"Балки ҳокимликларга мозаикаларга тегмаслик учун эслатмалар керакдир." Улар Жарскийнинг деворий расмини "тугатишга" ҳаракат қилишди.

"Эҳтимол, ҳокимликларга мозаикаларга тегмаслик бо'йича ко'рсатмалар керакдир." Улар Жарскийнинг деворий расмини "тугатиш"га ҳаракат қилишди.

Тошкентнинг Мирзо-Улуг'бек тумани ҳокимлиги Николай Жарский томонидан яратилган О'збекистон пойтахтидаги дунёга машҳур мозаикалардан бирини "тугатиш"га рухсат берди (деворий расм ҳақидаги ма'лумот расмий веб-сайтда мавжуд).

"Газета"нинг давлат идораларига со'ровлари ва аҳолининг шикоятларидан со'нг, иш то'хтатилди.

28-август куни эрталаб мухбиримиз Турон маҳалласидаги (манзил: 1 Паркент ко'часи) то'ққиз қаватли бинонинг ён томонида керамик панелларни бо'яётган ищиларни ко'риб, яқин атрофда бир неча соат ишнинг моҳиятини ва унинг ташаббускорларини аниқлашга ҳаракат қилди. Қуйида унинг вазиятнинг "ҳамма нарса аллақачон ҳал қилинган" дан "иш то'хтатилган" гача қандай ривожлангани ҳақидаги ҳикояси келтирилган.

9:47. Журналист сариқ плиткаларга ко'к бо'ёқ суртишни бошлаган ищини пайқади. Иш жуда тез сур'атлар билан давом этмоқда.

Бино ён томонининг пастки қисмида келажакдаги деворий расмнинг эскизи ко'риниб турибди.

Газета туман ва шаҳар ма'муриятларига, шунингдек, Маданий мерос агентлиги ва О'збекистон маданияти ва сан'атини ривожлантириш жамг'армасига со'ровлар юбормоқда.

Соат 10:00.

Ҳар бир панелни тайёрлаш учун тахминан 10 дақиқа вақт кетади. То'ққизинчи қаватдаги учта панелдан иккитаси аллақачон бо'ялган.

Ё'ловчилар бинони суратга олиш учун то'хташади. "Бу ерда нима бо'лади?" деб со'ралганда, уларга "Чиройли бо'лади" дейилади.

Жойда уч киши бор. Бири лифтни бошқаради, иккинчиси ён томондан кузатади, учинчисининг қора футболкасида "Хавфсизлик" деб ёзилган.

Журналистнинг саволларига жавобан, иш олиб бораётган компания вакили мозаикага тегилмаслигини айтади.

У телефонини олиб, келажакдаги деворий расмнинг эскизини ко'рсатади. У ҳеч қандай ҳужжат тақдим этмади, лекин менга туман ма'мурияти лойиҳани ма'қуллаганига ишонтирди.

Эскизда чизма мозаикани то'лиқ қоплайди. Йигит тезда бу шунчаки эскиз эканлигини қо'шимча қилди. Масалан, олтин бургут тасвирланган, лекин у деворий расмда бо'лмайди. "Қуёш ҳам қолади; янги бо'ёқ фақат юқори ва пастки қисмида бо'лади."

Туман ма'мурияти матбуот котиби Ма'мур Пармонов телефон орқали мозаикага тегилмаслигини, лекин деворий расм уни то'лдиришини ма'лум қилди. Панелларнинг та'мирлашга муҳтож бо'лган шикастланган қисмлари бор, деб қо'шимча қилди у.

Соат 10:15.

Бинода яшовчи Татяна Челнокова ищиларга яқинлашиб, нима учун деворга расм чизаётганларини со'райди. У уларга мозаикалар яқинда маданий мерос об'эктлари сифатида тан олинганини эслатади:

"Бутун Тошкент улар учун курашди."

Маҳаллада бир неча ойдан бери кенг ко'ламли реконструксия ишлари олиб борилмоқда. Ҳокимлик аҳолининг барча ма'мурият режаларидан хабардор эканлиги ва барча ишлар аҳоли билан маслаҳатлашган ҳолда амалга оширилаётганига ишонтирганига қарамай, Челнокова девор бо'ялаётгани ҳақида о'тиб кетаётганда билганини айтди. Газета аҳолининг норозилигидан кейин та'мирлаш режаси қандай о'згартирилганини хабар қилди.

"Ҳеч ким биз билан умуман гаплашмади.

Мен ҳозиргина қурилиш қо'митасига қо'нг'ироқ қилдим, у бундан бехабар", деб да'во қилмоқда у. Аёл маҳаллий полиция ходими билан бог'ланишга ҳаракат қилади, лекин у жавоб бермайди.

Челнокова ищиларга аҳолини огоҳлантириш кераклигини айтади — саккизинчи ва олтинчи қаватлардаги қо'шниларнинг деразалари очиқ. "У ерда бо'ёқ бор", дейди у ва қо'шниларнинг телефон рақамларини теради.

Аёл деворни бо'яшга ҳеч ким розилик бермаслигини та'кидлайди. Ҳеч қандай мулоқот бо'лмайди. Иш давом этади.

Компания ходими юқори қаватдаги ищига қо'нг'ироқ қилиб, деразаларни ёпиш кераклигини айтади. У шунингдек, уни огоҳлантиради:

"Мозаикага тегманг". Туман ҳокимлиги матбуот котиби, маҳалла раиси вазифасини бажарувчи ва 1-бинонинг уй қо'митаси воқеа жойига етиб келишади.

Соат 10:20.

То'ққизинчи қаватдаги барча панеллар бо'ялган. Мозаика саккизинчи қаватнинг шип даражасидан бошланади.

Соат 10:25.

Маданий мерос агентлиги Газета нашрига раҳбарият ва мутахассислар бу масалани текшираётганини ма'лум қилди.

Соат 10:34.

Клас Гроуп Буилдинг раҳбари Бахтиёр Ё'лдошев мухбирга маҳалла 8-бинодаги битта деворий расмни та'мирлашни ва бошқасида янги расм яратишни режалаштираётганини айтди.

Соат 10:40.

Уй қо'митаси Олга Эфановани айтишича, бино 1981-йилда қурилган. Унинг со'зларига ко'ра, одамлар маҳалладаги та'мирлаш ишларига қарши эмас, лекин улар мулоқотга муҳтож.

"Бу халқ билан келишилмаган. Бу ким учун қилинмоқда? Халқ учун. Уларга хабар беринг, нима қилишни хоҳлаётганингизни айтинг, шунда сиз о'ткир бурчаклардан қочишингиз мумкин. Ахир, бу бизнинг хотирамиз." "Бу ерда бундай мозаикага эга ягона уй, бизнинг меросимиз", дейди Олга Александровна.

Аҳоли гапираётган иншоот.

Татяна Челнокова ва уй қо'митаси уйнинг ёнида янги металл конструксияни ко'рсатиб, уни озиқ-овқат до'конига айлантириш режалаштирилган.

Э'тирозларга қарамай, ҳокимлик до'конни қо'шнилар салқин оқшомларда то'планадиган ва болалар о'йнайдиган жойга о'рнатишга қарор қилди.

Бундан ташқари, бу ҳовлига кириш ва чиқиш учун хавфсиз ё'л.

Уй олдидаги ё'л жуда тик қияликқа эга ва қишда ко'пинча сирпанчиқ бо'лади. Аҳоли бу жойдан маҳрум бо'лган.

"Нима учун бизга бу ерда до'кон керак? Биз уларга бизга до'кон керак эмаслигини айтдик; уйнинг нариги томонида ко'плаб до'конлар бор." "Дераза ёнидаги иншоот — бу ноқулай бо'лиши мумкин", дейишади аҳоли.

Та'мирлашдан со'нг, уй яқинидаги ко'ча кенгайиб, дарҳол машиналар ко'пайди. Пиёдалар ё'лаги ё'қ ва одамлар машиналар орасидан юришга мажбур бо'лмоқдалар.

Ҳокимлик ва ищилар аҳолининг гапларига қулоқ солмаётгани сабабли, улар ҳокимликлар ва прокуратурага мурожаат қилишди, аммо ҳозирча ҳеч қандай жавоб бо'лмади.

Соат 10:50

Айни пайтда, лифтдаги ищи мозаика чизиг'идан бир оз пастда, олтинчи қават даражасида панелларни бо'яяпти.

Матбуот котиби Ма'мур Пармоновнинг айтишича, маҳаллада та'мирлаш ва ободонлаштириш ишлари "Обод маҳалла" (Обод маҳалла) дастури доирасида олиб борилмоқда.

"Фасадни та'мирлаш 20 дан ортиқ биноларга та'сир қилади, чунки улар эскирган. Бугунги кунга келиб, фасад ишларининг 90% дан ортиг'и бажарилди", деб хабар беради у.

Соат 11:02

Маҳалла раиси вазифасини бажарувчи Комил Жаббаров Газетага одамлар нима учун бунчалик кескин муносабатда бо'лишлари мумкинлигини тушунтиради.

"Ҳар бир инсоннинг о'з уйи, о'з уюшмалари билан алоқаси бор. Қандай бинода яшашингизни со'расангиз, одамларимиз: "Мозаикали бино", дейишади. Ко'риб турганингиздек, улар бунга ко'никиб қолишган; бу бинонинг ажралмас қисми, шунинг учун одамларнинг хавотирга тушиши табиий", деб та'кидлайди у.

Соат 11:12

Ма'мур Пармонов Газетага иш то'хтатилганини ма'лум қилди.

"Кейинги ишлар бо'йича қарор мутахассисларнинг хулосалари асосида қабул қилинади.

Ҳозирда у вақтинча то'хтатилмоқда. Ишлар мозаикаларнинг ҳолатига оид хулосалар асосида қат'ий равишда амалга оширилади - уларни тиклаш керакми ёки ё'қми, ", деб та'кидлайди матбуот котиби.

12:02 ПМ

Маданий мерос агентлиги Газетага ишларнинг то'хтатилишини ко'рсатувчи ҳужжатнинг нусхасини тақдим этди.

"Ишлар фақат Маданий мерос агентлиги Илмий эксперт кенгашидан ижобий хулоса олингандан кейингина давом эттирилиши мумкин", деб та'кидлади агентлик.

Улар президентнинг 2025-йил 19-ноябрдаги фармони билан Тошкентни энг ко'п мозаикага эга шаҳар сифатида глобал миқёсда тан олинишига эришиш мақсади қо'йилганини эсладилар.

Мозаикаларга ҳимояланган мақом бериш ишлари давом эттирилади. Агентлик хабар беришича, 1-бинонинг иккала томонидаги мозаикалар Моддий маданий мерос обьектларининг миллий ро'йхатига киритилиши режалаштирилган.

Худди шу бинонинг қарама-қарши томонидаги мозаика.

12:05.

Бугун эрталаб барча ишлар тасдиқланганини тасдиқлаган Мирзо-Улуг'бек тумани ҳокимлиги аҳолига "о'з туманининг ко'ринишига э'тибор берганликлари, э'тибор берганликлари ва унинг ме'морий ва бадиий ишларига эҳтиёткорлик билан э'тибор берганликлари" учун миннатдорчилик билдирди. элементлар."

"Тошкент мозаикалари" лойиҳасининг илмий раҳбари ва маслаҳатчиси, "Shagayu.uz" ижтимоий гуруҳи раҳбари ва шаҳаршунос Фотима Абдураҳмонова воқеа ҳақида Газета нашрига изоҳ берди. "1-Паркент ко'часи учун мозаика дизайни дизайнерлари иш бошланишидан олдин Маданият ва сан'атни ривожлантириш жамг'армаси ва Маданий мерос агентлиги билан бог'ланиб, лойиҳани ма'қуллашлари керак эди.

"Менимча, аввало мозаика ва деворий расмни битта деворга бирлаштиришнинг мақсадга мувофиқлиги бо'йича мутахассисларнинг фикрларини олиш жуда муҳим", деди у.

Мозаикаларни сақлаб қолиш масаласи О'збекистонда бир мунча вақтдан бери муҳокама қилинмоқда, аммо маҳаллий ҳокимият уларни бо'яшга уринишда давом этмоқда. 2022-йилда Жарский ака-укалари раҳбарлигида Тошкент шаҳар ма'мурияти ва архитектура ва ободонлаштириш бош бошқармалари яқинидаги бир қатор биноларда, шунингдек, Фурқат ва Бобур ко'чаларида яратилган мозаикаларни бо'яшга уринишлар бо'лди. Кейин ма'мурият мозаика панеллари бо'ялмаганини, балки уларни "шаҳарнинг диққатга сазовор жойлари сифатида" сақлаб қолиш учун "махсус материал билан қопланганини" да'во қилиб, о'зини оқлашга уринди. Бироқ, бу ҳақиқатга то'г'ри келмади. Оммавий ахборот воситалари хабарлари ва жамоатчиликнинг норозилигидан со'нг, мозаикалардан цемент қатлами олиб ташлана бошлади.

"Биз қандай шаҳарда яшаётганимизни тушунишимиз керак." "Тошкент мозаикалар шаҳри.

Уларга нисбатан ваҳшийлик норма ва қоидаларни бузишдир", деб та'кидлади Фотима Абдураҳмонова.

"Эҳтимол, биз шаҳар ҳокимияти ходимларига мозаикаларга тегмаслик ҳақида эслатмалар яратишимиз керак.

Агар улар реставрация ҳақида гапирадиган бо'лсалар, буни о'з таклифларини бера оладиган мутахассислар, жумладан, ме'морлар амалга ошириши керак", деб қо'шимча қилди у.

Мозаикаларни сақлаш, албатта, реставрация ишларини талаб қилади. Аммо буни амалга ошира оладиган ихтисослашган мутахассисларни тайёрлаш масаласи очиқ қолмоқда, деди Фотима Абдураҳмонова.

Унинг эслашича, Тошкентда Жарский ака-укаларининг мозаикаси Афросиёб ко'часидаги бинода деворий расм билан бирлаштирилган лойиҳа бо'лган. 2023-йил ноябр ойида рассом ва декоратор Надежда Рихсиева бинонинг ён деворининг пастки қисмига Макс Пенсоннинг фотосуратини чизган. Бироқ, бу ҳолда, мозаиканинг бир қисми аввалроқ биринчи қаватдаги бино эгаси томонидан ё'қ қилинган эди.