Експедиция узоқдаги оралда авиатор Амелия Эрхартнинг самолётини топишга умид қилмоқда
Тахмин қилинган ҳалокат жойига йўл олган жамоа, ниҳоят, унинг 1937 йилдаги ғойиб бўлиш сирини ечишни мақсад қилган.
**Экспедиция чекка оролда учувчи Амелия Эрхартнинг самолётини топишга умид қилмоқда**
**Тадқиқотчилар гуруҳи чоршанба куни Кирибати пойтахтидан йўлга чиқди ва душанба кунигача тахмин қилинаётган ҳалокат жойига етиб боришни режалаштирмоқда**
Бир гуруҳ тадқиқотчилар машҳур учувчи Амелия Эрхарт самолётининг қолдиқлари бўлиши мумкин деб ҳисобланаётган жойни кўздан кечириш учун чекка оролга жўнаб кетди.
АҚШда жойлашган Археологик мерос институти (ALI) ва Пердью университети жамоаси унинг йўқолиши билан боғлиқ жумбоққа ниҳоят чек қўйиш умидида душанба кунигача Тинч океанидаги Никумароро оролига етиб бориши кутилмоқда.
Америкалик авиация кашшофи 1937 йилда ер шарини айланиб учишга уринаётганда йўқолган эди, бу эса ўнлаб йиллар давомида унга нима бўлгани ҳақидаги турли тахминларга сабаб бўлди.
Тадқиқотчилар илк бор 2020 йилда Никумароро қирғоқларидаги лагуна чеккасида сунъий йўлдош тасвирларида кўринган ва «Тараиа объекти» деб ном олган жисмни топишга умид қилмоқда.
Пердью университетининг билдиришича, ушбу объект кейинчалик ҳудуднинг 1938 йилга оид ҳаводан олинган фотосуратларида ҳам пайдо бўлгани тасдиқланган.
Ҳозирда жамоа Кирибати Миллий кемачилик линияси томонидан бошқариладиган «Marin Mainiku» кемасида чекка атолл томон саёҳатнинг ярмини босиб ўтди.
Улар Никумаророга қараб 830 миллилик йўлни бошлаш учун чоршанба куни Кирибати пойтахтидан йўлга чиқишди. Ушбу орол ҳам орол-давлат таркибига киради.
Етиб келишгач, улар 1963 йилда британлар томонидан яратилган атолл рифидаги тор йўлакдан ўтишлари керак бўлади. Ўшанда оролда охирги марта одамлар яшаган эди.
«Амелия Эрхартнинг «Electra» самолётини топиш бутун умрлик кашфиёт бўлар эди», деди ALI раҳбари ва экспедиция етакчиси Ричард Петтигрю.
Эрхарт 1937 йил 2 июлда Папуа-Янги Гвинеянинг Лаэ шаҳрига етиб келганида, ўзининг икки моторли «Electra» самолётида Калифорниядан Жанубий Америка, Африка ва Осиё орқали муваффақиятли учиб ўтган эди.
У ердан у ва унинг штурмани Фред Нунан Гавайига, сўнг Калифорнияга қайтишни мақсад қилган эди.
Аммо унинг самолёти ёнилғи қуйиш учун Никумароро яқинидаги чекка, одам яшамайдиган маржон ороли — Хауленд оролига етиб олишга уринаётганда изсиз йўқолди.
Эрхартнинг йўқолиши кўплаб назарияларга сабаб бўлди: ёнилғи тугаши сабабли юз берган оддий ҳалокатдан тортиб, ташқи аралашув ҳақидаги мураккаб даъволаргача.
Расмий талқинга кўра, жуфтлик оролни топишга қийналаётганда самолётда алоқа муаммолари юзага келган ва Эрхарт охир-оқибат ёнилғиси тугаб, океанга қулаган.
Воқеаларнинг ушбу версияси кенг тан олинган бўлса-да, ҳеч қачон ҳеч қандай ашёвий далил топилмаган.
Назариялардан бирига кўра, Эрхарт тасодифан Никумаророга етиб келган, у ерда самолётини сувга қўндирган ва кимсасиз оролда ҳалок бўлган.
«Тараиа объекти» деб аталадиган суратларда сайёз сувда кичик самолёт қолдиқлари бўлиши мумкин бўлган жисм кўринади.
Аммо баъзи одамлар, жумладан, бошқа тадқиқотчилар бунинг самолёт эканига, айниқса Эрхартнинг самолёти эканига шубҳа билдирмоқда.
Тарихий самолёт ҳалокатлари қолдиқларини қидиришга ихтисослашган Рик Гиллеспи Reuters ахборот агентлигига объект атоллдан яқин орадаги сувга йиқилган дарахтга ўхшашини айтди.
Оролга йўл олган тадқиқотчилар Гиллеспининг илгари, 1930-йилларда атоллда одамлар бўлгани далилларини ва 1940-йилларда у ерда топилган скелет қолдиқларининг суд-тиббиёт экспертизасини аниқлаганини эътироф этадилар. Уларнинг айтишича, бу экспертиза уларнинг назариясини қувватлайди.
Аммо Гиллеспи Эрхартнинг самолёти, эҳтимол, парчаланиб кетган ва унинг бўлаклари аллақачон Тинч океанининг чуқурликларига оқиб кетган деб ҳисоблайди.
Унинг «Electra» самолётини топиш бўйича аввалги уринишлар ҳам муваффақиятсиз тугаган.
2024 йилда бир гуруҳ тадқиқотчилар гидролокатор тасвирлари орқали самолётни Хауленд ороли яқинида, тахминан 4,877 м (16,000 фут) чуқурликда топишган бўлиши мумкинлигини айтишди — аммо кейинчалик бу шунчаки қоя экани тасдиқланди.
Худди шунингдек, 2019 йилда «Титаник» ҳалокатини топган денгиз археологи бошчилигидаги экспедиция Никумароро яқинида сувдан чиқиб турган қўниш шассиси бўлиши мумкин бўлган фотосуратни текшириш учун уюштирилган эди, аммо у ҳам ҳеч нарса топмади.