Дунё

Амелия Эрхарт самолётини қидириш бўронли об-ҳаводан сўнг қайта бошланди

Америкалик авиаторнинг самолёти қолдиқларини топиш умидида Тинч океанидаги олис оролга уюштирилган экспедиция уч кунга тўхтатиб қўйилди.

Амелия Эрхарт самолётини қидириш бўронли об-ҳаводан сўнг қайта бошланди

Тинч океанидаги чекка оролда Амелия Эрхарт самолёти қолдиқларини қидириш ишлари кучли об-ҳаво шароити тадқиқотчиларни бир неча кунга танаффус қилишга мажбур қилганидан сўнг қайта бошланди.

Гуруҳ атолл лагунасининг аэрофотосуратларида кўринган Тараиа деб аталмиш объектни текшириш орқали машҳур учувчининг йўқолиб қолиши жумбоғини ҳал қилиш умидида Кирибати таркибига кирувчи Никумароро оролига жўнаб кетди.

Америкалик пионер-учувчи 1937 йилда ер шарини айланиб учишга уринаётганда йўқолган эди, бу эса унинг бошига нима тушгани ҳақида ўнлаб йиллар давомида турли тахминларга сабаб бўлди.

Шиддатли тўлқинлар ва кучли шамол тадқиқотчилар жамоасини то якшанба куни об-ҳаво яхшилангунча уч кун давомида кемада ушлаб турди.

«Биз ниҳоят кемадан тушмоқдамиз ва Никумаророга қўнишга муваффақ бўлдик», деди экспедиция аъзоси, технология бўйича мутахассис Сириша Бандла Marin Mainiku палубасидан узатилган видеомурожаатда.

Тадқиқотчилар ўтган ҳафтада кимсасиз атоллга етиб келишди ва қизиқиш уйғотган ҳудудни сув остида суратга олишни бошлашди.

Бироқ Тинч океанидаги кучли Эль-Ниньо ҳодисаси келтириб чиқарган об-ҳаво ҳозиргача уларга уч босқичдан иборат ишларнинг иккинчисини бошлашга тўсқинлик қилди, унда сув остидаги объектларнинг чуқурлигини аниқлаш ва чўкиндиларни тозалаш кўзда тутилган.

Амелия Эрхарт 1937 йилда ўз Electra самолётини бошқараётганда Тинч океани collection узра йўқолиб қолган

«Биз имкон қадар бугун ҳамма ишни якунлашга ҳаракат қиляпмиз», деди Бандла. «Жамоа жуда тўлқинланмоқда».

Эрхарт 1937 йил 2 июлда Папуа-Янги Гвинеянинг Лаэ шаҳрига етиб келганида, ўзининг икки двигателли Lockheed Electra самолётида Калифорниядан Жанубий Америка, Африка ва Осиё орқали муваффақиятли учиб ўтган эди.

У ердан у ва унинг штурмани Фред Нунан Гавайи томон йўл олишни ва кейин ниҳоят Калифорнияга қайтишни мақсад қилишган.

Бироқ унинг самолёти ёнилғи қуйиб олиш учун Никумароро яқинидаги чекка, кимсасиз маржон ороли бўлмиш Хауленд оролига етиб олишга уринаётганда изсиз йўқолди.

Назариялардан бирига кўра, Эрхарт адашиб Никумаророга учиб келган, у ерда самолётини сувга қўндирган ва кимсасиз оролда ҳалок бўлган.

Пердью университетининг таъкидлашича, 1938 йилга оид фотосуратларда кўриш мумкин бўлган Тараиа деб аталмиш объект тасвирлари сайоз сувда ётган кичик самолёт қолдиқлари бўлиши мумкинлигини кўрсатади, гарчи бошқа тадқиқотчилар бунга шубҳа билан қарашса-да

Тараиа объекти 1938 йилда гидропландан олинган қора-оқ слайдларнинг ҳеч бирида аниқ кўринмаса-да, уларда 1929 йилда бўрон пайтида оролда қуруқликка ўтириб қолган ва 11 кишининг ёстиғини қуритган Британиянинг SS Norwich City савдо кемасининг ҳалокатга учраган қолдиқлари кўринади.

АҚШда жойлашган Археологик мерос институти (ALI) билан биргаликда экспедицияга раҳбарлик қилаётган Пердью университетининг билдиришича, бу ҳодиса орол атрофидаги хавф-хатарларни кўрсатади.

Атолл лагунасига кириш учун қайиқ 1963 йилда — оролда охирги марта одамлар яшаган вақтда британлар томонидан рифда очилган тор тирқишдан ўтиши керак.

Аммо университетнинг таъкидлашича, якшанба кунигача орол атрофида тезлиги 27 тугунгача (соатига 31 миль) етган шамол шиддати транспорт қайиғини урилаётган тўлқинлар орқали рифга уриб юбориши мумкин эди.

Шунга қарамай, Norwich City кемаси қолдиқлари тадқиқотчиларнинг назариясини қўллаб-қувватлаши мумкинлиги айтилмоқда.

Пердью университетининг маълум қилишича, Флоридадаги 15 ёшли ўсмир учувчи йўқолганидан кўп ўтмай, отасининг калта тўлқинли радиоприёмниги орқали Эрхартнинг овози «Нью-Йорк Сити» сўзини такрорлаётганини эшитганини хабар қилган. Оролда ҳалок бўлиш назарияси тарафдорларининг айтишича, бу Эрхартнинг ўз жойлашувини Norwich City яқинида деб кўрсатишини нотўғри тушуниш бўлиши мумкин.

Уч кунлик кечикиш сабабли тадқиқот гуруҳи дала ишларини якунлаш учун экспедиция вақтини узайтирди ва ҳозирча Эрхарт самолётига оид бирор бир умидли далил топгани ёки топмаганини маълум қилмади.

ALI директори Рик Петтигрюнинг айтишича, жамоа экспедицияга бутун дунё бўйлаб қизиқиш борлигини тушунади ва унинг натижаларини «имкон қадар тезроқ» баҳам кўради. Пердью университети ёмон об-ҳаво келгунига қадар Тараиа объектини бир неча кун ичида аниқлаши мумкинлигини тахмин қилган эди.

Тадқиқотчилар илгари Эрхарт йўқолган вақт атрофида оролда одамлар бўлгани ҳақида далиллар топган бўлишса-да, баъзи шубҳа билан қаровчилар Тараиа объекти шунчаки атоллдан лагунага йиқилган дарахт бўлган деб ҳисоблашади.

Унинг Electra самолётини топиш бўйича аввалги уринишлар ҳам муваффақиятсиз тугаган.

2024 йилда бир гуруҳ тадқиқотчилар гидролокатор тасвирлари орқали Хауленд ороли яқинида сув юзасидан тахминан 4 877 метр (16 000 фут) чуқурликда ётган самолётни топган бўлишлари мумкинлигини айтишган эди — аммо кейинчалик бу шунчаки қоя ҳосиласи экани тасдиқланди.

Худди шунингдек, 2019 йилда Никумароро яқинида сувдан чиқиб турган шасси бўлиши мумкин бўлган объект фотосуратини ўрганиш учун уюштирилган экспедиция ҳам ҳеч нарса топмаган эди.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.