БМТ ОИВ эпидемияси борасида хавотирли баёнот эълон қилди
2025-йилга келиб ОИВ дастурларини соф халқаро молиялаштириш кескин камайди.
БМТ ОИВ эпидемияси бўйича жиддий огоҳлантириш берди
Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг ОИВ/ОИЦ бўйича қўшма дастури (УНАИДС) томонидан эълон қилинган янги ҳисоботга кўра, ОИВ дастурларини молиялаштиришнинг қисқариши янги эпидемия хавфини кучайтирмоқда.
2025-йилда халқаро ёрдам рекорд даражадаги 23 фоизга камайди, ОИВ дастурлари учун соф халқаро молиялаштириш эса 18 фоизга, яъни 8,8 миллиард доллардан 7,3 миллиард долларгача тушиб кетди. Бу деярли 20 йил ичидаги энг паст кўрсаткичдир. Натижада, камбағал мамлакатларда ресурслар танқислиги юзага келди, чунки бу ерда профилактика дастурларининг 90 фоизигача ташқи молиялаштиришга боғлиқ эди. Айрим мамлакатларда тиббий ҳимоя воситаларини сотиб олиш ва хавф остидаги аҳолига ёрдам кўрсатиш учун ажратилган маблағлар 50-85 фоизга қисқартирилди.
БМТ маълумотларига кўра, янги инфексиялар ва ўлимлар сўнгги 30 йилдаги энг паст даражага яқин бўлса-да, вазият жуда хавфли бўлиб қолмоқда. 2025-йилда 1,2 миллион киши ОИВ билан касалланган ва 570 минг киши ОИЦ билан боғлиқ касалликлардан вафот этган. ОИВ билан яшовчи 41 миллион кишидан тахминан 9 миллиони даволанмаяпти. Агар шошилинч чоралар кўрилмаса, 2030-йилга келиб янги инфексиялар сони 3 миллиондан ошиши мумкин.
Шу билан бирга, БМТ 2030-йилга келиб ОИЦга чек қўйиш ҳали ҳам мумкинлигини таъкидламоқда. Фан профилактика соҳасида инқилоб қилди, аммо асосий муаммо қашшоқ мамлакатларда юқори харажатлар ва маблағ етишмаслиги бўлиб қолмоқда.
УНАИДС директори Винни Бяньима "мажбурий халқаро ёрдам даври тугади" деб таъкидлаб, ривожланаётган мамлакатларни соғлиқни сақлашга мустақил равишда сармоя киритиш имкониятини кўриб чиқишга чақирди.