Билл Гейц қайта-қайта ўқиган ва бошқаларга ҳам тавсия қилган 10 та китоб

**Билл Гейц қайта-қайта ўқиган ва бошқаларга ҳам тавсия қилган 10 та китоб**

Бир пайтлар Билл Гейцдан кимсасиз оролга қайси китобларни олиб кетиши сўралган эди. Миллиардер бунга жавобан ўзининг энг севимли асарларини батафсил санаб ўтган: илмий-фантастик романлардан тортиб, математик тафаккур ва инсоният тарихи ҳақидаги нон-фикшн китобларга қадар.

Унинг танлови хилма-хиллиги билан ажралиб туради ва ўз устида ишлашни истаган ҳар бир кишига фойдали бўлиши мумкин. Агар сиз бу рўйхат билан ҳали таниш бўлмаган бўлсангиз, қуйида Мисрософт асосчисининг энг севимли ўнта асарини келтирамиз.

**“Етти Момо Ҳаво”, Нил Стивенсон**

Рўйхат Нил Стивенсоннинг “Етти Момо Ҳаво” илмий-фантастик романи билан бошланади. Бу асар Билл Гейц томонидан юқори баҳоланганидан ташқари, кўплаб адабий танқидчилардан ҳам ижобий фикрлар олган ва муаллифга катта шуҳрат келтирган.

Роман инсониятнинг келажакдаги ҳаёти ҳақида ҳикоя қилади. Ер ҳалокат ёқасига келиб қолади, шунинг учун инсон зотини сақлаб қолишнинг ягона йўли сифатида омон қолиш умидида бир неча минг кишини коинотга юбориш таклиф этилади. 5000 йилдан кейин улар Ерга қайтиб, ҳаётни қайта бошлашга уриниши керак бўлади.

“Ердаги ҳаётнинг тугашига инсониятнинг муносабати ҳақидаги бу роман илмий фантастикага бўлган муҳаббатимни қайта уйғотди”, — дея таъкидлаган миллиардер китоб ҳақида.

**“Буюк Гецби”, Френсис Скотт Фицжералд**

Кутилганидан фарқли равишда, Гейц тўпламдаги иккинчи ва охирги севимли бадиий асар сифатида “Буюк Гецби”ни тилга олади. Тадбиркор уни бир неча бор қайта ўқиганини айтади, ҳатто уйидаги деворлардан бирида романдан олинган мана шу иқтибос ҳам бор: “Унинг орзуси шунчалик яқин туюлган бўлиши керакки, унга етишмаслик қийин эди”.

Бу китоб Фицжералдга улкан машҳурлик олиб келган, у доимий равишда дунёнинг энг яхши адабиётлари рўйхатларидан жой олади ва асар асосида бешта филм суратга олинган. Уларнинг энг машҳури Баз Лурман томонидан ишланган бўлиб, унда Леонардо ДиКаприо ва Тоби Магуайр рол ижро этган.

**“Қандай қилиб хато қилмаслик керак. Математик тафаккур кучи”, Жордан Элленберг**

“Матн қизиқарли, хотиржам ва тушунарли услубда ёзилган — бундай мавзудаги китобдан буни умуман кутмаган бўлардингиз. Элленбергнинг асосий фикри шундан иборатки, биз ҳаммамиз доимий равишда математика билан шуғулланамиз”, — деб тушунтиради миллиардер ўз танловини.

Олим бу асарда инсон ҳаётининг деярли барча жиҳатларини математик нуқтайи назардан ёритади. У формулалар ва тенгламалар бутун дунёни қамраб олганини, улар нафақат ҳисоблаш фанларида, балки сиёсат, тиббиёт ва ҳатто илоҳиётда ҳам қўлланилишини кўрсатади.

**“Сапиенс. Инсониятнинг қисқача тарихи”, Ювал Ной Ҳарари**

Ювал Ной Ҳарарининг “Сапиенс. Инсониятнинг қисқача тарихи” асари Ҳомо сапиенснинг қандай пайдо бўлгани ва ривожлангани ҳақидаги кенг қамровли ҳикоядир. Муаллиф китобхонни тарихнинг асосий босқичлари — инсон эволюцияси ва илк жамиятлардан тортиб, давлатлар ҳамда динларнинг пайдо бўлишигача — бўйлаб олиб боради. Шунингдек, у замонавий ҳаёт ва сунъий интеллект, ген муҳандислиги ҳамда бошқа технологиялар келажакда бизни қандай ўзгартириши мумкинлиги ҳақида ёзади.

Китоб халқаро бесцеллерга айланган, Тҳе Нев Ёрк Тимес рўйхатига кирган ва бир нечта адабий мукофотларга сазовор бўлган. Билл Гейцнинг айтишича, бу асар унинг оиласида бир неча бор қизғин мунозараларга сабаб бўлган.

**“Рақобатлашиш кучи”, Рейити Микитани ва Хироси Микитани**

Бу китобда япон иқтисодчиси Рейити Микитани ўз ўғли, Ракутен компанияси асосчиси Хироси билан суҳбатлашади. Улар биргаликда Япониянинг қандай қилиб узоқ давом этган иқтисодий инқирозга тушиб қолгани ҳақида мулоҳаза юритишади. Муаллифлар “молиявий пуфак”нинг пайдо бўлишида ким айбдор эканини, нега бир вақтлар муваффақиятли бўлган мамлакат ўз ўрнини бошқаларга бўшатиб берганини ва Хитой ҳамда Жанубий Корея билан рақобатлашиб, қандай тикланиш мумкинлигини тушунишга ҳаракат қилишади. Бундан ташқари, улар муаммоларни ҳал этишнинг ўзига хос йўлларини ҳам таклиф қилади: таълим тизимини яхшилашдан тортиб, аёлларни меҳнатга жалб қилишгача.

Гейц Микитани илгари сурган ҳар бир фикрга ҳам қўшилмаслигини айтган. Шунга қарамай, у “Рақобатлашиш кучи...”ни “мамлакат келажагига нисбатан ҳақиқий ақлли қараш” деб атайди.

**“Ҳаёт масаласи. Энергия, эволюция ва мураккабликнинг келиб чиқиши”, Ник Лейн**

Британиялик биокимёгар Ник Лейн “Ҳаёт масаласи...” асарида Ер тараққиёти давомида юз берган глобал жараёнларни батафсил тушунтиради. Унинг фикрича, эволюция ва ҳаётнинг пайдо бўлиши каби жараёнлар мавжуд энергия миқдори билан чекланади.

“Бу инсоннинг меҳнати ҳақида кўпроқ одамлар билишини истардим. У Ердаги (ва эҳтимол, бошқа жойлардаги) ҳаёт эволюциясида энергия қанчалик муҳим рол ўйнашини одамларга етказишга ҳаракат қилади. Ҳатто у баъзи тафсилотларда ноҳақ бўлиб чиқса ҳам, унинг ғоялари биз қаердан келганимиз ва қаерга кетаётганимизни тушунишимизга муҳим ҳисса қўшишига ишонаман”, — деган эди Мисрософт асосчиси.

**“Бизнес саргузаштлари: Уолл-стрит дунёсидан 12 та классик ҳикоя”, Жон Брукс**

Бу иқтисодий асарни Билл Гейцга ундан қолишмайдиган даражада машҳур бўлган, ўзининг таржимайи ҳоли ҳам кимсасиз оролга олиб кетишга арзийдиган китоб бўла оладиган миллиардер тавсия қилган. Гап, албатта, Уоррен Баффет ҳақида бормоқда.

Сайёрамизнинг энг бой икки кишиси “Бизнес саргузаштлари”ни юқори баҳолагани ажабланарли эмас. Унда Жон Брукс ХХ асрдаги Ню-Ёркнинг молиявий ҳаёти ҳақида қизиқарли тарзда ҳикоя қилади. Биржадаги муҳим воқеалардан ташқари, у ҳақиқий тижорат ютуқлари ва бизнесдаги энг қизиқарли кейсларни ҳам эсга олади.

“Бу ғоялар барча даврларда долзарб бўлиб, буюк компанияни бошқариш қоидалари ўзгармаслигини эслатади. Мен бу китобни йигирма йилдан кўпроқ вақт олдин ўқиганман ва у ҳануз бизнес ҳақидаги энг севимли китобим бўлиб қолмоқда”, — дейди Гейц.

**“Муҳаббат ва мантиқ билан фарзанд тарбияси”, Фостер Клайн ва Жим Фей**

Миллиардернинг стол устидаги китоблари орасида фарзанд тарбиясига оид қўлланма бўлиши кутилмаган туюлиши мумкин. Бироқ Гейц бу китоб унга чинакам катта таъсир кўрсатганини айтган. Кўп фарзандли ота сифатида у ундан кўплаб фойдали билимлар олган ва ота-она билан фарзанд ўртасида муқаррар юзага келадиган низоларни қандай ҳал қилишни ўрганган.

Унда психология профессори Клайн ва тажрибали педагог Фей севги ва мантиқдан иборат икки тамойил асосида болаларни қандай тарбиялаш кераклигини муҳокама қилишади. Улар китобхонларга ҳамдардлик кўрсатишни, ота-онанинг ҳар бир хатти-ҳаракати ўз оқибатига эга эканини тушунишни ва фарзандига фақат энг яхши фазилатларни сингдиришни ўргатади.

**“Барқарор энергия”, Девид Жейкей Маккей**

Девид Жейкей Маккей “Барқарор энергия” китобида барқарор энергия манбаларига ўтиш масаласини кўриб чиқади. Гейц уни мавзу бўйича энг кўргазмали қўлланма деб атаган ва бу ўзи шу пайтгача учратган энг тушунарли изоҳ эканини таъкидлаган.

Британия тизими мисолида Маккей технологиялар қандай ишлаши ва дунёда одатий иссиқлик усулига қандай муқобиллар борлиги ҳақида фикр юритади. Бу асар нафақат мазкур мавзуга қизиқувчилар ёки тадбиркорлар учун, балки дунёқарашини кенгайтирмоқчи бўлганлар учун ҳам қизиқарли: у жараённинг барча нозик жиҳатларини содда ва тушунарли тарзда ёритади.

**“Табиатимизнинг энг яхши фаришталари”, Стивен Пинкер**

Билл Гейцнинг айтишича, бу китоб унга кўпроқ таъсир қилган. Унда америкалик таниқли психолог Стивен Паркер мураккаб мавзу — зўравонликнинг барча кўринишларини тадқиқ этади.

Жаҳон жиноятчилиги ва унга муносабатни ўрганар экан, у шафқацизлик йилдан йилга камайиб бораётгани хулосасига келади. Бироқ инсон идроки бунинг аксини кўрсатади: ёмон хабарларнинг узлуксиз оқими бизни, аксинча, тарихдаги деярли энг ёмон даврда яшаётганимизга ишонтиради. Муаллиф бу парадоксни ахборотнинг ниҳоятда ҳаммабоп бўлиб қолганлиги билан изоҳлайди. Бундан ташқари, у инсонлар табиатан шафқациз деган глобал афсонани ҳам рад этади.