Маҳаллий

Ўзбекистонда газ қазиб олишнинг пасайиши тезлашди, электр ва бензин ишлаб чиқариш ошди

Биринчи ярим йилликда Ўзбекистонда электр ва бензин ишлаб чиқариш ошди, бироқ газ, нефт, кўмир ва газ конденсати қазиб олиш камайди. Айниқса, июн ойида газ қазиб олиш 26,8 фоизга, конденсат қазиб олиш эса 24 фоизга кескин тушди. Ой давомида НҚИЗлар бензин ишлаб чиқаришни 22,4 фоизга оширди.

Ўзбекистонда газ қазиб олиш суръати тезлашган бир пайтда, электр энергияси ва бензин ишлаб чиқариш ҳажми ошди. Бу ҳақда Миллий статистика қўмитаси маълумотларига таяниб, Газета хабар берди.

**Газ қазиб олишнинг пасайиши**

Январ-июн ойларида табиий газ, нефт ва газ конденсати қазиб олиш ҳажми камайишда давом этди. Олти ой давомида 18,3 млрд кубометр табиий газ қазиб олинди, бу 2025-йилнинг шу даврига (21,8 млрд кубометр) нисбатан 16 фоизга ёки қарийб 3,5 млрд кубометрга камдир.

Июн ойида газ қазиб олиш 2,5 млрд кубометрни ташкил этди, бу ўтган йилнинг июн ойига (3,42 млрд кубометр) нисбатан 26,8 фоизга кам. Пасайиш суръати кескин тезлашди, чунки май ойида йиллик пасайиш атиги 4,6 фоизни ташкил этган эди.

Июн ойида табиий газнинг ўртача суткалик қазиб олиниши 83,3 млн кубометргача тушди. Бу май ойига нисбатан 19,3 фоизга ва йиллик ҳисобда 26,8 фоизга кам. Бу кўрсаткич камида 2022-йил бошидан бери қайд этилган энг паст ойлик натижадир. Биринчи ярим йилликда мамлакатда ўртача суткасига 101,1 млн кубометр газ қазиб олинган бўлса, бир йил аввал бу кўрсаткич 120,4 млн кубометрни ташкил этган эди.

**Электр энергияси ишлаб чиқариш**

Умуман олганда, электр энергияси ишлаб чиқариш ўсишда давом этди, бироқ ўсиш суръати секинлашди. Январ-июн ойларида мамлакатда 44,14 млрд кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарилди, бу ўтган йилнинг мос даврига (43,54 млрд кВт/соат) нисбатан 5,7 фоизга кўп.

Миллий статистика қўмитаси 2025-йилнинг биринчи ярим йиллигида электр энергияси ишлаб чиқариш бўйича маълумотларни қайта кўриб чиқди. Дастлабки ҳисоботда кўрсаткич 43,54 млрд кВт/соат деб баҳоланган бўлса, янги нашрда у 41,75 млрд кВт/соатгача камайтирилди, бу 1,79 млрд кВт/соатга ёки 4,1 фоизга кам. Кўрсаткичнинг ўзгариши асосан кичик корхоналарда электр энергияси ишлаб чиқариш бўйича маълумотлар қайта кўриб чиқилгани ҳисобига юз берди (12,29 млрд ўрнига 10,46 млрд бўлди).

Июн ойида ишлаб чиқариш ҳажми 7,97 млрд кВт/соатни ташкил этди, бу 2025-йилнинг июн ойига (6,18 млрд кВт/соат) нисбатан 28,9 фоизга кўп.

Йирик корхоналар йил бошидан буён 29,83 млрд кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарди, бу ўтган йилги кўрсаткичдан (31,28 млрд кВт/соат) 4,6 фоизга кам. Шу билан бирга, июн ойида уларнинг ишлаб чиқариш ҳажми 1,1 фоизга ошиб, 5,02 млрд кВт/соатга етди.

Умумий ишлаб чиқаришнинг ўсишини аввалгидек кичик корхоналар, жумладан, қуёш ва шамол электр стансиялари ҳамда ГЕСлар таъминлади. Ярим йил давомида улар 14,31 млрд кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарди, бу бир йил аввалгига нисбатан 36,7 фоизга кўп.

Июн ойида кичик корхоналар томонидан ишлаб чиқариш ҳажми 2,95 млрд кВт/соатни ташкил этди. Бу ўтган йилдагидан тахминан 2,4 бараварга кўп.

**Автомобил бензини ва дизел ёнилғиси**

Январ-июн ойларида автомобил бензини ишлаб чиқариш 6 фоизга ошиб, 614,2 минг тоннага етди. 2025-йилнинг мос даврида бу кўрсаткич 575,6 минг тоннани ташкил этган эди.

Июн ойида нефтни қайта ишлаш корхоналари 112 минг тонна бензин ишлаб чиқарди, бу бир йил аввалгига нисбатан 22,4 фоизга кўп. Ишлаб чиқариш ҳажми 84,7 минг тоннагача тушиб кетган май ойига нисбатан олганда, ишлаб чиқариш қарийб учдан бир қисмга ошди.

Олти ой давомида дизел ёнилғиси ишлаб чиқариш 568 минг тоннани ташкил этди, бу ўтган йилги кўрсаткичдан (557,5 минг тонна) 2,1 фоизга кўп.

Бироқ июн ойида дизел ёнилғиси ишлаб чиқариш йиллик ҳисобда 21,4 фоизга камайиб, 91,6 минг тоннага тушди. Май ойида корхоналар 95,4 минг тонна дизел ишлаб чиқарган эди.

**Кўмир, нефт ва газ конденсати**

Январ-июн ойларида кўмир қазиб олиш қарийб 2,5 млн тоннани ташкил этиб, ўтган йилнинг мос даврига (3,07 млн тонна) нисбатан 18,7 фоизга камайди.

Шу билан бирга, июн ойида кўмир қазиб олиш 900 минг тоннагача ошди, бу бир йил аввалгига нисбатан 27,7 фоизга кўп. Таққослаш учун: май ойида 300 минг тонна кўмир қазиб олинган эди ва 2025-йилнинг май ойига нисбатан пасайиш қарийб 50 фоизни ташкил этганди.

Олти ой давомида нефт ишлаб чиқариш 3,1 фоизга камайиб, 313,8 минг тоннага тушди. Бир йил аввал бу кўрсаткич 323,8 минг тонна эди. Июн ойида 51,9 минг тонна нефт қазиб олинди, бу 2025-йилнинг июн ойидаги кўрсаткичдан 2,1 фоизга кам.

Январ-июн ойларида газ конденсати қазиб олиш 19,6 фоизга камайиб, 462,1 минг тоннани ташкил этди. Июн ойида ишлаб чиқариш ҳажми 70,4 минг тоннани ташкил этиб, йиллик ҳисобда 24 фоизга камайди.

**Иссиқлик энергияси**

Ярим йил давомида иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш 18,1 фоизга – 11,34 млн Гкалдан 9,28 млн Гкалгача камайди. Июн ойида бу кўрсаткич 854,9 минг Гкални ташкил этди, бу бир йил аввалгига нисбатан 24,1 фоизга кам.

natural gasenergy productionelectricityoilcoalgasolinedieselgas condensate