“Неймар синдроми”: Нега Винисиуснинг “Арсенал”га ўтиши шунчаки миш-миш эмас?
**"Неймар синдроми": Винисиуснинг "Арсенал"га о'тиши нега шунчаки миш-миш эмас?**
Дастлаб бу трансфер мутлақо хаёлий ко'риниши мумкин. Бироқ, вазиятга чуқурроқ назар ташланса, унинг мантиқсизлиги унчалик ҳам катта эмаслиги аён бо'лади. Винисиус Жуниорни Лондоннинг "Арсенал" клуби билан бог'лаётган миш-мишларнинг моҳиятини тушуниш учун 2017-йил ёзига қайтиш лозим.
Неймарнинг "Барселона"дан "ПСЖ"га 222 миллион евро эвазига амалга ошган рекорд трансфери фақат пул билан бог'лиқ эмас эди. Унинг асосий сабаби бразилиялик футболчининг Лионел Месси соясидан чиқиш истаги бо'лган. О'ша пайтда Неймарда "Олтин то'п"ни қо'лга киритиш учун барча имкониятлар бор эди, бироқ Каталонияда у тирик афсона бо'лган қирол ёнидаги шаҳзода ролидан нарига о'та олмасди.
Орадан то'ққиз йил о'тиб, Винисиус ҳам деярли худди шундай вазиятга тушиб қолди.
У "Реал"да масхара қилинган ёш футболчидан Чемпионлар Лигасининг икки финали тақдирини ҳал қилган суперюлдузгача бо'лган ё'лни босиб о'тди. Аммо Килиан Мбаппенинг "Сантяго Бернабеу"га келиши кучлар мувозанатини о'згартирди. Винисиус ҳануз "қироллик клуби"нинг энг муҳим ҳужум қуролларидан бири бо'либ қолмоқда, бироқ авлодининг энг машҳур футболчиси билан бир саҳнани бо'лишиш унинг "Олтин то'п" учун шахсий да'воларини чеклаб қо'ймоқда.
Айнан шу нуқтада "Арсенал" унинг амбицияларини ро'ёбга чиқариш учун идеал вариант сифатида майдонга чиқади.
Микел Артетанинг Винисиусга айтиши мумкин бо'лган таклифни тасаввур қилиш қийин эмас. У футболчига "Реал" энди кафолатлай олмайдиган нарсани — Европанинг топ-клубидаги асосий юлдуз мақомини таклиф қилади.
"Арсенал"да бразилиялик на Мбаппе, на Жуд Беллингем билан етакчиликни бо'лишишга мажбур бо'лади. У бутун лойиҳанинг юзига айланади. 2017-йилда "ПСЖ" Неймарнинг айнан биринчи рақам бо'лиш истагидан фойдаланганди. Бугун лондонликларнинг ҳам қо'лида худди шундай кучли далил бор.
"То'пчилар" тизим ва интизом туфайли Англия Премьер Лигасида г'олиб чиқишга ҳамда Чемпионлар Лигаси совринига жуда яқин келишга муваффақ бо'лди. Аммо о'ша со'нгги қадамни ташлаш учун фақат мукаммал ташкил этилган о'йин етарли бо'лмаслиги мумкин. Бунинг учун индивидуал маҳорат ва сеҳр керак.
**Иқтисодий нуқтаи назардан бундай трансфер қанчалик реал?**
Винисиуснинг шартнома билан бог'лиқ ҳолати "Реал"нинг заиф нуқтасини ко'рсатмоқда. Футболчининг амалдаги битими тугашига бир йил қолди, янги шартнома бо'йича музокаралар эса боши берк ко'чага кириб қолди. Ҳозир у йилига солиқлардан ташқари тахминан 15 миллион евро маош олмоқда. Бироқ у Мбаппе билан тенг шароитни хоҳлаяпти — йилига қарийб 30 миллион евро маош ва имзо чекиш учун қо'шимча бонус. Клуб эса маошни ко'пи билан 20 миллион еврогача оширишга тайёр. Бонуслар эса ко'зда тутилмаган.
Агар музокаралар бутунлай муваффақияциз тугаса, "Реал" дунёнинг энг кучли футболчиларидан бирини текин ё'қотиш хавфи остида қолади. Шартноманинг тугаш муддати яқинлашгани мадридликларнинг позициясини заифлаштириб, потенсиал харидорга музокараларда муҳим устунлик бермоқда.
Шу билан бирга, "Арсенал" айни пайтда Европада бундай миқёсдаги трансферни амалга ошириш учун ҳам қизиқиш, ҳам молиявий имкониятга эга бо'лган кам сонли клублардан бири ҳисобланади. Албатта, бу "канонирлар"нинг маош тизимини тубдан о'згартиришни англатади. Ҳозир жамоадаги энг юқори маош Букаё Сакага тегишли — ҳафтасига 300 минг фунт стерлинг. Винисиус талаб қилаётган маош клубдаги мавжуд иерархияни бузади. Аммо бу ҳикояда асосий омил спорт амбициялари бо'лса, ҳар икки томон ҳам молиявий муросага тайёр бо'лиши керак.
Асосий савол эса футболчининг фе'л-атвори билан бог'лиқ.
Артета жамоани қат'ий тамойиллар асосида қурди: интизом, камтарлик ва жамоавий г'ояга со'зсиз бо'йсуниш. Винисиус эса ҳиссиётга берилувчан футболчи бо'либ, тез-тез мухлислар, ҳакамлар ва рақиблар билан зиддиятларга киришади. Баск мутахассисининг мураббийлик фаолиятида бундай характердаги футболчи билан муваффақиятли ишлаш тажрибаси ҳали бо'лмаган.
Бироқ унинг ташқи жанжалкашлиги ортида жамоа учун тинимсиз меҳнат қиладиган футболчи яширинган. Винисиус ҳимоявий ишлардан қочмайди ва мунтазам равишда Европанинг энг яхши ассистентлари қаторидан жой олади. У ҳеч қачон фақат о'зи учун о'йнайдиган эгоист футболчи эмас.
Айнан мана шу икки хил жиҳат "Арсенал" мухлислари фикрини иккига бо'либ юбормоқда. Ба'зилар мукаммал ишлайдиган тизимнинг ҳам чегараси бор, Винисиус даражасидаги юлдузсиз энг катта совринларни қо'лга киритиш қийин, деб ҳисоблайди. Бундай даражадаги футболчилар одатда итоаткор бо'лмайди, аммо катта муваффақият катта таваккални талаб қилади.
Бошқалар эса хавфни ко'рмоқда: нега шаклланган жамоавий муҳитни бузиш ва интизомли жамоага доимий можаролар манбаини олиб келиш керак?
Агар "Арсенал" ҳақиқатан ҳам шундай қарорга келса, бу трансфернинг акс-садоси бутун Европа футболига тарқалиши мумкин. 2017-йилда Неймар трансфери улкан домино эффектини бошлаб берганди. "Барселона"нинг Дембеле ва Коутинё учун шошилинч харидлари кейинчалик "Ливерпул"нинг Муҳаммад Салоҳ, Виржил ван Дейк ва Алиссон Беккер трансферларини молиялаштиришига сабаб бо'лди. Шундан со'нг домино эффекти давом этиб, Криштиану Роналдунинг "Ювентус"га, Эден Азарнинг эса "Реал"га о'тишигача етиб борди. Винисиуснинг трансфери ҳам шунга о'хшаш улкан о'згаришларни бошлаб бериши мумкин.
Неймарнинг "Барселона"ни тарк этганидан кейинги фаолияти эса жиддий огоҳлантириш вазифасини о'тайди. Унинг Парижда индивидуал буюклик сари ё'ли ко'плаб жароҳатлар ва 2020-йилги Чемпионлар Лигаси финалидаги аламли маг'лубият билан якунланди. Энди Винисиус о'зи учун муҳим саволга жавоб топиши керак: қулай ва барқарор жойни тарк этиш, о'з империясини қуриш ё'лида муқаррар бо'ладиган таваккалга арзийдими?
Ҳозирча Винисиуснинг "Арсенал"га о'тиши нореал туюладиган г'оя бо'либ ко'ринмоқда. Аммо шартнома бо'йича боши берк вазият ва мутлақ э'тирофга бо'лган чанқоқлик бир нуқтада туташганда, бундай ссенарийлар ко'пинча ҳақиқатга айланади ва бутун бир давр футболига та'сир ко'рсатади.