Туркий давлатлар Шенгени яратилмоқда: қўшни давлатларга ИД карта билан борилади
**Туркий давлатлар ўртасида Шенген тизимига ўхшаш янги тартиб жорий этилмоқда: қўшни мамлакатларга ИД карта билан саёҳат қилиш имконияти яратилади**
Туркия ва Туркий Давлатлар Ташкилоти (ТДТ) аъзолари "Туркис ИД" номли ташаббус устида иш олиб бормоқда. Эурасиатодай нашрининг хабар беришича, ушбу лойиҳа амалга оширилгач, ташкилотга аъзо давлатларнинг фуқаролари хорижга чиқиш паспортисиз, фақат миллий шахсни тасдиқловчи ҳужжат (ИД карта) орқали ўзаро саёҳат қила оладилар.
Ҳозирда бу ташаббус Туркия, Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон ва Ўзбекистон иштирокида муҳокама қилинмоқда. Кузатувчи мақомига эга Венгрия ва Туркманистон эса лойиҳага қўшилиши ҳақида ҳали расмий баёнот бермаган. Лойиҳа қабул қилинса, у фуқаролар ҳаракатини соддалаштириш, маъмурий тўсиқларни камайтириш ҳамда савдо, туризм ва гуманитар алоқаларни фаоллаштиришга хизмат қилиши кутилмоқда.
Мутахассисларнинг фикрича, "Туркис ИД" Туркиянинг туркий маконда чуқурроқ интеграцияни шакллантиришга қаратилган узоқ муддатли стратегиясининг бир қисмидир. Сўнгги йилларда ТДТ иқтисодиёт, транспорт, рақамлаштириш, таълим, маданият, логистика ва мудофаа саноати соҳаларида ҳамкорликни босқичма-босқич кенгайтириб келмоқда. Ягона идентификация тизимининг жорий этилиши бу жараённи янада тезлаштириши мумкин.
Ушбу лойиҳанинг аҳамияти Транскаспий халқаро транспорт йўлаги – Ўрта коридорнинг ривожланаётган даврига тўғри келади. Бу йўналиш Хитой, Марказий Осиё, Кавказ ва Европани Россия ҳудудини четлаб ўтувчи логистика тармоғи орқали боғлайди. Фуқаролар ҳаракатининг соддалашиши транспорт, инвестиция ва бизнес лойиҳаларини амалга оширишни ҳам тезлаштириши мумкин.
Шуни таъкидлаш жоизки, Марказий Осиё давлатлари ва Озарбайжон раҳбарларининг норасмий маслаҳат учрашувида Қирғизистон президенти Садир Жапаров Марказий Осиё мамлакатларига саёҳат қилишни истаган хорижий фуқаролар учун ягона туристик виза жорий этиш ташаббусини илгари сурганди. Қозоғистон ва Ўзбекистон ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлагани маълум қилинган. Қирғизистон раҳбари бу ташаббус минтақанинг барча мамлакатлари томонидан қўллаб-қувватланишига умид билдирган.