АҚШ Исроилнинг Сурия авиабазасига берган ҳаво ҳужумларидан кейин "кераксиз эскалация"ни қоралади
Дамашқ ҳужумларни минтақавий хавфсизликка таҳдид соладиган "асоссиз тажовузкорлик ҳаракати" деб атади.
Қо'шма Штатлар Туркия чегараси яқинидаги Сурия ҳарбий авиабазасига Исроилнинг яқинда амалга оширган ҳаво ҳужумларини қоралади ва бу ҳаракатни "кераксиз кескинлашув" деб атади. АҚШнинг бу ноёб танбеҳи ҳужумлар ҳақидаги хабарлардан со'нг билдирилди.
Сурия давлат телевидениеси сешанба куни Абу Дуҳур аеропортидаги учиш-қо'ниш ё'лаги ва омборхонага саккизта ҳаво ҳужуми уюштирилганини хабар қилди, аммо ҳеч ким жароҳат олмаган.
Исроил ҳужумлар ҳақида то'г'ридан-то'г'ри изоҳ бермаса-да, Сурия "хавфсизлик ҳолатини бузиш арафасида" эканлигини ва Дамашқни турк қо'шинларининг авиабазада жойлашишига рухсат берганликда айблади. Сурия ҳам, Туркия ҳам ҳужумларни Исроил ҳарбийлари билан бог'лаб, улар минтақавий кескинликни кучайтириши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди.
АҚШнинг Туркиядаги элчиси ва Доналд Трампнинг Сурия ва Ироқ бо'йича махсус вакили Том Барак ижтимоий тармоқлардаги постида ҳужумларни танқид қилди. Барак Х саҳифасида шундай деб ёзди: "Биз Абу ал-Дуҳур авиабазасига Исроилнинг тасдиқланган ҳаво ҳужумлари минтақавий барқарорликни ривожлантирмайдиган кераксиз кескинлашувни ташкил этишидан чуқур хавотирдамиз".
Исроил Бош вазири Бенямин Нетаняху идораси баёнот бериб, “Исроил ва Сурия хавфсизлик масалаларида статус-квога келишиб олдилар, Сурия эса турк қўшинларига Ҳалаб яқинидаги авиабазада жойлашишга рухсат бериш орқали уни бузиш арафасида эди” деб таъкидлади.
Сурия Ташқи ишлар вазирлиги ҳужумларни минтақавий “хавфсизлик ва барқарорликка” хавф туғдирадиган “асоссиз тажовузкорлик ҳаракати” деб қоралади.
Бироқ, Туркия чегарасидан 70 км узоқликда жойлашган Абу Дуҳур авиабазасига ҳеч қандай қўшин кўчирилганини тасдиқламади. Анқара Исроилнинг бу таҳдид туғдириши ҳақидаги тахминини рад этди. Анадолу давлат ахборот агентлигининг иқтибос келтирган Туркия Алоқа бошқармаси: “Исроил Бош вазири идораси томонидан илгари сурилган асоссиз даъволар Исроилнинг Сурия суверенитети ва ҳудудий яхлитлигига қаратилган ноқонуний ҳаво ҳужумларини қонунийлаштиришга қаратилган”, деб таъкидлади.
2024-йил декабр ойида Ассадга қарши кучлар томонидан босиб олинган Абу Дуҳур ҳарбий базаси 2013-йилдан бери махсус ҳарбий аеродром сифатида фаолият юритмаяпти. Исёнчи кучлар 2024-йил декабр ойида мамлакат бо'йлаб бостириб кириш пайтида базани назоратга олишди.
Сурия икки ҳафта ичида Башар ал-Ассад ҳукуматини аг'даришга олиб келган тезкор ҳужум пайтида вайрон бо'лган ҳарбий иншоотларини қайта тиклаш устида ишламоқда. Туркия ҳарбийлари Ассад аг'дарилганидан бери Сурияга ёрдам ко'рсатиб келмоқда, Исроил эса иккала давлатга ҳам чуқур шубҳа билан қарамоқда.
Аш-Шараа ҳокимият тепасига келганидан бери Исроил марказий ва жанубий Суриянинг айрим қисмларида ҳаво ҳужумларини амалга оширди, со'нгги зарбалар март ойидан бери энг муҳими бо'лди.
Баракнинг та'кидлашича, Асадга қарши исёнчи кучларга раҳбарлик қилган Сурия президенти Аҳмад ал-Шараа "на прокси кучларни қабул қилди, на сақлаб қолди" ва "бир неча бор Исроил билан кескинликни пасайтиришни афзал ко'рганини" та'кидлади. Баракнинг қо'шимча қилишича, АҚШ "кинетик умидсизликлар"ни ҳал қилиш учун икки томон о'ртасида дипломатик музокаралар о'тказишни таклиф қилишда давом этади.
Ал-Шараа ҳокимият тепасига келганидан бери Г'арб давлатлари, хусусан, АҚШ билан яқинроқ алоқаларни о'рнатди. Бу унинг о'тган йилнинг ноябр ойида Оқ уйга ташрифи билан яққол ко'риниб турди, бу Сурия раҳбарининг биринчи марта шундай қилгани бо'лди.