АҚШ критик минераллар соҳасида ҳамкорликни кенгайтирмоқда. Ўзбекистоннинг ўрни қандай?
Жаҳон саноатининг технологик ривожи критик минералларга бўлган талабни оширмоқда. Сунъий интеллект тизимлари, маълумотлар марказлари, электромобилсозлик, авиация ва яшил энергетикада қўлланадиган технологиялар ушбу ресурсларга бевосита боғлиқ. Шу боис уларни қазиб олиш, қайта ишлаш ва етказиб бериш халқаро иқтисодий ҳамкорликнинг муҳим йўналишига айланди.
АҚШ критик минераллар йўналишида ҳамкорликни кенгайтирмоқда. Бу жараёнда Ўзбекистоннинг ўрни қандай?
Самарқандда АҚШ давлат котиби Марко Рубио иштирок этган С5+1 учрашувларида критик минераллар таъминотини диверсификация қилиш, шунингдек, инвестициявий ва технологик ҳамкорликни кенгайтириш масалалари асосий мавзулардан бири бўлди.
Ўзбекистон учун бу мулоқотлар минерал ресурсларни чуқур қайта ишлаш ва мамлакатнинг халқаро саноат занжирларидаги иштирокини кенгайтиришда муҳим аҳамият касб этади. Мамлакат волфрам, молибден, литий, графит, германий каби муҳим минерал ресурсларга ҳамда ушбу йўналишда 100 дан ортиқ лойиҳани қамраб олган портфелга эга.
Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида олиб борилаётган ислоҳотлар ушбу салоҳиятни юқори қўшилган қийматли маҳсулотлар ишлаб чиқаришга йўналтиришга қаратилган. Хорижий инвестициялар ва замонавий технологияларни жалб этиш, маҳаллий қайта ишлаш қувватларини кенгайтириш бу борадаги устувор вазифалар сирасига киради.
Ўзбекистон технологик металлар комбинати (ТМК) мазкур йўналишларда халқаро компаниялар ва молия институтлари билан амалий музокаралар олиб бормоқда. Хусусан, АҚШнинг ДФС корпорацияси билан 4 миллиард 200 миллион долларлик инвестиция лойиҳаларини молиялаштириш имкониятлари кўриб чиқилмоқда.
Металлиса Соммодитиес компанияси билан умумий қиймати 1 миллиард 27 миллион доллар бўлган 5 та лойиҳани биргаликда амалга ошириш истиқболлари муҳокама қилинмоқда. Васт Ресоурсес билан эса 29 миллион 400 минг долларлик 6 та лойиҳа бўйича ҳамкорлик имкониятлари ўрганилмоқда.
Самарқанддаги С5+1 учрашувлари доирасида ТМК 25 дан ортиқ хорижий компания ва ташкилот билан ҳамкорлик масалаларини кун тартибига чиқарди.
Ушбу учрашувларда муҳокама қилинган йўналишлардан бири саноат чиқиндиларидан қимматли минерал ва металларни ажратиб олиш бўлди. Бу ёндашув чиқиндилар таркибидаги фойдали компонентларни қайта иқтисодий айланмага киритишни назарда тутади.