Афғонистонликларга Эрон визаси қора бозорда 2300 долларгача сотилмоқда
Афғонистонликларга Эрон визалари қора бозорда 2300 долларгача нархда сотилмоқда. Аму ТВ телеканалига берган интервюсида уч нафар афғонистонликнинг та'кидлашича, Эрон визасини расмий йўллар билан олиш тобора мушкуллашиб бормоқда. Шу сабабли, чет элда иш излаётган айрим фуқаролар қора бозордан виза сотиб олишга мажбур бўлмоқда, у ерда визалар 150 минг афғонийгача (тахминан 2300 доллар) таклиф этилмоқда.
Улар Эрон визалари норасмий каналлар орқали 100 мингдан 150 минг афғонийгача бўлган нархларда сотилаётганини ма'лум қилишди. Ишсизлик ва иқтисодий қийинчиликларнинг кучайиши уларни Эронда иш топишга ундамоқда, аммо улар виза учун сўралаётган юқори нархларни тўлай олмаяптилар.
Эрон, АҚШ ва Исроил ўртасидаги уруш бошланганидан бери Афғонистон фуқаролари учун Эрон визасини олиш жараёни янада мураккаблашди. Саккиз кишилик оилани боқаётган Раз Муҳаммаднинг айтишича, у катта қарзга ботган. У иш топиш учун Эронга бормоқчи, аммо одатдаги усулда виза ололмаяпти.
"Эрон визаси 100 мингдан 150 минг афғонийгача туради. Бунга қурбимиз етмайди. Ҳар биримизнинг 200 минг (3000 доллар)дан 250 минг афғонийгача (3850 доллар) қарздорлигимиз бор. Ҳамма камбағал. Баъзи одамлар ҳатто кечки овқатга ҳам пул топа олмайди", деди у.
Бадғис вилоятида яшовчи Ахтар Муҳаммад илгари Эрондан икки марта депортация қилинганини айтди. У виза олишда "Толибон" расмийларидан ёрдам сўраган, аммо бу натижа бермаган.
"Мен уларга икки марта депортация қилинганимни ва оиламнинг 10 аъзосига масъул эканимни айтдим. Улардан виза беришини сўрадим. Лекин улар беришмади. Улар: 'Бизда бундай ваколат йўқ. Очликдан ёки ташналикдан ўлсангиз ҳам, бунинг бизга алоқаси йўқ. Қайси йўл билан бўлса ҳам кетаверинг', дейишди", деди у Аму ТВ телеканалига.
Яна бир фуқаро Абдул Ғафур Аму ТВ телеканалига афғонларга паспорт билан Эронга қонуний равишда бориш уқтирилганини айтди. Бироқ ҳозир у виза олишда қийинчиликка дуч келмоқда.
"Аввалига улар бизга паспорт билан Эронга боришни, акс ҳолда Эрон бизга ёмон муносабатда бўлишини айтишганди. Лекин ҳозир Эрон виза бермаяпти. Бизда ҳатто етарлича егулик ҳам йўқ. Агар Эронга борсак, барибир депортация қилинамиз", деди у.
Ғафур оиласини боқиш учун Эронда ҳар қандай ишни қилишга тайёрлигини билдирди. "Мен Эронда ҳар қандай ишни қила оламан, болаларим оч. Барча қўшниларимиз ҳам шундай аҳволда", деди у.
Ҳиротдаги манбаларнинг Аму каналига маълум қилишича, айрим Эрон визалари нуфузли шахслар, диний уламолар ва маҳаллий амалдорлар орқали олинмоқда ҳамда сотилмоқда. Жамоат фаоли Наим Муҳаммадий Аму ТВ телеканалига баъзи тижорат ва тиббиёт компаниялари Эрон визаларини олиб фуқароларга таклиф қилаётганини айтди.
"Афсуски, Эрон визалари Ислом Республикасининг дипломатик ваколатхоналаридан тиббий ва тижорат компаниялари орқали олинади. Кейин эса шаҳардаги оддий одамларга сотилади", деди Муҳаммадий.
Унинг айтишича, Ҳиротдаги маҳаллий ҳокимият органлари визалар қандай олинаётгани ва тарқатилаётганини назорат қилмаяпти. У бу ҳолатни виза тизимининг суиистеъмол қилиниши деб баҳолади. Эроннинг Ҳиротдаги консуллиги мулозими Аму телеканалига бу масала бўйича изоҳ беришга ваколати йўқлигини билдирди.
Суриштирувларга кўра, Эрон сўнгги беш йил давомида Афғонистон фуқароларига меҳнат визаларини беришни тўхтатган. Сайёҳлик ва тиббий визалар ҳамон берилмоқда, аммо мурожаатчилар бу жараён жуда қийинлашганини айтмоқда. Эронда иш излаётган кўплаб афғонлар учун бу чекловлар қонуний ва арзон имкониятларни деярли қолдирмади.
Аввалроқ Афғонистондаги чўлда йўқолган 14 эркакнинг мурдаси топилгани ҳақида хабар берилганди. Улар ноқонуний йўл орқали Эронга қочиб ўтаётиб кучли иссиқ ва сувсизликдан ҳалок бўлган.