АҚШ кўмир ва газ электр станцияларидан чиқадиган чиқиндилар миқдорига қўйилган чекловларни бекор қилди
Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш агентлигининг маълум қилишича, бу қадам мамлакатнинг миллиардлаб доллар маблағини тежайди ва энергия нархини пасайтиради.
АҚШ кўмир ва газ электр станцияларидан чиқадиган чиқиндилар миқдорига қўйилган чекловларни бекор қилди
Кўмир ва газ билан ишлайдиган электр станцияларидан атроф-муҳитнинг ифлосланишини жиловлашга қаратилган чекловлар бекор қилинмоқда, деб маълум қилди АҚШ Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш агентлиги (EPA) раҳбари.
Агентлик, шунингдек, келажакдаги маъмуриятларнинг электр станцияларидан чиқадиган чиқиндиларни тартибга солишига йўл қўймаслик чораларини кўришини билдирди.
EPA маълумотларига кўра, Президент Жо Байден даврида жорий этилган иқлимга оид қоидаларнинг аксариятини бекор қилиш 310 миллиард доллар (223 миллиард фунт стерлинг) маблағни тежаш ва энергия харажатларини камайтириш имконини беради.
Бироқ, экологик гуруҳлар бу қарор америкаликлар соғлиғи ва сайёра учун жуда қимматга тушишини айтдилар. EPA ҳаракати тез орада суд тартибида эътирозларга дуч келиши кутилмоқда.
«Ҳақиқат шундаки, Америка энергияни дунёнинг исталган бошқа жойига қараганда яхшироқ ва тозароқ ишлаб чиқаради ва бизнинг электр станцияларимиз адолатсиз равишда нишонга олинмаслиги керак», деди душанба куни EPA раҳбари Ли Зелдин.
Бирлашган Миллатлар Ташкилоти маълумотларига кўра, қазиб олинадиган ёқилғилар, жумладан кўмир ва табиий газ глобал иқлим ўзгаришига энг катта ҳисса қўшаётган омиллардир.
Ўз баёнотида EPA Байден давридаги электр станциялари чиқиндилари бўйича қоидалар «агентлик ваколатларидан ташқарига чиққан» деб топганини маълум қилди.
Агентликнинг таъкидлашича, ушбу қоидалар «етарли даражада синовдан ўтмаган назорат технологияларини талаб қилган ва бу станциялар бажара оладиган стандартларни белгилаш ўрнига, уларни амалда фаолиятини тўхтатишга мажбур қилган».
EPA, шунингдек, энергетика сектори учун иссиқхона газларига оид барча бошқа қоидаларни ҳам бекор қилишга ҳаракат қилмоқда.
Жамоатчилик муҳокамасига қўйиладиган ушбу ўзгаришлар ўтган йили Зелдин томонидан таклиф қилинган эди.
Унинг сўзларига кўра, янги қоидалар «арзон ва ишончли энергия таъминотини таъминлайди ҳамда миллий хавфсизлигимизни мустаҳкамлаган ҳолда транспорт, иситиш, коммунал хизматлар, қишлоқ хўжалиги ва ишлаб чиқариш харажатларини камайтиради».
Байден давридаги қоидалар электр станциялари, шунингдек, транспорт воситалари ва саноат объектларидан карбонат ангидрид чиқиндиларини сезиларли даражада камайтиришни мақсад қилган эди. Ушбу чора-тадбирлар ҳар йили 4500 та эрта ўлим ҳолатининг олдини олиши тахмин қилинган эди.
Бироқ EPA душанба куни шундай деди: «Аҳоли саломатлигига етиши мумкин бўлган ҳар қандай зарар жуда ноаниқ, тахминий, узоқ ва чигал бўлиб, уни айнан АҚШ энергетика сектори билан боғлаб бўлмайди».
Зелдин журналистларга «инсон саломатлигини ҳимоя қилиш учун» «хавфли ҳаво ифлослантирувчи моддалар»дан ҳимоя чоралари ўз кучида қолишини айтди.
Иқлим ва энергетика ечимлари маркази (мустақил экологик ташкилот) президенти Натаниэль Кеохане бу қадамни «орқага ташланган улкан қадам» деб атади.
«Электр станциялари учун углерод ифлосланиши стандартларини бекор қилиш орқали EPA асосли илм-фан ва иқтисодиётни эътиборсиз қолдирди ҳамда аҳоли саломатлиги ва фаровонлигини ҳимоя қилиш масъулиятидан воз кечди», дея қўшимча қилди Кеохане.
АҚШ ҳозирда Хитойдан кейин сайёрани иситувчи иссиқхона газлари, масалан, карбонат ангидрид газини энг кўп чиқарадиган иккинчи давлат ҳисобланади.
Сўнгги мавжуд тахминларга кўра, энергетика сектори АҚШ чиқиндиларининг тахминан тўртдан бир қисмини ташкил этади, бу ҳар йили тахминан 1,5 миллиард тонна карбонат ангидрид эквивалентига тўғри келади.
Бу АҚШ энергетика секторидан чиқадиган чиқиндилар бармоқ билан санарли бир нечта давлатлардан ташқари, қолган барча мамлакатларнинг умумий чиқиндиларидан кўпроқ эканлигини англатади.
АҚШ энергетика сектори чиқиндилари сўнгги икки ўн йилликда умуман олганда камайди, гарчи ўтган йили кўмирдан фойдаланиш камайгани сабабли улар бироз ошган бўлса ҳам.
Бироқ Трамп узоқ вақтдан бери кўмир энергетикасини қайта тиклашни ёқлаб келади ва шамол ҳамда қуёш каби қайта тикланувчи энергия манбаларини тез-тез танқид қилади.
Бугунги эълоннинг АҚШ чиқиндиларига ва глобал иқлим ўзгаришига аниқ таъсири ҳозирча номаълум.
Баъзи тадқиқотчилар кўмир Трамп кутгандек қайтиш қилишига шубҳа қилмоқдалар. Улар сўнгги ўн йилликда қуёш энергияси каби кўплаб тоза технологиялар нархининг кескин пасайганига эътибор қаратмоқдалар.
2022 йилда Олий суд сиёсатнинг иқтисодий харажатларидан хавотирда бўлган ва агентликнинг бутун штатлар бўйлаб чиқиндиларни чеклаш ваколатига эга эмаслигини даъво қилган 19 та штат ва мамлакатнинг энг йирик кўмир компаниялари фойдасига қарор чиқарганидан сўнг, EPA иссиқхона газлари чиқиндиларини чеклаш бўйича ўз ваколатларининг бир қисмини йўқотган эди.
Душанба кунги эълон Президент Дональд Трамп маъмуриятининг глобал исиш ва иқлим ўзгаришига қарши курашишга қаратилган сиёсатни бекор қилиш борасидаги навбатдаги қадамидир.
Февраль ойида EPA Обама давридаги иссиқхона газлари аҳоли саломатлигига таҳдид солади деган муҳим илмий хулосани бекор қилган эди. Ушбу қарорга бир нечта штатлар ва маҳаллий ҳукуматлар томонидан эътироз билдирилган.