Исроил Оскар мукофотига сазовор бўлган Ғарбий Соҳил филмида иштирок этган фаластинликнинг ўлдирилишида кўчманчини айбламоқда

Исроиллик ко'чманчи ишг'ол қилинган Г'арбий Соҳилда фаластинлик фаолнинг о'лими билан бог'лиқ ҳолда айбланмоқда, у Оскар мукофотига сазовор бо'лган "Бошқа ер ё'қ" ҳужжатли филмига ҳисса қо'шган.

Йинон Леви 2025-йил июл ойида Умм ал-Хайр қишлог'ида Одеҳ Ҳатҳалееннинг отиб о'лдирилишидан келиб чиққан эҳтиёцизлик билан одам о'лдириш айбловлари билан юзлашмоқда, буни Исроилнинг Жанубий туман прокуратураси тасдиқлади.

Исроил инсон ҳуқуқлари ташкилоти Б'Целем ма'лумотларига ко'ра, ушбу айблов деярли уч йил ичида исроилликнинг Г'арбий Соҳилда фаластинликни о'лдиргани учун айбланган биринчи ҳолатдир.

Ҳатҳалеен оиласининг адвокати бу айбловлар ко'чманчиларни фаластинликларга қарши зо'равонлик учун жавобгарликка тортишда "бурилиш нуқтаси" бо'лиши мумкинлигига умид билдирди.

Ассосиатед Пресс томонидан ко'риб чиқилган хатида Леви айбловларга судда э'тироз билдириш ниятини билдирди, о'зини ҳимоя қилиш ҳаракатлари жазоланмаслиги кераклигини та'кидлади ва прокурорларни "терроризмни амалда қо'ллаб-қувватлашда" айблади. Левининг адвокати Авичаи Ҳажби АП нашрига прокуратура қарори "хато" бо'лганини ма'лум қилди.

Левига қарши айбловлар қуролли босқинчилик ва қасддан мулкка зарар етказишни ҳам о'з ичига олади. Бу айбловлар ко'чманчилар Умм ал-Хайрда экскаватордан фойдаланган ва натижада аҳоли билан то'қнашувга сабаб бо'лган воқеадан келиб чиқади. Айблов хулосасида айтилишича, ушбу то'қнашув пайтида Леви қуролини ко'тариб, аҳолига қарата о'қ узган, кейин эса Ҳатҳалеенга зарба берган ва яна бир марта ҳавога о'қ узган.

Ҳодиса тасвирлари интернетда кенг тарқалган эди. Леви илгари ҳалокатли о'қ узганини рад этган.

Б'Целемнинг та'кидлашича, бу айблов 2023-йил 7-октабрда Ҳамас бощилигидаги Исроилнинг жанубига ҳужум қилганидан бери биринчи бо'либ, бу Г'азо урушини бошлаган ва Г'арбий Соҳилда ко'чманчилар зо'равонлигининг кучайиши билан бир вақтга то'г'ри келган.

БМТ ма'лумотларига ко'ра, 2023-йил 7-октабрдан бери Г'арбий Соҳилда камида 1110 фаластинлик Исроил аскарлари ва ко'чманчилари томонидан о'лдирилган. БМТ хабар беришича, шу даврда Г'арбий Соҳилда камида 41 исроиллик Фаластин қуролли гуруҳлари ёки тинч аҳоли томонидан о'лдирилган.

Б'Целем Левини айблаш қарорини "қоидани исботловчи истисно" деб та'рифлаб, шундай деди: "Исроилнинг фаластинликларга зарар етказган аскарлар ва ко'чманчиларга берган жазосизлиги тизимнинг муваффақияцизлиги эмас - бу зо'равонликнинг давом этиши ва кучайишига ё'л қо'йишга қаратилган сиёсатнинг марказий таркибий қисмидир".

Воқеа жойида бо'лган исроиллик-америкалик фаол Маттан Бернер-Кадиш ББСга "ҳар қандай нарса содир бо'лаётганидан хурсанд бо'лиш билан бирга, бу "қотиллик айблови ва узоқроқ муддатга озодликдан маҳрум қилиш" бо'лиши керак деган туйг'у ҳам борлигини айтди. У о'з ҳис-туйг'уларини "аралаш, аммо айни пайтда ёқимли ажабланиб ва оқибатлар бо'лиши мумкинлигидан хурсанд" деб та'рифлади.

О'қитувчи ва уч фарзанднинг отаси бо'лган Ҳатҳалеен ишг'ол қилинган Г'арбий Соҳилда ко'чманчилар зо'равонлигига қарши курашувчи эди. У 2025-йилда Оскар мукофотига сазовор бо'лган "Бошқа ер ё'қ" филмида рол о'йнаган, унда Исроил ҳукумати ва фаластинликлар о'ртасидаги тахминан 20 та қишлоқдан иборат Г'арбий Соҳил жамоаси Масафер Ятта устидан олиб борилган ҳуқуқий кураш тасвирланган. 2022-йилда Исроил Олий суди уйларни бузишга ва 1000 дан ортиқ қишлоқ аҳолисини чиқариб юборишга рухсат бериш то'г'рисида қарор чиқарди.

Олд пост фермасига раҳбарлик қилувчи Леви 2024-йилда Буюк Британия томонидан "жисмоний тажовуз, оилаларга қурол билан таҳдид қилиш ва Фаластин жамоаларини ко'чиришга қаратилган мақсадли ва ҳисобланган са'й-ҳаракатларнинг бир қисми сифатида мулкни вайрон қилиш" айблови билан санксияга учради. У бу айбловларни 2024-йилда ББСга рад этди. Шунингдек, у Байден ма'мурияти даврида АҚШ томонидан санксияга учраган, аммо кейинчалик бу санксиялар Президент Доналд Трамп даврида бекор қилинган.

ББС илгари исроиллик ко'чманчилар томонидан нишонга олинган фаластинликлар ва фаластинликларга қилинган ҳужумларни қасос сифатида оқлаган исроиллик Г'арбий Соҳил ко'чманчилари ҳақида хабар берган эди.