АҚШ Венесуэлани қолган сиёсий маҳбусларни озод қилишга чақирмоқда
АҚШ давлат котиби «эркин, адолатли ва ишончли сайловлар» учун замин яратиш масаласини ҳам муҳокама қилмоқда.
**АҚШ Венесуэлани қолган сиёсий маҳбусларни озод қилишга чақирмоқда**
Венесуэла ташқи ишлар вазири Оливер Бланко ва АҚШ давлат котиби Марко Рубио душанба куни музокаралар ўтказди
АҚШ Венесуэлани ушбу Жанубий Америка давлатида ҳали ҳам ҳибсда ушлаб турилган сиёсий маҳбусларни озод қилишга чақирди.
3 январь куни АҚШ кучлари Каракасдаги ҳарбий рейд пайтида Венесуэла етакчиси Николас Мадурони қўлга олиб, уни гиёҳванд моддалар контрабандаси ва қийноқлар бўйича айбловлар билан суд қилиш учун Нью-Йоркка олиб кетганидан бери 1000 дан ортиқ сиёсий маҳбус озод қилинди.
Бироқ Венесуэла маҳбуслари ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи «Foro Penal» гуруҳининг билдиришича, 322 киши ҳамон ҳибсда қолмоқда.
АҚШ Давлат департаментининг маълум қилишича, АҚШ давлат котиби Марко Рубио душанба куни венесуэлалик ҳамкасби Оливер Бланко билан учрашиб, уларни озод қилишни талаб қилган ва эркин, адолатли ва ишончли сайловларга замин яратишга қаратилган ислоҳотларни муҳокама қилган.
Сиёсий маҳбусларни озод қилиш Венесуэла мухолифати етакчиси Мария Корина Мачадонинг азалий талаби бўлиб келган.
2025 йилда Нобель тинчлик мукофоти билан тақдирланган Мачадо деярли бир йиллик сургундан сўнг 25 октябрь куни Венесуэлага қайтди. Унинг дастлабки учрашувларидан бири сиёсий маҳбусларнинг қариндошлари билан бўлди.
Ҳибсга олинганларнинг кўпчилиги 2024 йилги президентлик сайловларидан сўнг қўлга олинган эди.
Ҳукуматга содиқ кучлар устунлик қилувчи Миллий сайлов кенгаши (CNE) мухолифат томонидан йиғилган ва мустақил оммавий ахборот воситалари томонидан текширилган овоз бериш баённомалари нусхалари мухолифат номзоди ғалаба қозонганини кўрсатса-да, амалдаги президент Николас Мадурони сайлов ғолиби деб эълон қилган эди.
Венесуэлага мустақил кузатувчиларни юборган Картер маркази ҳам сайловни «демократик деб ҳисоблаб бўлмаслигини» айтган эди.
БМТнинг фактларни аниқлаш миссияси шундан кейинги ойларда Венесуэла ҳукумати «сиёсий мухолиф деб қаралган ёки шунчаки ҳокимиятга қарши эътироз ва танқидий қарашларини билдирган шахсларга қарши шафқатсиз қатағон» ўтказганини аниқлади.
АҚШ кучлари Мадурони қўлга олганидан сўнг, унинг содиқ вице-президенти Делси Родригес вақтинчалик президент сифатида қасамёд келтирди.
Родригес Трамп маъмурияти томонидан қўллаб-қувватланаётган бўлса-да, Венесуэла ичидаги мухолиф партиялар ислоҳотларнинг секин кечаётганидан норозилик билдирмоқда.
Душанба кунги баёнотида АҚШ Давлат департаменти АҚШ президенти Дональд Трампнинг «барқарорлаштириш, иқтисодий тикланиш ва сиёсий ярашув ҳамда демократик ўтиш»дан иборат уч босқичли режасига содиқ қолишини билдирди.
Бир ҳафта олдин Рубио журналистларга янги сайловлар ҳақиқий бўлиши учун Венесуэланинг «сайлов инфратузилмаси» алмаштирилиши кераклигини айтган эди.
«10 йилдан кейин эмас, беш йилдан кейин эмас, икки йилдан кейин эмас; бу биз белгилаган муддатлар доирасида тез орада содир бўлиши керак», деб таъкидлади у.
Бир неча кун ўтгач, Родригес телевидение орқали венесуэлаликларга мурожаат қилиб, «янгиланган» сайлов органи раҳбарлигида «сайловлар бўлишини» айтди.
Бироқ, у сайлов қачон бўлиши мумкинлиги ҳақида ҳеч қандай муддатни келтирмади.
Мухолифат етакчиси Мачадо эса сайловларни 2027 йилда ўтказишни талаб қилмоқда.
Катта эҳтимол билан у 2027 йил 24 июль — мустақиллик қаҳрамони Симон Боливар таваллуд топган кунни таклиф қилган эди, аммо шундан бери у келаси йилда овоз беришни ўтказиш чақириғига қайтди.