь ойида Ормуз бўғози кема қатнови йўлини қайта очиш бўйича келишувга эришилади деб ҳисобланган.

Ушбу қизил чизиқлар қаторига нефть нархининг бир баррель учун 100 доллардан ошиши, инфляциянинг 4 фоизга етиши, бензин нархининг бир галлон учун 5 доллардан юқори кўтарилиши ва 10 йиллик давлат қарзлари бўйича фоиз ставкаларининг 5 фоизга етиши киритилган эди.

«Бозор хавотирда», дейди таҳлилчилар.

JP Morgan молия дунёсидаги йирик ном бўлиб, унинг экспертлари АҚШ-Эрон низосининг иқтисодий таъсирини баҳолашга қийналаётганини тан олиши Оқ уйнинг кейинги қадамларини прогноз қилиш қанчалик қийинлигини кўрсатади.

Нефть ва газ соҳасидаги манба BBC'га бундай нуфузли инвестиция компанияси томонидан бундай эслатманинг чиқарилиши «ноодатий» ҳол эканини, аммо низо атрофидаги ноаниқликни ҳисобга олган ҳолда, бу «вазиятнинг акси» эканини айтди.

Инвесторлар кўпинча қарорларини инфляция кутилмаларига асослаб қабул қиладилар, нефть нархи эса ушбу хомашёнинг кенг қўлланилиши ва инсониятнинг унга қарамлиги сабабли бутун дунё бўйлаб харажатлар ошишининг асосий ҳаракатлантирувчи кучи ҳисобланади.

Бензин ҳали ҳам 5 доллардан паст бўлса-да ва инфляция ҳам 4 фоизга етмаган бўлса-да, сўнгги ҳафталарда нефть нархи яна 100 доллардан юқорига кўтарилди, АҚШ молия бозорларидан пул қарз олиши учун чиқариладиган давлат облигациялари бўйича фоиз ставкаси — даромадлилик деб аталадиган кўрсаткич — 5 фоиздан ошди.

«Олти ой ўтгач [уруш бошланганидан бери], ушбу чизиқларнинг аксарияти кесиб ўтилди, аммо чиқиш стратегияси аниқлашиш ўрнига, янада мавҳум бўлиб бормоқда», дейилади JP Morgan хомашё тадқиқотлари гуруҳининг эслатмасида.

«Эрон низоси бошланганидан бери биринчи марта бизда базавий прогноз йўқ. Биз якуний натижани қандай моделлаштиришни шунчаки билмаймиз».

АҚШ Президенти Дональд Трамп ўтган ҳафта Эрон уруши АҚШдаги ноябрь ойидаги оралиқ сайловлардан кейингина тугаши мумкинлигини айтган эди.

«Сайловдан сўнг дарҳол нефть нархи пастга қараб қулайди», деди Трамп ўтган ҳафта журналистларга. «Менимча, бу оралиқ сайловлардан бироз кўпроқ вақт талаб қилади».

Нефть нархининг юқорилиги АҚШда ва бутун дунёда яшаш қийматини оширмоқда, совуқ ойлар олдидан ёқилғи ва энергия нархлари кўтарилмоқда.

АҚШ марказий банки — Федерал захира тизими шу ҳафта сўнгги уч йилдан ортиқ вақт ичида биринчи марта фоиз ставкаларини оширди ва нархлар ўсишини секинлаштириш мақсадида улар жорий йилда ва 2027 йилгача яна оширилиши мумкинлигидан сигнал берди.

ФЗТ раиси Кевин Уорш бу қадам «инфляция жуда юқори ва жуда узоқ вақтдан бери давом этаётгани» сабабли қўйилганини айтди, гарчи Трамп бу қарорга қўшилмаган бўлса-да.

JP Morgan эслатмасида таҳлилчилар сентябрь ойида нефть 100 доллардан юқори баҳода сотилаётганига қарамай, унинг «адолатли қиймати» бир баррель учун тахминан 90 долларни ташкил этишини тахмин қилишган.

Бироқ унда «бозор савдодаги кейинги узилишлар хавфини ҳисобга олмоқда» дейилган.

Таҳлилчилар Яқин Шарқдаги нефть етказиб бериш бўйича қўшимча хавфларга ишора қилишди, бунда Эрон томонидан қўллаб-қувватланадиган Ямандаги ҳусийлар яна бир муҳим халқаро юк ташиш йўли бўлган Боб ал-Мандаб бўғозидаги сув йўлининг кириш қисмини эгаллаб олишган.

Россия ва Украина ўртасидаги низо ҳам таъсир кўрсатишда давом этмоқда.

Таҳлилчиларнинг таъкидлашича, урушнинг юмшаши бўйича «аниқ сигналлар йўқлиги» сабабли, глобал нефть етказиб беришдаги узилишлар вақтинчалик деган тахминни «сақлаб қолиш тобора қийинлашмоқда».