Юрак яхши ишлаши учун овқатланишда нималарга эътибор бериш керак?

Юракнинг яхши ишлаши учун овқатланишда нималарга эътибор бериш керак?

Юрак учун парҳез оддий ибора эмас. Бир пайтлар “юракка йўл ошқозон орқали ўтади” деган гап айтилган ва шундан бери бу фикр кўпчилик томонидан асоссиз равишда қўллаб-қувватлаб келинади. Аслида эса бу қарашда ҳақиқат бор: парҳез юрак фаолиятига катта таъсир кўрсатади.

Юрак учун парҳез юрак-қон томир тизими билан боғлиқ мавжуд муаммолар ривожланиш хавфини камайтиришга ёрдам беради, шунингдек, ҳар қандай юрак касалликларининг олдини олади.

Юрак учун парҳез нимани англатади?

Юрак учун парҳез — бошқача айтганда, кардиотрофик овқатланиш — нафақат беморларда юрак касалликларининг белгилари ва ривожланишини камайтиришга ёрдам беради, балки бутунлай соғлом одамларда ҳам юрак-қон томир касалликлари ривожланиш хавфини сезиларли даражада пасайтиради. Кардиологлар кўпинча юрак учун парҳез беморлар соғлиғини анча яхшилашини таъкидлайди. Бунинг учун кундалик рационга қайси маҳсулотларни киритиш ва қайсиларини бутунлай унутиш керак?

Рациондан нимани чиқариб ташлаш керак?

Кардио парҳезда мумкин бўлмаган маҳсулотлар рўйхати, масалан, қандли диабет ёки ўт пуфаги касаллиги бўлганлар парҳезидек кўп чеклов қўймайди. Бироқ кардиолог беморга тўғри овқатланиш ҳақида аввало истеъмол қилиниши керак бўлган маҳсулотларни аниқ айтади.

Спиртли ичимликлар. Спиртли ичимлик нафақат юракка, балки бутун организмдаги тизимларга ҳам салбий таъсир қилиб, уларнинг ишдан чиқишига сабаб бўлади. Шу боис рациондан биринчи навбатда спиртли ичимликларни чиқариш тавсия этилади.​

Туз. Кўзга кўринмайдиган туз кристаллари юракка салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Чунки юрак-қон томир касалликларининг аксарияти қисман сув-туз балансининг бузилиши туфайли юзага келади. Организмда натрий тузлари миқдори меъёрдан ошиши билан тўқима ва орган ҳужайраларида ортиқча сув тўплана бошлайди, бу эса шиш пайдо бўлишига олиб келади. Натижада юрак мушаклари ва қон томирларига катта зўриқиш тушади. Тузни кунига 5 граммгача истеъмол қилиш лозим, шундагина юракка ортиқча босим бўлмайди. Соф туздан ташқари, одатдаги тузланган маҳсулотлар ҳам рациондан чиқарилиши керак.

Сув. Сув истеъмолини чеклаш уни бутунлай ичишни тўхтатиш дегани эмас. Аммо парҳезшунослар тавсия қиладиган анъанавий 2,5 литрни унутишга тўғри келади. Кардиологлар суюқликнинг умумий миқдори кунига 1 литрдан ошмаслигини тавсия қилади.

Ёғли маҳсулотлар. Одатда шифокорлар ёғли маҳсулотларни рациондан бутунлай чиқариб ташлашни маслаҳат беради, аммо аслида юрак учун парҳезда алмаштириш тамойилини қўллаш мантиқийроқ ва ёқимлироқ: қўй ва мол гўшти ўрнига парранда гўштини танлаш, ширинликлар ўрнига меваларни истеъмол қилиш мумкин.

Кофеинли ичимликлар. Ҳар қандай кофеинли ичимликлар — қаҳва, энергетик ичимликлар, чой — юрак саломатлиги учун номақбулдир. Бунинг ўрнига минерал сув, мевали ичимликлар ва ўсимлик чойларини ичиш яхшироқ ва фойдалироқ.

Юрак саломатлигини сақлаш учун қандай овқатланиш керак?

Калий ва магний. Биринчиси нормал юрак ритмини таъминлайди, иккинчиси эса юракни кислородли қон билан таъминлайдиган қон томирларининг кенгайишига ёрдам беради. Калий ўрик, қуритилган олхўри, ситрус мевалар, ёнғоқлар, картошка, гречка ва клюквада кўп учрайди. Магнийни денгиз ўтлари, донли нон ва ёрма маҳсулотларидан топиш мумкин.

Оқсил. Маълумки, оқсил мушаклар, жумладан миокард учун асосий элементдир. Шу сабабли оқсилга бой овқатланиш кардиотрофик парҳезда жуда муҳимдир. Оқсил ёғсиз сут ва творогда, балиқ ҳамда ёғсиз гўштда мавжуд.

Мураккаб углеводлар. Бу пишириқлар, мураббо ва чипсларда бўладиган углеводлар эмас, чунки улар организм учун ҳақиқатан ҳам зарарли ҳисобланади. Соғлом углеводлар дон ва дуккакли экинларда мавжуд.