Паспортлардан шахсни тасдиқловчи ҳужжатларгача: Турк дунёсининг очиқ чегараларга интилиши

Туркий Давлатлар Ташкилотига (ТДТ) а'зо давлатлар паспортлар о'рнига миллий идентификация карталаридан фойдаланган ҳолда о'з мамлакатлари о'ртасида саёҳатни осонлаштиришга қаратилган "Туркий ИД" дастурини ишлаб чиқмоқдалар.

Туркия, Озарбайжон, Қозог'истон, Қирг'изистон ва О'збекистон ҳозирда ушбу ташаббусни ко'риб чиқмоқдалар. ТДТ доирасида кузатувчи мақомига эга бо'лган Венгрия ва Туркманистон ҳали иштирок этишларини э'лон қилишмаган. Агар у амалга оширилса, дастур чегаралараро саёҳатларни соддалаштириш, бюрократик то'сиқларни камайтириш ва а'зо давлатлар о'ртасида савдо, туризм ва маданий алоқаларни раг'батлантириши кутилмоқда.

Со'нгги пайтларда ТДТ а'золари о'ртасида иқтисодиёт, транспорт, рақамлаштириш, та'лим, маданият, логистика ва мудофаа саноати каби турли соҳалардаги ҳамкорликни тобора кенгайтирмоқда. Ягона идентификация тизими ушбу ҳамкорлик тенденциясини янада тезлаштириш салоҳиятига эга.

Лойиҳанинг вақти диққатга сазовордир, бу Транскаспий халқаро транспорт ё'налиши, шунингдек, О'рта ё'лак номи билан ҳам танилган, ривожланиши билан бир вақтга то'г'ри келади. Ушбу ё'налиш Хитой, Марказий Осиё, Кавказ ва Европани Россия ҳудудини айланиб о'тувчи логистика тармог'и орқали бог'лайди. Жисмоний шахсларнинг чегаралар орқали ҳаракатланишини соддалаштириш, о'з навбатида, ушбу ё'лак бо'йлаб транспорт, инвестиция ва бизнес лойиҳаларини тезлаштириши мумкин.

Марказий Осиё ва Озарбайжон раҳбарларининг норасмий маслаҳатлашув йиг'илишида Қирг'изистон президенти Садир Жапаров илгари Марказий Осиё бо'йлаб саёҳат қилишни ният қилган хорижий меҳмонлар учун ягона сайёҳлик визасини яратишни таклиф қилган эди. Қозог'истон ва О'збекистон бу таклифни қо'ллаб-қувватлашларини билдиришди. Жапаров бу ташаббус охир-оқибат минтақадаги барча мамлакатлар томонидан қо'ллаб-қувватланишига умид билдирди.