Навбат Сувайш каналига: Мисрдаги порт дрон ҳужумига учради
Навбат Сувайш каналига: Мисрдаги порт дрон ҳужумига учради
Мисрнинг Ўрта Ер денгизи соҳилидаги Дамьетта портида икки газ ташувчи кемада дрон ҳужуми натижасида ёнғин келиб чиқди. Бу воқеа АҚШ ва Эрон ўртасидаги уруш авж олаётган бир пайтда Саудия Арабистони нефтининг экспорти учун сўнгги йирик йўллардан бири бўлган Сувайш канали орқали юк ташишга янги таҳдид солмоқда.
Миср Вазирлар Маҳкамаси 30-июл куни номаълум дрон Дамьетта портидаги иккита кемада ёнғинга сабаб бўлганини эълон қилди. Ҳужум учун жавобгарликни ҳеч ким ўз зиммасига олмади. Ушбу порт Ўрта Ер ва Қизил денгизни боғлайдиган Сувайш канали яқинида жойлашган.
Манбаларга кўра, дрон Американинг "Энергос Винтер" газ сақлаш танкерига тегган. Натижада келиб чиққан ёнғин иккинчи кема бортига ҳам ўтган.
**Эроннинг муносабати**
Эрон Дамьеттадаги ҳужумга алоқадорлигини рад этди. Мамлакат ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи ижтимоий тармоқда шундай ёзди:
“Миср минтақадаги муҳим дўстимиз ва ҳамкоримиздир, унинг хавфсизлиги биз учун жуда муҳим. Ҳаммамиз минтақавий тинчликка путур етказишга қаратилган Исроил фитналари ва сохта операцияларидан огоҳ бўлишимиз керак”.
Беш ойдан бери давом этаётган уруш аллақачон глобал энергия савдосининг муҳим йўлаги бўлган Ҳормуз бўғози орқали кемалар қатновини деярли тўхтатиб қўйди. Ушбу низо бошланишидан олдин Уммон ва Эрон ўртасидаги сув йўли орқали дунё нефт ва суюлтирилган газ таъминотининг бешдан бир қисми ўтар эди. Ҳозирда бу бўғоз тинчлик музокараларидаги асосий тўсиқ ва тўқнашувларнинг қайноқ нуқтасига айланган.
**Саудия кўп миллатли коалиция тузишни таклиф қилмоқда**
Эронга иттифоқчи бўлган ҳусийлар 20-июл куни Саудия Арабистонига қарши денгиз блокадасини эълон қилди. Бу билан улар урушда АҚШ ва унинг иттифоқчиларига қарши янги фронт очди.
Ҳусийларнинг сўнгги ҳужумлари сабабли Лондон денгиз суғуртаси бозори 30-июл куни Қизил денгиздаги “юқори хавф” зонасини кенгайтирди. Энди бу зонага Саудия портларига туташ денгиз қирғоқлари ҳам киритилди.
Саудия Арабистони 30-июл куни Қизил денгиз минтақасида халқаро юк ташиш ва энергия етказиб бериш йўлларини ҳимоя қилиш учун кўп миллатли денгиз мудофаа коалициясини тузиш режасини илгари сурди.
**Сувайш канали ва СУМЕД қувури атрофидаги хавотирлар**
Энергетика таҳлилчиларининг таъкидлашича, Миср ҳудудида иккита газ танкерига қилинган дрон ҳужуми Сувайш канали ва унга туташ қувур хавфсизлиги бўйича хавотирларни қайта уйғотди. Бу йўллар Эрон уруши бошланганидан бери Саудия нефтини экспорт қилишда жуда муҳим рол ўйнаб келаётган эди.
Кплер бозор разведка компанияси маълумотларига кўра, Саудия нефтининг ва бошқа юкларнинг катта қисми Қизил денгиз орқали шимолга — Сувайш канали ва СУМЕД қувури томон йўналтирилмоқда. Бироқ осиёлик мижозлар учун бу юклар Адан кўрфази орқали эмас, Африка қитъасини айланиб ўтиши кераклигини, бу эса йўлни узайтиришини англатади.
**Ҳормуз бўғози бўйича музокаралар**
Реутерс агентлигига маълум бўлишича, Уммон Кўрфаз давлатлари томонидан қўллаб-қувватланган режани Эронга тақдим этган. Режа Ҳормуз бўғозини бошқариш ва ундан фойдаланганлик учун ихтиёрий йиғимлар ундиришни назарда тутади.
Эрон Уммон таклифини очиқчасига рад этган бўлса-да, ИЛНА ахборот агентлиги Эрон Ташқи ишлар вазирлиги вакили Исмоил Бақоийга таяниб Уммон билан бўғоз бўйича музокаралар давом этаётганини маълум қилди.