Патриот учун лицензия: АҚШ мудофаа гигантлари нимадан хавотирда?
Американинг Патриот зенит-ракета мажмуалари ишлаб чиқарувчилари - Райтҳеон ва Лоскҳеед Мартин компаниялари Украинага ушбу тизимлар учун ракеталар ишлаб чиқариш лицензияси берилиши эҳтимолидан хавотирда. Тҳе Атлантис нашрининг ёзишича, компаниялар Киев ракеталарни такомиллаштириб, кейинчалик уларни АҚШдаги ишлаб чиқариш линияларига қараганда тезроқ, кўпроқ ва арзонроқ ишлаб чиқариш имкониятига эга
Патриот лицензияси: АҚШ мудофаа гигантлари нималардан хавотирда?
Украинага Патриот тизимларини ишлаб чиқариш лицензиясини бериш масаласи АҚШ мудофаа компаниялари орасида жиддий хавотирларни келтириб чиқармоқда. Бу ҳақда Украинага лицензия беришни қўллаб-қувватловчи АҚШ Конгрессидаги республикачи сиёсатчилардан бирига таяниб хабар берилган.
Унинг сўзларига кўра, Америка мудофаа компаниялари ўз эътирозларини расман интеллектуал мулк ўғирланиши ва технологияларнинг учинчи томонларга берилиши хавфи билан изоҳлаши мумкин. Бироқ, масаланинг яна бир муҳим жиҳати Украинанинг Патриот ракеталарини ишлаб чиқариш жараёнини такомиллаштириб, уларни катта ҳажмда ва нисбатан арзон нархда ишлаб чиқариш имконияти билан боғлиқ.
Украина президенти Володимир Зеленский 8-август куни маълум қилишича, у урушнинг биринчи йилидаёқ, ўша пайтдаги АҚШ президенти Жо Байдендан Патриот тизимларини ишлаб чиқаришга доир лицензияларни беришни сўраган. Зеленскийнинг таъкидлашича, ҳозирда Доналд Трамп билан тегишли лицензияларни бериш бўйича келишувга эришилган. Шу билан бирга, у бундай имконият Украинага тўрт йил аввал берилганида вазият бошқача бўлиши мумкинлигини қайд этган.
Украина раҳбари ҳозирда бу масалада давом этаётган бюрократик жараёнларни танқид қилди. Унинг сўзларига кўра, Украинага ҳақиқий ракеталар учиб келаётган бир пайтда лицензиялар бўйича ҳужжатларни расмийлаштириш жараёни вақт талаб қилмоқда. Зеленский Европа давлатлари билан ҳам айрим ҳарбий технологиялар ва қурол-яроғларга лицензия олиш масаласи анчадан бери муҳокама қилинаётганини билдирди.
Тҳе Кьив Индепендент журналисти Тим Задорожнийнинг маълум қилишича, Зеленский Патриот лицензиялари масаласини Байден маъмуриятининг ҳокимиятдаги сўнгги ойларида илгари сурган. Тҳе Атлантис маълумотларига кўра, Украинанинг юқори лавозимли амалдорлари бу таклифни ўша пайтдаги АҚШ мудофаа вазири Ллойд Остин ва президентнинг миллий хавфсизлик масалалари бўйича маслаҳатчиси Жьейк Салливанга тақдим этган бўлиши мумкин. Бироқ Киевнинг таклифи сабаблари тушунтирилмаган ҳолда рад этилган.
Нашрнинг ёзишича, Украина Патриот учун ракеталарни ўз эҳтиёжидан ортиқ миқдорда ишлаб чиқариш имкониятига ҳам эга бўлиши мумкин. Бундай ракеталар кейинчалик АҚШ эҳтиёжлари учун ишлатилиши ёки Вашингтоннинг иттифоқчилари ва ҳамкорларига сотилиши мумкин. Тҳе Атлантис айнан шу имконият Америка томонидаги хавотирларнинг сабабларидан бири бўлиши мумкинлигини қайд этган.
АҚШ президенти Доналд Трамп 6-август куни журналистларнинг Вашингтон Украинага Патриот мажмуалари учун қўшимча тутиб қолувчи ракеталар ва Киев талаб қилаётган узоқ масофали ракеталарни тақдим этадими, деган саволига жавоб берди. Трамп АҚШнинг ўзига ҳам ракеталар кераклигини айтган. Шунингдек, у собиқ президент Жо Байден маъмуриятини Украинага катта ҳажмда ҳарбий ёрдам бериб, АҚШнинг ўқ-дори захираларини камайтириб юборганликда айблади.
Трампнинг таъкидлашича, у биринчи президентлик муддатини якунлаган вақтда АҚШнинг ўқ-дори захиралари тўла бўлган, кейинчалик эса уларнинг катта қисми Украинага берилган. Ҳозир Вашингтон ушбу захираларни қайта тиклашга ҳаракат қилмоқда.
Шу тариқа, Патриот ракеталарини Украинада ишлаб чиқариш учун лицензия бериш масаласи нафақат Киевнинг ҳаво ҳужумидан мудофаа имкониятларини кучайтириш, балки Америка мудофаа саноати манфаатлари, технологияларни ҳимоя қилиш ва АҚШнинг ўз ҳарбий захираларини тўлдириш масалалари билан ҳам боғланмоқда.