Айбловчиларнинг айтишича, франсуз давлат хизматчиси бизни ўзимизга сийишга мажбур қилиш учун гиёҳванд моддалар берган

Айбловчиларнинг та'кидлашича, франсуз давлат хизматчиси уларга гиёҳванд моддалар бериб, о'зларига сийишган. Анаис де Вос Кристиан Негре таклиф қилган бир финжон қаҳва бог'ланган деб гумон қилмоқда.

"Мен жуда заиф эдим. Энди оёқларимни ҳис қила олмасдим", деб эслайди Анаис де Вос. "Мен қо'рқардим. Нима бо'лаётганини билмасдим."

Бу воқеа 2011-йил июл ойида, о'ша пайтда 27 ёшли Анаис Париждаги Франсия Маданият вазирлигида лавозим учун суҳбатлашаётганида содир бо'лган. Одатда у кофе ичишдан қочган бо'лса-да, суҳбатни олиб бораётган юқори лавозимли давлат хизматчиси Негре қаҳва таклиф қилганида, у хушмуомалалик билан бир финжон қаҳва олди. У ББС Глобал Вомен нашрига уни о'зи тайёрлаганини, аммо "та'ми ёмон бо'лганини... шунинг учун мен ярмини ичдим" деб айтди.

Суҳбат Негренинг офисида бошланди, лекин бир неча дақиқадан со'нг у уларга суҳбатни ташқарида давом эттиришни таклиф қилди. Улар Париж ко'чаларида юрганларида, Анаис кучли ва назорациз сийиш истагини ҳис қила бошлади. У унга ҳожатхонага шошилинч эҳтиёжи ҳақида хабар берди.

"У менга то'г'ридан-то'г'ри ко'зимга тикилиб: "Вой, сизга кичкина керакми?" деди", деб эслайди у. "Мен о'зимни боладек ҳис қилдим. Унинг менга қараши менга жуда г'алати туюлди, деярли хурсанд бо'либ."

Унинг со'зларига ко'ра, кейин у уни Сена дарёсидаги ко'прик остидаги сақлаш шкафи эшигига ё'налтириб, унга: "Буни шу ерда қилишингиз мумкин", деб айтган.

Анаис ҳозирда Негре 2009 ва 2018 йиллар оралиг'идаги воқеаларда уларни гиёҳванд моддалар билан заҳарлаган ва уларни "кимёвий бо'йсундиришга", я'ни шахсни назорат қилиш учун гиёҳванд моддалар ишлатилганига ишонадиган деярли 250 аёлдан биридир. Кимёвий бо'йсундириш тушунчаси 2024 йилда Франсияда Жизел Пеликотнинг эри уни тинчлантириш ва ҳушидан кетганида нотаниш одамларни зо'рлашга ундашда айбдор деб топилганидан кейин машҳур бо'лди.

"Мен ваҳимага туша бошладим", деб давом этади Анаис. "Мен унинг мени хонага итариб, орқамдан эшикни ёпаётганини тасаввур қилдим."

Вазиятни "жуда г'алати" деб топиб, у улар давом этишларини талаб қилди. Улар у ердаги ҳожатхоналардан фойдаланиш учун Лувр музейига пиёда боришди, аммо улар бир еврога тушди ва у сумкасини вазирлик идорасида қолдириб кетган эди. Негре ҳам нақд пули ё'қлигини да'во қилди. Сийдикни ушлаб туришга уринишдан умидсиз ва ог'риқли бо'лган Анаис охир-оқибат ҳожатхонасидан фойдаланишга рухсат берадиган кафе топди.

О'ша пайтга келиб, "Мен о'зимни жисмонан жуда заиф ҳис қилдим", дейди у. Ваннахонага яқинлашганда, у о'зини тута олмай, ҳо'л бо'либ қолди.

2011-йилни эслаб, Анаис Негренинг ко'зидан сийганидан таскин топади. "Ҳеч бо'лмаганда у мени ко'рмади", дейди у. "Мен фақат ко'йлак кийганим учун жуда миннатдор эдим", деб қо'шимча қилади у, нима бо'лганини яширишни осонлаштирганини тушунтириб.

Негре билан уч соатлик ишдан со'нг, у "бош айланиши ва ҳолдан тойганини" айтади. У ишга жойлашмади ва у ҳақида шубҳалар сақлади, лекин уни нима бунчалик ноқулай қилганини аниқлай олмади. Анаис бу воқеа унинг о'зига бо'лган ишончига путур етказганини ва кейинги йилларда унчалик катта бо'лмаган мартаба ё'лини танлашига олиб келганини ҳис қилди.

2019-йилда у полициядан хат олди. Улар билан учрашгандан со'нг, у Негре иш суҳбатларида гиёҳванд моддалар исте'мол қилганликда айбланган, го'ёки вазирликдаги лавозимлар учун бо'лган 200 га яқин аёллардан бири эканлигидан шубҳаланганини билди.

"Мен ҳайратда қолдим", дейди у. "Лекин мен ақлдан озмаганимни билганимдан хурсанд бо'лдим. О'ша куни бирор нарса содир бо'лган эди". О'шандан бери яна о'нлаб гумон қилинган жабрланувчилар пайдо бо'лди.

Полиция Негре диуретикларни ишлатган деб ҳисоблайди, бу юқори қон босими каби касалликларни бошқариш ва организмнинг ортиқча сийдик ишлаб чиқаришига сабаб бо'ладиган дорилар. Анаис Негре билан учрашган куни унинг ичимлигига бирор нарса қо'шган бо'лиши мумкинлиги ҳақида бирданига о'йлаган, лекин буни рад этиб, о'зига: "Бу Маданият вазирлиги. Бу мумкин эмас", деб айтган.

Анаиснинг айтишича, полиция унга Негренинг компютерида гумон қилинган жабрланувчиларнинг "П тажрибалари" деб номланган электрон жадвалини топганликларини ма'лум қилган, улар уни шундай топган. Унинг со'зларига ко'ра, ҳужжатда аёлларнинг суҳбатга келиш вақтлари, диуретик қачон берилгани, сийишга қанча вақт кетгани ва қандай ички кийим кийганликлари қайд этилган. Орқага назар ташласак, Анаис энди Негре унга берган қаҳванинг г'алати та'ми диуретик эканлигига амин.

Нèгрега қарши тергов 2018-йил июн ойида бошланган, о'шанда ҳамкасби уни стол остидан аёлни суратга олаётганини ко'рган, дейилади прокуратура баёнотида. У дастлаб маданий ишлар бо'йича минтақавий директор лавозимидан четлаштирилган, кейин эса 2019-йилда Маданият вазирлиги томонидан ишдан бо'шатилган. Прокурорларнинг та'кидлашича, 2018-йилда у терговчиларга иш суҳбатлари пайтида "аёлларга нисбатан хо'рловчи ҳолатларни қо'ллаганини" айтган.

Аёлларнинг ко'пчилиги полиция улар билан бог'ланганида биринчи марта жабрланувчи бо'лишлари мумкинлигини англаганликларини айтишади. Ба'зилар Анаис ва бошқа айбловчиларни оммавий ахборот воситаларида ко'рганларидан кейин о'зларини ко'рсатишган.

60 ёшлардаги Негре ҳозирда гиёҳванд моддалар, шахсий ҳаётга тажовуз ва жинсий тажовуз каби айбловлар бо'йича расмий тергов остида. У судни кутмоқда. ББС ушбу мақоладаги айбловларни Негрега адвокати орқали тақдим этди, аммо у изоҳ беришдан бош тортди.

Мари-Элен Брайс Негренинг ёзувларида тилга олинган яна бир шахс эди. У 2016-йилда о'ша пайтда ишлаётган Страсбургда Маданият вазирлиги лавозимига номзодини қо'йиш учун у билан суҳбатлашган. Унинг со'зларига ко'ра, у унга стрессли ко'ринишини айтган ва "асабларини тинчлантириш" учун ташқарига чиқишни таклиф қилган. Улар канал бо'йлаб сайр қилишаётганда, Мари-Элен, Анаис сингари, сийишга чидаб бо'лмас ва ог'риқли истакни ҳис қилган. Унинг со'зларига ко'ра, Негре унга яқин атрофдаги жамоат ҳожатхонаси борлигини билишини, аммо етиб келганида ҳеч қандай ҳожатхона ё'қлигини айтган.

"Мен ҳақиқатан ҳам азоб чека бошладим... оқариб, рангпар бо'либ, ко'з ёшларим оқарди", дейди у. Мари-Эленнинг айтишича, у жамоат жойида сийишга бошқа чораси ё'қ эди. Унинг со'зларига ко'ра, Негре уни курткаси билан ҳимоя қилишни таклиф қилган. "Мен жуда хижолат бо'лдим", дейди у. "У мендан ко'зини узмади."

Мари-Эленнинг айтишича, у йиллар давомида уялган. Анаис сингари, у ҳам полиция билан бог'ланиб, Негренинг тахминий қурбонлари қаторида эканлигини ма'лум қилган. "Бу жуда катта зарба эди", деб қо'шимча қилади у. Мари-Эленнинг айтишича, у психологик стрессдан ташқари, сийдик чиқариш муаммоларига ҳам дуч келган. Унинг со'зларига ко'ра, воқеалар одатий жинсий тажовузга то'г'ри келмаслиги мумкин бо'лса-да, у билан нима бо'лганига шубҳа қилмайди: "Менга ҳужум қилишди, маст бо'лишди, заҳарланишди, лекин мен учун бу, албатта, жинсий тажовуздир".

Кимёвий бо'йсуниш масаласи франсуз депутати Сандрине Жоссо томонидан қо'ллаб-қувватланди. У франсуз сенатори Жоел Герриау бу йил унга жинсий тажовуз қилиш учун ичимликни экстаз билан аралаштириб юборганликда айбдор деб топилганидан кейин етакчи фаолга айланди. Жоссонинг та'кидлашича, Франсия узоқ вақтдан бери гиёҳванд моддалар та'сирида бо'лган аёлларни етарли даражада қо'ллаб-қувватламаган ва жиноятчиларни жавобгарликка тортмаган.

У бу йил гиёҳванд моддалар та'сирида бо'лган деб гумон қилинган аёллар қон, сийдик ёки соч намуналарини расмий полиция шикоятисиз лабораторияга текшириш учун топширишлари мумкин бо'лган синов дастурини жорий этишда муҳим рол о'йнади. "Одамлар сафарбар қилинмоқда, жабрланувчилар ко'проқ хабар беришмоқда, ко'проқ шикоятлар беришмоқда ва бу муҳим", дейди Жоссо ББС Глобал Вомен нашрига.

Бироқ, чекловлар мавжуд. Анаис, Мари-Ҳéлèне ва Негренинг бошқа ко'плаб қурбонлари гиёҳванд моддалар та'сирида бо'лганликларидан шубҳаланмаган ва агар текширув гиёҳванд моддалар та'сирида бо'лганидан ко'п о'тмай о'тказилмаса, моддалар қон ва сийдик намуналарида ко'ринмайди. Гиёҳванд моддалар сочларда узунроқ бо'лганда аниқланиши мумкин, аммо вақт о'тиши билан уларнинг қачон қо'лланилганини аниқлаш қийинлашади.

Раймонд-Поинсарé АП-ҲП касалхонасида синов дастурини бошқарадиган профессор Жан-Клод Алварезнинг со'зларига ко'ра, диуретикларни шу тарзда қо'ллаш "жуда ноодатий". Унинг айтишича, у 26 йил давомида токсиколог сифатида бундай нарсани ко'рмаган. Лаборатория мунтазам равишда 400 та моддани текширади ва "ҳозир Франсияда биз диуретикларни қидирмоқдамиз", деб қо'шимча қилади у.

Анаиснинг Негре билан учрашувидан бери 15 йил ва у биринчи марта полиция билан гаплашганидан бери етти йил о'тди. Бошқа ко'плаб айбловчилар сингари, у ҳам Негре ишининг судга келишининг узоқ вақт кечикишидан хафа. Шу билан бирга, тахминан 30 та жабрланган аёлни қо'ллаб-қувватловчи аёллар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш гуруҳи Фондатион дес Феммес ма'лумотларига ко'ра, гумон қилинаётган жиноятчи кадрлар соҳасида ишлашда давом этмоқда.

"Ҳамма нарса безовта қилмоқда ва бизга қандай муносабатда бо'лишларидан г'азабланаман", дейди ҳозир 42 ёшли Анаис. Унинг айтишича, у биринчи марта полиция билан 2019-йилда гаплашган, аммо уларга ко'п марта электрон почта хабарларини юборганига қарамай, 2023-йилгача иш ҳақида ҳеч нарса эшитмаган. "То'рт йил давомида мен жабрланувчи эканлигимни билиб ёлг'из қолдим. Нима қилишни билмасдим", дейди у. "Мен адлия тизимидан жуда г'азабланаман."

Мари-Элен бу кутишни "иккинчи даражали қурбонлик" деб та'рифлайди. "Жабрланувчи сифатида мен та'сирини исботлашим, психиатрга боришим, аниқ ёзувлар ёзишим керак", дейди у. Кечикишлар содир бо'лган воқеаларга чидашни қийинлаштирди. "Биз [бизни] то'лиқ жиддий қабул қилинаётганини ҳис қилмаймиз", дейди Мари-Хелен.

БМТ Аёллар ташкилотидан Каллиопи Мингеиру ББСга ҳукуматлар, полиция ва адлия тизимлари гиёҳванд моддалар билан бог'лиқ жинсий зо'равонликка қарши курашиш учун ко'проқ иш қилишлари кераклигини ва расмийлар "жуда жиддий муаммоларга" дуч келаётганини, зо'равонлик ҳолатларида кечикишлар "аёллар ҳаётини барбод қилаётганини" айтди. ББС Франсия полицияси, суд тизими ва ҳукуматидан ишни ко'риб чиқишга оид танқидларга жавоб беришни со'ради, аммо улар жавоб беришмади.

Узоқ вақт давомида Мари-Хелен уялишни то'хтатмагунча жим қолди. "Мен о'зимни яширишга мажбур эмасман - мен жабрланувчиман", дейди у. "Мен учун омма олдида гапириш муҳим, чунки бу ба'зи жабрланувчиларга о'зларини таниб олиш, жабрланувчи эканликларини аниқлаш ва о'з навбатида шикоят қилиш имконини берди. Биз яшаётган дунёда гапириш зарур, сексист ва жинсий зо'равонлик ҳақида гапириш муҳимдир."

Ушбу ҳисобот ББС Жаҳон Хизматининг "Глобал Вомен" туркумидаги мақолаларининг бир қисми бо'либ, бутун дунё бо'йлаб айтилмаган ва муҳим воқеаларни тақдим этади.