40 миллион долларлик олтин қуймалари билан топилган АҚШ собиқ жосуси электрон фирибгарлик бўйича айбига иқрор бўлди
Хорижий ҳукуматга сирларни тақдим этганини ҳам тан олган Дэвид Раш «яширин инсон манбаси» мавжудлигини ошкор қилган, деди прокурорлар.
Уйидан ишхонасидан олинган 40 миллион доллардан ортиқ (30,1 миллион фунт стерлинг) олтин қуймалари топилганидан кейин май ойида ҳибсга олинган Марказий разведка бошқармасининг (МРБ) собиқ мулозими электрон фирибгарлик бўйича айбига иқрор бўлди.
Сешанба куни федерал судья 49 ёшли Дэвид Раш ва федерал прокурорлар ўртасидаги келишувни маъқуллади. Унга кўра, Раш ҳукуматга қарийб 200 миллион доллар товон тўлаши ҳамда жиноятлари билан боғлиқ ҳашаматли кўчмас мулк, автомобиллар, соатлар ва бошқа активларини топшириши керак.
Келишувга биноан, Раш хорижий ҳукуматга миллий хавфсизликка «жиддий зарар» етказиши мумкин бўлган сирларни топширганини ҳам тан олди.
«Айбланувчи ўз айбига иқрор бўлади, чунки у ҳақиқатан ҳам қўйилган айблов бўйича айбдордир», дейилади прокурорларнинг келишув тавсифланган суд ҳужжатида.
Рашга дастлаб давлат маблағларини талон-торож қилиш айблови қўйилган эди. У ҳибсга олинганида, уйида ўтказилган тинтув пайтида «хизмат харажатлари» учун олган 298 та олтин қуймаси топилган.
Федерал судья унинг жазосини кейинроқ белгилайди, суд мажлиси 28 январга белгиланган. Ушбу айблов максимал 20 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазосини назарда тутади, гарчи прокурорлар федерал қонун қўшимча муддатга йўл қўйиши мумкинлигини айтган бўлса-да.
Келишув билан боғлиқ суд ҳужжатлари янги тафсилотларни, жумладан, Раш хорижлик мулозимга «махфий инсоний манба» мавжудлиги ва унинг тавсифини ошкор қилганини кўрсатмоқда.
«Бундай маълумотларнинг ошкор этилиши инсоний манбанинг ва у билан ишлайдиган АҚШ ҳукумати ходимларининг хавфсизлиги ва ҳаётига таҳдид солиши, шунингдек, АҚШ ҳукуматининг мутлақ махфийлик кафолатларига таянадиган инсоний манбаларни жалб қилиш имкониятини хавф остига қўйиши мумкин», дейилади прокурорлар ҳужжатида.
МРБ директори Жон Рэтклифф ўз баёнотида Раш «ўз лавозимини суиистеъмол қилгани ва жамоатчилик ишончига хиёнат қилгани, шу боис ўз қилмишлари учун тўлиқ жавобгарликка тортилиши кераклигини» айтди.
ФҚБ терговчиларининг таъкидлашича, 2025 йил ноябридан 2026 йил мартигача Раш бир неча бор «хизмат харажатлари учун катта миқдордаги хорижий валюта ва ўн миллионлаб долларлик олтин қуймалари» сўраган.
«Раш Жанубий Флоридада ҳашаматли кўчмас мулк сотиб олишни асослаш учун ўта махфий дастурни тўқиб чиқарган ва кейинчалик ушбу мулкни шахсий фойда олиш учун қайта сотишни мақсад қилган», дейилади келишув баён этилган суд ҳужжатида.
Ҳужжатга кўра, Раш «амалда ўзининг тасдиқловчи мулозими сифатида иш тутган, бу эса унга АҚШ ҳукуматининг катта миқдордаги маблағларини жиддий назоратсиз сарфлаш имконини берган».
Кейин у «фирибгарлик йўли билан қўлга киритилган» давлат маблағларидан Жанубий Флоридада ҳашаматли кўчмас мулк сотиб олиш учун фойдаланган.
Электрон пул ўтказмаси бўйича айблов у 2026 йил январида амалга оширган 45 миллион долларлик ўтказмадан келиб чиққан. Айблов келишувида, шунингдек, у ўта махфий маълумотларни «уларни олишга ваколати бўлмаган ва бундан хабардор бўлишига эҳтиёж бўлмаган хорижий ҳукумат вакилига» тақдим этгани айтилади.
Олтин қуймаларидан ташқари, Рашдан 2 миллион доллар нақд пул ва 35 та ҳашаматли қўл соати топилган.
Прокурорлар Раш маблағларни осонгина савдо қилиш мумкин бўлган товарларга айлантирганини айтиб, унинг пулларни яширишга уринганига доир «кучли далиллар»ни кўрсатишди.
Келишувга кўра, у нақд пул ва банк ҳисобидан мусодара қилинган қарийб 39 миллион доллар билан бирга соатлар ва иккита BMW автомобилини ҳам топшириши керак.
Июн ойида АҚШ магистрат судьяси Уильям Фицпатрик Рашнинг касбий фаолиятини ҳисобга олиб, унинг қочиб кетиш хавфи бор деб топди ва судгача қамоқда сақлаш ҳақида буйруқ берди.
«У қочиш ва ҳуқуқ-тартибот идораларидан яшириниш борасида кўпчилик одамлардан фарқли имкониятларга эга», деди у.
Суд ҳужжатларида Рашнинг МРБдаги фаолияти батафсил баён этилмаган, аксинча, у АҚШ ҳукуматининг Виржиниядаги идорасида ўта махфий рухсатномага ва махфий маълумотлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган собиқ раҳбар ходим сифатида таърифланган.
АҚШ ОАВлари унинг илгари МРБда ишлаганини тасдиқлади.
У бошқарманинг юқори технологияли жосус ускуналарини ишлаб чиқувчи Илм-фан ва технологиялар дирекциясида раҳбар лавозимда ишлаган.
У илгари АҚШ Ҳарбий-денгиз кучларидан шараф билан бўшатилганидан кейин фирибгарлик йўли билан ҳақ тўланадиган ҳарбий таътил олганликда, шунингдек, 2009 йилда ишга жойлашиш учун ариза топширишда ўзининг маълумоти ва ҳарбий хизмати ҳақида ёлғон гапирганликда айбланган эди. Суд ҳужжатлари Рашнинг иш берувчиларга ўзини ҳарбий-денгиз флоти учувчиси бўлгани ҳақида ёлғон гапирганликда айбланганини кўрсатади.
«Рашнинг ҳарбий ва академик ютуқларига оид ушбу ва бошқа маълумотлар ёлғон эди», дейилади айблов келишуви ҳужжатида.
Ҳукумат илгари пулларнинг катта қисми ҳали ҳам бедарак эканини даъво қилган, унинг адвокати эса буни рад этган.