Австралиянинг энг йирик спорт тури бўйича ўйнаётган аёллар - Лондонда
Лондондаги янги бошловчилардан тортиб Австралиядаги профессионалларгача: аёллар пойтахтда Австралия футболининг ривожланишига ҳисса қўшмоқда.

**Австралиянинг энг йирик спорт турини Лондон аёллари ўйнамоқда**
Иона Гринвичда туғилган, лекин у Ғарбий Лондондаги жамоаси учун австралияча футболни мунтазам равишда ўйнаб келади.
Лондонда туғилган Иона Уильямс Австралияда фақат бир неча марта бўлган, холос, аммо бу унга ушбу мамлакатнинг энг кўп томоша қилинадиган спорт турларидан бирининг доимий ўйинчиси бўлишга халақит бермади.
29 ёшли аёл ўз она шаҳрида австралияча футбол (Australian Rules Football) билан илк бор дўсти уни ўзини синаб кўришга ундаганидан кейин тўқнаш келган. У илгари ҳеч қачон ўйнамаган ва қоидаларни билмас эди, аммо беш йил ўтиб, у энди ўз клуби — «West London Wildcats»нинг муҳим қисмига айланди.
«Жамоа жуда яхши кутиб олди», — деди у Би-би-сига. — «Ҳамма жуда иноқ ва ҳамиша бир-бирига ёрдам беришга, бир-бирини бу спортда янада яхшироқ қилишга жуда интилади».
Иона аёллар ўртасида ва Австралиядан ташқарида ушбу спорт турига бўлган қизиқишнинг кенгроқ ортишини акс эттиради.
Австралияда аёллар бу спорт турини профессионал даражада ўйнашни илк бор 2017 йилда бошлаган бўлса-да, ўшандан бери у халқаро миқёсда тарқалди — лига ҳисоб-китобларига кўра, мамлакатдан ташқарида 75 000 га яқин аёллар ва қизлар унда иштирок этмоқда.
Лондоннинг ўз Австралия футбол лигаси мавжуд бўлиб, унда жамоалар икки дивизионда беллашади.
«West London Wildcats» ўзларининг биринчи аёллар жамоасини 2017 йилда тузган.
«Мен буни гел футболи, оддий футбол — соккер каби — ва регбининг бирлашмаси деб айтган бўлардим», — деб тушунтиради Иона.
Шунингдек, австралияча футбол (AFL), «Aussie Rules» ёки «Footy» деб аталадиган бу спорт тури Австралияда пайдо бўлган ва у ерда 150 йилдан ортиқ вақтдан бери ўйнаб келинмоқда.
У овал шаклидаги майдонда ўйналади, унда икки жамоа голлар ёки «бихайнд»ларни текиш орқали бошқасига қараганда кўпроқ очко тўплашни мақсад қилади. Бошқа спорт турларидан фарқли ўлароқ, ўйинчилар ҳаракатланаётганда тўпни мушт билан уриш, у билан югуриш ёки текиш орқали ҳам қўл, ҳам оёқларини ишлатишлари мумкин.
«Footy» шафқатсиз спорт тури сифатида ном қозонган — 2022 йилда бир америкалик уни қуйидагича тасвирлаб, интернетда вирус каби тарқалган эди: «Бу йигитлар ҳамма вақт жаҳлдор, эҳтимол, муштлашув пайтида марафон югураётганликлари учундир».
Аммо Иона спортдан чўчиётган лондонликлар барибир ўзларини синаб кўришлари кераклигини айтади: «Жараёнга қўшилишдан қўрқманг.
Илгари ҳеч қачон ўйнамаган жуда кўп қизлар бошлашмоқда — шу жумладан мен ҳам».
Лондонда «Aussie Rules» ўйнаш британлик Иона ва австралиялик Жеймига турли мамлакатлардан келган одамлар билан танишишга ёрдам берди.
Австралиядаги энг кўп томоша қилинадиган спорт тури сифатида, AFLнинг Лондон клублари шаҳарнинг азалдан мавжуд бўлган австралияликлар жамоаси учун қадрдон уйни таклиф этади.
«Мен Австралияда бир неча йил давомида ўйнаганман, шунинг учун бу жуда осон ўтиш бўлди. Сиз австралияликларни учратишингизни ва янги дўстлар даврасига кириб боришингизни биласиз», — дейди икки йил олдин Тасманиядан Лондонга кўчиб ўтган 27 ёшли Жейми Саймонс.
Шунга қарамай, лига австралияликларнинг клубларда устунлик қилишини тўхтатишга ғамхўрлик қилади. Аёллар ўртасидаги юқори дивизион бўлмиш «Women's Prem»да майдонда тўртта австралиялик бўлмаган ўйинчи бўлиши керак, бу майдон эгаларини алмаштириш ўриндиғидаги икки кишини ҳам ўз ичига олиши мумкин.
«Британларнинг бу ўйинни, айниқса ўз мамлакатларида ўйнаб қабул қилаётганини кўриш жуда ажойиб. Бу жуда ҳаяжонли», — дейди Жейми.
«Фақат AFL клубида австралияликлар бўлиши эмас, балки британ дўстлар орттириш ҳам ёқимли».
Жейми Иона билан бирга «West London Wildcats»да ўйнайди ва иккаласи ҳам бу келтирадиган спорт ва ижтимоий имкониятларни мамнуният билан қабул қилишган.
Паблардаги оқшомлардан тортиб барбекю ва клуб аёллари улуғланадиган аёллар кунигача, «footy» уларга турли хил келиб чиқишга эга одамлар билан аралашиш имкониятини берди.
«Қачонки сосискали сэндвич сўрасам, у энди «snag» деб аталади», — дейди Иона ўзи ўрганган австралияча ибораларга ишора қилиб.
Кейт Ширлоу Австралияда ўйнаш учун ёлланишидан олдин Лондонда «footy» ўйнаган.
Лондонда австралияча футбол ўйнаш Австралияда профессионал карьерага ҳам олиб келиши мумкин.
Кейт Ширлоу ҳам, Жейми каби, Лондонда яшаб юрган пайтида AFLни қидириб топган.
У Австралияда профессионал даражада ўйнаш учун ёлланишидан олдин «Wimbledon Hawks» жамоасида ўйнаган.
Ҳозирда «North Melbourne» жамоасида ўйнаётган Кейт дунё бўйлаб аёллар у яхши кўрадиган спорт туридан завқланишда давом этаётганини эшитиб хурсанд бўлди.
«Бу жуда алоҳида туйғу. Менимча, мен ўша ерда бошлаганим учун у ерда жуда кўп одамларнинг ўйнаётганини, дунёдаги энг яхши спорт турини ўйнаётганини кўриш жуда ҳаяжонли», — деди у.
Аёллар AFL Лондон лигасига расман фақат эркаклар аналогидан 26 йил ўтиб қўшилишди, ушбу эркаклар лигаси 1989 йилда ташкил этилган ва ўз биринчи мавсумини 1990 йилда ўтказган эди.
Ўн йиллик фарқга қарамай, AFLнинг таъкидлашича, Лондондаги аёллар футболи сўнгги ўн йилликда «сезиларли ўсиш»ни бошдан кечирди.
«Аёллар ўртасидаги илк AFL Лондон мусобақаси 2015 йилда тўртта асосчи жамоа билан бошланган. 2026 йилга келиб мусобақа икки дивизион бўйича ўнта жамоани қамраб олди», — деб ёзди AFLW медиа-менеджери Кейтлин Бланчард Би-би-сига берган баёнотида.
«Австралиядан ташқарида Австралия футболи дастурлари ва мусобақаларида аёлларнинг иштироки 2023 ва 2025 йиллар оралиғида тахминан 35 фоизга ошди», — деб ёзди у Папуа-Янги Гвинея, Жанубий Африка ва Фижида аёлларнинг фаол иштирокини қайд этиб.
Кейт Ширлоу бу ўсиш давом этишига умид қилмоқда.
«Биз спортни бутун дунё бўйлаб баҳам кўришимиз керак, шунинг учун жуда кўп қизларнинг ўйнаётганини кўриш жуда ёқимли».

