Жиззахда уй-жой мулкдорлари ширкати ва тадбиркор бир неча йиллардан бери ер участкаси устида тортишиб келишмоқда.

Жиззахда уй-жой мулкдорлари ширкати (УЙМ) ва тадбиркор Зафар Уралов о'ртасида Жиззахлик маҳалласидаги 2,2 гектарлик ер участкаси бо'йича бир неча йиллардан бери суд низоси давом этиб келмоқда. Тадбиркор шаҳар ма'муриятининг 2009 йилдаги қарорига асосланиб, 586 квадрат метр майдонни да'во қилмоқда. Аҳоли ва Жиззах Супер Сервисе УЙМ бу ерни о'з мулки деб да'во қилмоқда, чунки у 2015 йилда о'ша пайтдаги шаҳар ҳокими Асрор Қобиловнинг қарори асосида турар-жой ҳудудини ободонлаштириш ва ме'морий жиҳатдан яхшилаш учун уюшмага ажратилган эди.

Иш туманлараро, вилоят ва О'збекистон Олий судлари томонидан ко'риб чиқилди. Газета унинг пайдо бо'лиш сабабларини ва низонинг узоқ давом этган моҳиятини тушуниш учун иш материалларини ко'риб чиқди.

Жиззахлик маҳалласидаги участканинг тарихи 1990-йилларга бориб тақалади. Жиззах Супер Сервисе Уй-жой Мулкдорлари Уюшмаси раҳбари Саид Соибназаровнинг со'зларига ко'ра, о'ша пайтда 105 квадрат метрлик мулкда етти ёки саккизта кичик до'конлар музқаймоқ ва газланган ичимликлар сотиб, "пештахта каби" ишлаган. Уларда фақат ер реестри мавжуд эди, ер реестри эмас.

2006-йилдан бери мулкда битта до'кон фаолият юритган, аммо у 2012-йилда эгаси томонидан бутунлай бузиб ташланган.

2015-йилда ҳоким Асрор Қобиловнинг қарори билан 2,2 гектарлик ер участкаси турар-жой мажмуасини ободонлаштириш ва ме'морий жиҳатдан яхшилаш учун уюшма тасарруфига о'тказилди. Бунга илгари до'конлар эгаллаб турган 105 квадрат метр майдон ҳам кирди. Вақт о'тиши билан бу ерда қараг'ай дарахтлари о'сди.

2022-йил январ ойида кутилмаганда мулкда қурилиш техникаси пайдо бо'лди ва ищилар бетон қуя бошладилар. Ма'лум бо'лишича, иш ортида турган тадбиркор Зафар Уралов бо'либ чиқди, у Жиззах ҳокимлигининг 2009-йил 13-октабрдаги қарорига ишора қилиб, унга 586 квадрат метрлик ер участкасига эгалик ҳуқуқини берганини айтди.

Соибназаровнинг та'кидлашича, 2009-йилги қарорда қурилиш икки йил ичида якунланиши кераклиги белгиланган, аммо Уралов буни қилмаган. О'н уч йилдан со'нг у трактор олиб келиб, ширкат уюшмаси мулкининг то'г'ридан-то'г'ри қисмида пойдевор қазишни бошлаган.

Аҳоли қурилишга қаршилик ко'рсатиб, судга да'во аризаси билан мурожаат қилишган. Фуқаро Ирина Грицинанинг со'зларига ко'ра, 2022-йил апрел ойида Жиззах туманлараро суди 2009-йилги ҳокимлик қарори асосида Ураловнинг 586 квадрат метрлик ер участкасига бо'лган ҳуқуқини тан олган. Унинг со'зларига ко'ра, суд мажлиси аҳоли ёки ширкат уюшмаси вакиллари иштирокисиз о'тказилган.

Олий суднинг Фуқаролик ишлари бо'йича судининг 2022-йилдаги қарорига ко'ра, 2006-йилда Зафар Уралов баҳсли мулкда қурган 105 квадрат метрлик до'конини ро'йхатдан о'тказган. 2009-йил октябр ойида Жиззах ҳокими чакана савдо об'эктини бузиш ва реконструксия қилиш то'г'рисида буйруқ берди ва тадбиркорга қо'шимча бинолар қуриш учун 586 квадрат метрлик ер участкасини ажратди.

Олти йилдан со'нг, 2015-йилда Жиззах ҳокимлиги ко'п қаватли уйлар атрофидаги ерларни уй-жой мулкдорлари ширкатларига ро'йхатдан о'тказишга қарор қилди. Ушбу қарор асосида Давлат кадастрлари палатасининг Жиззах шаҳар бо'лими 2,25 гектарлик ер участкаси учун ширкат уй-жой мулкдорлари ширкати учун кадастр ҳужжатларини берди. Уюшманинг мулк ҳуқуқи 2015-йил 7-майда ро'йхатдан о'тказилди.

Жиззах туманлараро фуқаролик суди низонинг асосий сабаби ер участкасини ро'йхатдан о'тказиш пайтида пайдо бо'лганлигини аниқлади. Биринчи инстансия қарорида кадастр мутахассислари техник хатога ё'л қо'йгани айтилган: тадқиқот ҳисоботини тайёрлашда улар Ураловга илгари ҳокимликнинг амалдаги ва бекор қилинмаган қарорлари асосида ажратилган 586 квадрат метр майдонни ҳисобга олмаганлар. Натижада, участка чегаралари бир-бирига мос келган. Суд баҳсли ҳудуд давлат резервига қайтарилмаганлигини ва тадбиркорнинг мулк ҳужжатлари о'з кучида қолганини та'кидлади.

2022-йил 13-апрелда туманлараро суд Зафар Ураловнинг да'восини қисман қаноатлантирди, унинг баҳсли 586 квадрат метрлик участкага бо'лган ҳуқуқини тан олди ва уни Жиззах Супер Сервис Уй-жой Мулкдорлари Уюшмаси томонидан фойдаланишдан чиқаришни буюрди. Суд шунингдек, уюшманинг бир-бирининг устига чиққан чегараларга оид кадастр ҳужжатларини бекор қилди ва ҲОАга тадбиркорнинг қурилиш ишларига аралашишни қат'иян тақиқлади.

Шаҳар мери томонидан ерни ҲОАга бериш то'г'рисидаги қарор о'з кучида қолди. Судялар ҳай'ати ушбу ҳужжатда 2,25 гектар майдоннинг аниқ ко'рсаткичлари ё'қлигини, балки кадастр органларига тадқиқот ва ро'йхатга олиш ишларини олиб боришни буюрганини тушунтирди. Чегараларнинг бир-бирига мос келиши кадастр хизмати мутахассисларининг чизмаларни тайёрлашдаги хатоси туфайли юзага келди.

2022-йил 9-июнда Апелляция суди ҳам Ураловнинг да'воларини қисман қондирди. Судялар ҳай'ати "участка судланувчининг ерларига (Жиззах Супер Сервисе) қо'шилган ва олдиндан тортиб олинмасдан ро'йхатдан о'тказилган, натижада Уралов унга ажратилган участкага бо'лган ҳуқуқларини ро'йхатдан о'тказа олмаган" деган фикрни илгари сурди. Шу билан бирга, апелляция суди уй-жой мулкдорлари ширкатининг қурилиш ишларига аралашмаслик мажбуриятини асоссиз деб топди ва шунинг учун бу борадаги қарорни бекор қилди.

Прокуратура томонидан кассация шикояти берилганидан со'нг, иш Олий суднинг Фуқаролик ишлари бо'йича суди томонидан 2022-йил 22-августда ко'риб чиқилди.

Олий суд о'з қарорида шаҳар мери томонидан 2006-йилда қабул қилинган қарор билан 105,36 квадрат метр майдонга эга қуриб битказилган чакана савдо до'конига эгалик ҳуқуқи белгиланганлигини, аммо ер участкасининг о'лчами ёки унга эгалик ҳуқуқи ко'рсатилмаганлигини та'кидлади. Шунингдек, унда 2009-йилги қарорга биноан до'конни бузиш ва қайта қуришга рухсат берилганига қарамай, қурилиш ишлари 2015-йилгача амалга оширилмагани айтилган.

"Ушбу қарорнинг 3-бандида агар ер участкаси икки йил давомида о'з мақсадида ишлатилмаса, ер белгиланган тартибда шаҳар ҳокимининг захирасига қайтарилиши кераклиги белгиланган... Бундан ташқари, бугунги кунга қадар шаҳар ҳокимининг 2009-йил 13-октабрдаги қарори билан ажратилган ер участкасига эгалик ҳуқуқи давлат ро'йхатидан о'тказилмаган. "Ушбу вазиятда, ер ҳуқуқлари фақат ҳуқуқ давлат ро'йхатидан о'тказилгандан кейин юзага келадиган О'збекистон Республикаси Ер кодексининг 31-моддаси талаблари бажарилмаган", дейилади Давлат кадастри палатасининг Жиззах шаҳар бо'лими мутахассиси Б. Мавляновнинг Жиззах туманлараро фуқаролик судининг илтимосига биноан тайёрланган 2022-йил 12-апрелдаги хулосасида.

Ҳужжатда шунингдек, Давлат палатасининг Жиззах шаҳар бо'лими ходимларининг ҳаракатлари нима учун бундай бо'лганлиги тушунтирилган. Уй-жой мулкдорлари ширкати учун кадастр ҳужжатларини тайёрлаш ва ерни давлат ро'йхатидан о'тказишда кадастр қонуний бо'лган. Материалларга ко'ра, Уралов томонидан қурилган чакана савдо до'конининг бино ва иншоотларига эгалик ҳуқуқи Жиззах шаҳар ҳокимининг 2006-йил 27-февралдаги қарори асосида ро'йхатдан о'тказилган. Бироқ, 2012-йилга келиб бино бутунлай бузиб ташланган эди.

Тадбиркор 586 квадрат метрлик ер участкасига бо'лган ҳуқуқни ро'йхатдан о'тказиши шарт эди. Шаҳар ҳокимининг 2009-йил 13-октабрдаги қарори билан ажратилган участка бир ой ичида берилган, аммо бу ҳали амалга ошмаган. "Шу муносабат билан, фуқаро Зафар Ураловнинг шаҳар ҳокимининг 2009-йил 13-октабрдаги 1411-сонли қарори билан ажратилган 586,0 квадрат метрлик ер участкасига бо'лган ҳуқуқи қонуний кучга кирмаган", дейилади хабарда.

Натижада, участка Жиззах шаҳар ҳокимининг қарори асосида то'лиқ расмийлаштирилди ва Жиззах-Супер Сервисе уй-жой мулкдорлари уюшмасининг номига ро'йхатдан о'тказилди. 2015-йил 24-мартдаги шаҳар ҳокими.

Ҳужжатда шунингдек, Уралов 2022-йил 14-январда Давлат кадастрлари палатасининг Жиззах шаҳар бо'лимига 586 квадрат метрлик участка учун янги кадастр ҳужжатини тайёрлаш со'рови билан мурожаат қилгани айтилган. 2022-йил 17-январда со'ровни ко'риб чиққандан со'нг, бо'лим уни рад этди.

Бундан ташқари, ер участкаси 2022-йил 29-июнгача солиқ органининг ма'лумотлар базасида ро'йхатга олинмаган ва унга солинадиган ер солиг'и то'ланмаган эди.

Натижада, ҳай'ат Жиззах туманлараро судининг 2022-йил 13-апрелдаги ва Жиззах вилоят суди судялари ҳай'атининг 2022-йил 9-июндаги Жиззах Супер Сервисе уй-жой мулкдорлари уюшмасига ро'йхатдан о'тган 2,25 гектарлик участка учун кадастр ҳужжатини бекор қилиш то'г'рисидаги қарорини Ураловга илгари ажратилган 586 квадрат метр ичида бекор қилиш то'г'рисида қарор қабул қилди. Шу нуқтаи назардан, Олий суд ҳай'ати Ураловнинг да'воларини рад этувчи янги қарор чиқарди.

Саид Соибназаров та'кидлаганидек, тадбиркор Олий суд қарорига шикоят қилиш учун олти ойга эга эди, аммо у буни қилмасликни танлади. Унинг қо'шимча қилишича, г'алабадан со'нг, аҳоли маҳаллий ма'мурият билан биргаликда участкада жамоат жойини яратдилар: улар горизонтал панжаралар о'рнатдилар, дарахтлар экдилар ва ободонлаштириш ишларини олиб бордилар. Яқин атрофда университет ва коллеж жойлашган, талабалар спорт билан шуг'улланиш учун келишади ва аҳоли сайр қилишади. Ҳозирда ҳеч қандай қурилиш ишлари олиб борилмаяпти.

Уч йилдан со'нг, Уралов яна Жиззах вилоят судига мурожаат қилди. Суд мажлиси 2026-йил 4-мартда бо'либ о'тди. Шуниси э'тиборга лойиқки, янги суд қарорида Жиззах вилоят судидаги аввалги апелляция, кадастр хизматининг 2022-йилги қарори, прокурор протести ёки Олий суднинг кассация мажлиси ҳақида ҳеч нарса дейилмаган.

Янги ҳужжатда Давлат кадастрлари палатасининг Жиззах шаҳар бо'лимининг 2026-йил 24-февралдаги яна бир хати келтирилган. Бо'лим ижроия қо'митаси Жиззах шаҳар халқ депутатлари кенгаши 1992-йил 15-январда Ураловнинг аризаси асосида Жиззах шаҳридаги ХХВИИ Партия ко'часида "Тижорат Воситачи" до'конини қуришга рухсат берди.

Ҳужжатда Жиззах Супер Сервисе уй-жой мулкдорлари уюшмасига ажратилган ер участкаларининг бош режасини тузишда участка Ураловнинг ерининг бир қисми билан бир-бирига мос келиши қайд этилган.

Охир-оқибат, суд унинг ҳоким қарори ва кадастр ҳужжатини бекор қилиш ҳақидаги илтимосини рад этди, аммо Жиззах Супер Сервиседан 105,36 квадрат метрлик ер участкасини тортиб олиб, Зафар Ураловга о'тказишни буюрди. Судланувчи шунингдек, участкадаги қурилиш ишларига аралашмасликка мажбур бо'лди.

"Ҳозирда биз ноаниқ ҳолатдамиз, лекин яна Олий судга мурожаат қилмоқчимиз. Мен аллақачон омбудсман ва вилоят прокуратурасига хат тайёрладим." Олий суд ерга бо'лган ҳуқуқимизни икки марта тасдиқлади", дейди Саид Соибназаров.

Аҳолининг фикрича, вилоят судининг Олий суд хулосаларини ҳисобга олмаган ҳолда қабул қилган қарори суд қарорларининг мажбурийлиги принципини ва Фуқаролик процессуал кодексининг 75-моддасининг тақиқловчи қоидаларини бузади.

Газета Олий суддан Жиззах вилоят судининг 2026-йил 4-мартдаги қарори юридик жиҳатдан мажбурийми ёки ё'қлигини аниқлаштиришни со'ради, чунки бу низо бо'йича Олий суднинг 2023-йилдаги қарори аллақачон кучга кирган эди.

Олий суд матбуот хизмати янги суд жараёни худди шу низони қайта ко'риб чиқиш эмаслигини тушунтирди - вилоят суди ишни Фуқаролик процессуал кодексининг 437-моддасида ко'зда тутилганидек, янги очилган ҳолатлар асосида ко'риб чиқди. Улар бундай процедура юқори судларнинг якуний қарорлари мавжуд бо'лган тақдирда ҳам қонун билан рухсат этилганлигини ва шунинг учун вилоят судининг янги қарори қонуний кучга эга эканлигини та'кидладилар.

Матбуот хизмати Ураловнинг да'волари илгари қисман баҳсли ерга эгалик ҳуқуқи давлат ро'йхатидан о'тказилмаганлиги сабабли рад этилганини тушунтирди. ер участкаси. Олий суд ма'лумотларига ко'ра, кейинчалик тадбиркор ушбу мулк ҳуқуқини ро'йхатдан о'тказган. Бу "ариза берувчига илгари ма'лум бо'лмаган ва ма'лум бо'лиши мумкин бо'лмаган" ҳолатлар асосида ишни қайта ко'риб чиқиш то'г'рисидаги илтимоснома учун асос бо'либ хизмат қилди.

Олий суд Жиззах вилоят суди о'з ваколатлари доирасида ҳаракат қилганини та'кидлади. Матбуот хизматининг қо'шимча қилишича, янги қарорга қо'шилмаган томонлар уни юқори судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.