Фожиали дам олиш кунлари ва Москвадаги теракт – кун дайжьести

**Фожиали дам олиш кунлари ва Москвадаги теракт: Кун дайжьести**

**АҚШ-Эрон муносабатлари**

АҚШ президенти Доналд Трамп душанба куни Эрон билан янги музокаралар босқичи бошланишини э'лон қилди. Аввалроқ Трамп Эрон ва бошқа Яқин Шарқ давлатлари бо'г'озни "зудлик билан" очишга олиб келадиган келишувни якунлаш учун вақт со'раганини, аммо Теҳрон "тезда КЕЛИШУВГА эришиши" кераклигини та'кидлаган эди.

Якшанба куни журналистларга берган интервюсида Трамп музокаралар душанба куни тушдан кейин бошланишини айтди, бироқ у учрашув жойи ва иштирокчилар ҳақида ма'лумот бермади. Эронга келишувга эришиш учун охирги муддат қо'йилганми деган саволга Трамп жавоб беришдан бош тортди. "Келишувга эришишни афзал ко'раманми? Мен одамларни о'лдириш ниятида эмасман, чунки [урушда] ко'плаб одамлар о'лади. Биз эса буни хоҳламаймиз", деб жавоб берди Трамп.

Трамп феврал ойи охирида Исроил билан биргаликда бошлаган Эронга қарши урушни кучайтириш билан бир неча бор таҳдид қилган. Со'нгги кунлардаги кескинлик ва ҳужумлар Форс ко'рфазидан Қизил денгизгача, ҳатто Мисрдаги О'рта Ер денгизи иншоотигача кенгайиб кетганди.

Якшанба куни Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Арақчи дипломатик са'й-ҳаракатларни муҳокама қилиш учун о'зининг саудиялик ҳамкасби шаҳзода Файсал ва Покистон армияси раҳбари Асим Мунир билан мулоқот қилди. Эроннинг расмий ахборот агентлиги Теҳрон ва Омон о'ртасида Ҳо'рмуз бо'г'ози бо'йича музокаралар якуний босқичда эканини хабар қилди.

Исроил энергетика вазири, Нетаняҳунинг хавфсизлик кенгаши а'зоси Эли Коен эса минтақада содир бо'лаётган барча жараёнлар бо'йича АҚШ билан хавфсизлик ва разведка мувофиқлашуви мавжудлигини та'кидлади. Унинг та'кидлашича, келишув бо'лган тақдирда ҳам, Эрон шартларга риоя қилмаса, Исроил "шу ерда бо'лади".

**Москвада теракт ва уруш ҳаракатлари**

1-август куни кечқурун Москвада содир этилган теракт оқибатида камида уч киши ҳалок бо'лди ва 21 киши жароҳатланди. Портлаш Москванинг Кудринский майдонидаги осмоно'пар бинода жойлашган италян ресторани яқинида юз берган.

Россия Миллий аксилтеррор қо'митасининг билдиришича, қо'лбола портловчи қурилма ко'тариб олган нома'лум аёл ресторанга киришга уринган, бироқ хавфсизлик ходими томонидан то'хтатиб қолинган. Шундан со'нг юз берган портлаш оқибатида аёл, қоровул ва рестораннинг бир мижози воқеа жойида ҳалок бо'лган. Маҳаллий ОАВга ко'ра, шифохонага етказилган икки киши ҳам жароҳатлари оқибатида вафот этган, натижада қурбонлар сони беш кишига етди. Яна олти кишининг аҳволи ҳамон ог'ирлигича қолмоқда.

Москва мери Сергей Собянин якшанба куни қурбонларнинг оила а'золарига ҳамдардлик билдирди ва айбдорлар жазоланишини та'кидлади. Расмийлар ҳалок бо'лганлар, жароҳатланганлар ёки гумондорларнинг исм-шарифларини э'лон қилмади.

Урушни ёритувчи каналлар ма'лумотларига ко'ра, ҳужум нишони - Россия Ҳаво-космик кучлари бош қо'мондони, генерал-полковник Александр Чайко бо'лган бо'лиши мумкин. Бундан ташқари, ресторанда Россия ФХХнинг юқори лавозимли расмийлари ва бошқа мансабдорлар ҳам бо'лган. "Коммерсант" газетаси бомба ко'тариб келган аёл бу ҳақда умуман билмаган бо'лиши ва портловчи қурилма масофадан ҳаракатга келтирилгани эҳтимолини илгари сурди.

Россия ҳукумати Киевни айблаб келаётган қатор суиқасдлардан со'нг, бу йил юқори мартабали ҳарбий амалдорларни яхшироқ ҳимоя қилишга ва'да берганди. Россиялик ҳарбий блогерлар ҳеч қандай далил келтирмасдан, бу ҳужумда ҳам Украинани айблади. Расмий Киев воқеа юзасидан изоҳ бермади.

Дам олиш кунлари Россия-Украина о'ртасида ҳарбий ҳаракатлар ҳам давом этди. Якшанба куни Россия ҳудудларига қилинган Украинанинг юзлаб дронлари ҳужумлари оқибатида камида саккиз киши ҳалок бо'лди. Самарада ҳам ВБ омборлари ёндирилди. Шунингдек, Украина кучлари Саратов ва Калугадаги нефт заводига, Энгелсдаги авиабазасига ҳужум қилган. О'з навбатида, Россия кучлари Украинанинг Николаев портидаги инфратузилмаларга ва Қора денгизда ҳарбий та'минот олиб кетаётган кемага зарба берган.

**Марокашлик мигрантлар қайтарилмоқда**

О'тган ҳафтада Марокашдан Испаниянинг Сеута анклавига оммавий равишда ёпирилиб кирган муҳожирлар орасида қурбонлар сони камида 72 кишига етди. Расмийларнинг ма'лум қилишича, Шимолий Африка қирг'оқлари бо'йлаб яна беш кишининг жасади топилган.

Испания ҳукуматининг Сеутадаги вакили Мигел Пересга ко'ра, яна 1000 дан ортиқ кишига тиббий хизмат ко'рсатилган. Анклавдаги вазият сезиларли даражада яхшиланган, аммо одатий ҳаёт тарзини то'лиқ тиклаш учун ҳали ко'п иш қилиниши керак, деди расмий.

Айрим муҳожирлар то'лқинларни қайтариш учун қо'йилган то'сиқлар ва чегара панжарасига чиқишга уриниш пайтида чо'киб кетган, бошқалари эса тиқилинчда босиб қолинган. Уларнинг ко'пчилиги иқтисодий қийинчиликлар туфайли ҳамда ижтимоий тармоқлардаги миш-мишларга ишониб миграцияга қарор қилган.

Испания полиция ва армия патрулларини кучайтирди. Шанба куни Сеута қирг'оқлари яқинида 500 метрлик сузувчи то'сиқ о'рнатилди. Европа Иттифоқининг Африка билан қуруқликдаги чегарасида пайшанба куни бошланган мисли ко'рилмаган оқим давомида 50 000 дан ортиқ одам Сеутага о'тди. Бу бутун Европа Иттифоқи бо'йлаб хавотир уйг'отди. Испания расмийларига ко'ра, 2 кун ичида 48 000 дан ортиқ муҳожир Марокашга қайтарилган ва дам олиш кунларида бу рақам яна ошган.

Марокаш ички ишлар вазирлиги муҳожирларнинг бундай ёпирилиб келишига - одам савдоси тармоқлари ва "муҳожирларни зудлик билан ортга қайтаришни тақиқловчи Испания қарори"нинг ното'г'ри талқин қилинишини сабаб қилиб ко'рсатди. Шунингдек, Марокаш ноқонуний миграцияга қарши курашиш ниятида қат'ий экани та'кидланиб, миграцияни бошқариш мас'улиятини биргаликда ко'таришга чақирилди.

**Фожиали дам олиш кунлари**

Август ойининг дастлабки 2 куни - дам олиш кунлари дунё бо'йлаб жуда нотинч о'тди. Бир қанча мамлакатларда ҳалокатлар ва фожиали ҳодисалар қайд этилди.

Хусусан, Перуда 1-август куни Гранд Сараван самолёти қулаб тушди. Оқибатда бортдаги барча 13 киши ҳалок бо'лди. Қурбонларнинг 11 нафари европалик сайёҳлар ва 2 нафари маҳаллий учувчилар бо'лган. Самолёт Перунинг машҳур археологик зонаси узра сайёҳлик парвозини амалга ошираётган бо'лган. Алоқа узилишидан олдин экипаж а'золари механик носозлик ҳақида хабар беришга улгурган, самолёт далага қулаб, ёниб кетган.

2-август куни Покистоннинг Сват водийсидаги сиёсий намойиш вақтида теракт содир бо'лди. Ҳудудий полиция маҳкамаси ёнида юз берган худкушлик портлашида 14 киши ҳалок бо'лди ва 20 дан ортиқ одам яраланди. Маҳаллий ОАВларга ко'ра, худкуш террорчи полиция текширувидан қочиш учун о'зини намойищилар ичида портлатган. Ҳужум учун мас'улиятни "Таҳрики Толибони Покистон" гуруҳи о'з бо'йнига олди.

2-август куни Индонезиянинг Мадура ороли яқинида паромда чиққан ёнг'ин оқибатида эса 5 киши ҳалок бо'лди, 41 киши бедарак ё'қолди. Бортда жами 271 ё'ловчи ва экипаж а'золари бо'лган, уларнинг 225 нафари қутқариб олинди. Паром Макассар томон кетаётганида олов ичида қолган. Ко'плаб ё'ловчилар ёнг'индан қочиш учун о'зларини денгизга отган. Ҳозирда ёнг'иннинг келиб чиқиш сабаблари юзасидан суриштирув олиб борилмоқда.

Якшанба куни яна бир фожиа – о'рмон ёнг'инлари билан курашаётган Грецияда юз берди. Афина яқинидаги ёнг'инларни о'чиришда қатнашаётган икки вертолёт ҳавода то'қнашиб кетди. Оқибатда 2 киши ҳалок бо'лди - бири даниялик учувчи, иккинчиси грециялик координатор. Иккинчи вертолётдагилар омон қолган. Ма'лум қилинишича, операция давомида Белл русумли икки вертолёт ҳавода бир-бирига жуда яқин келиб қолган, натижада уларнинг парраклари то'қнашиб кетган.