Австралия армияси хабарчиси икки йилдан ортиқ қамоқдан кейин шартли равишда озод қилинди
Девид Макбрайд Афғонистон ҳақидаги ҳарбий сирларни ошкор қилганликда айбдор деб топилганидан кейин қамоққа ташланди.
Австралия армияси хабарчиси Девид Макбрайд махфий ҳарбий ҳужжатларни ошкор қилгани учун 27 ой қамоқда о'тирганидан со'нг шартли равишда озод қилинди. 2023-йилда ҳарбий сирларни оммавий ахборот воситалари билан баҳам ко'рганликда айбини тан олган Макбрайд 2024-йилда беш йилу саккиз ойга озодликдан маҳрум қилинди.
Унинг ошкор бо'лиши уруш пайтида Австралия кучлари томонидан 39 афг'онни ноқонуний равишда о'лдирганлик далилларини аниқлаган муҳим терговга олиб келди. Пайшанба куни Бош прокурор Мишел Роуланднинг вакили Макбрайднинг "шартли равишда озод қилиниши ко'риб чиқилганини ва қабул қилинганини" тасдиқлади. О'пка саратонидан даволанаётган собиқ ҳарбий адвокат жазосининг қолган қисмини жамоатчилик назорати остида о'тайди.
Қарордан со'нг, Ахборот ҳуқуқлари лойиҳаси Макбрайд номидан миллий АБС телеканали орқали баёнот берди. Макбрайд оиласига уларнинг со'зсиз қо'ллаб-қувватлаши учун миннатдорчилик билдирди ва илҳомлантирувчи хабарлари учун "Австралия ва бутун дунёдан келган ажойиб тарафдорларини" мақтади. Шунингдек, у даволанадиган о'пка саратони ташхисини ва о'пкасининг бир қисмини олиб ташлаш бо'йича яқинда о'тказиладиган операцияни ма'лум қилди.
Макбрайднинг адвокати Эдвина Ллойд АБС телеканалига ко'ра, шартли равишда озод қилиш то'г'рисидаги қарорни "то'г'ри қарор" деб та'рифлади. Унинг та'кидлашича, Макбрайднинг ҳаёти "Австралияга хизмат қилиш билан" белгиланади, ҳам Австралия Мудофаа Кучлари (АДФ) нинг юридик ходими сифатида, ҳам жазони о'таши орқали.
Суд жараёнида прокурорлар Макбрайднинг ҳаракатлари "шахсий оқланиш"га асосланганлигини ва унинг ҳужжатларни то'плаш, сақлаш ва ошкор қилиш усули Австралиянинг миллий хавфсизлиги ва ташқи сиёсатига хавф туг'дирганини та'кидладилар. Аксинча, Макбрайднинг адвокатлари унинг ма'лумотни "шарафли" ниятлар ва шахсий бурч ҳисси билан баҳам ко'рганини та'кидлаб, юмшоқлик со'рашди.
Судя Макбрайднинг "яхши характерини" э'тироф этар экан, ҳарбий сирларни ошкор қилишни "ишончни қо'пол равишда бузиш" деб ҳисоблади ва унинг "тавба қилмаслигини" та'кидлади. Макбрайд АБС телеканалига ошкор қилган материаллар 2017-йилда "Афг'онистон файллари" туркумининг асосини ташкил этди, унда Австралиянинг Афг'онистондаги элит махсус кучлари, жумладан, уруш жиноятлари ҳақидаги да'волар ҳақида мисли ко'рилмаган ма'лумотлар тақдим этилди.
2020-йилда Бреретон ҳисоботида элита аскарлари 39 кишини ноқонуний равишда о'лдиргани ҳақида "ишончли далиллар" топилган. 19 нафар АДФ а'зосининг хатти-ҳаракатларини текшириш учун махсус кузатув органи - Махсус терговчи идораси ташкил этилган. Унинг 53 та ишидан 39 таси якунланган ва икки нафар собиқ Махсус ҳаво хизмати (САС) аскарига айблов қо'йилган. Австралиянинг энг ко'п тирик қолган аскари Бен Роберц-Смит шу йил бошида айбланганидан кейин уруш жиноятларида бешта қотилликда айбланмоқда, Оливер Шулц эса шу каби айблов бо'йича битта айблов билан жавобгарликка тортилмоқда.