Етакчи демократ АҚШнинг Исроилга оғир бомбалар сотишига қарши чиқмоқда
Бироқ эътироз сотувни тўхтатиш учун етарли эмас — Трамп маъмурияти ҳали ҳам олдинга ҳаракат қилиши мумкин.
Етакчи демократ АҚШнинг Исроилга оғир бомбалар сотишига қарши чиқмоқда
Қурол-яроғ битимларини назорат қилувчи конгресс қўмитасининг етакчи демократи Исроилга 2,8 миллиард долларлик (2,1 миллиард фунт стерлинг) қурол сотиш таклифини қўллаб-қувватламаслигини маълум қилди.
Грегори Микс Исроилга 2000 фунтлик (900 кг) бомбаларни етказиб беришни қўллаб-қувватламаслигини, чунки улар халқаро ҳуқуқ меъёрларига мувофиқ ишлатилмаслиги мумкинлигидан хавотирда эканини айтди.
Нью-Йорклик конгрессменнинг бу қаршилиги АҚШ Исроилга Микс томонидан «арсеналимиздаги энг вайронкор ўқ-дориларнинг баъзилари» деб таърифланган 40 000 дона қуролни етказиб беришга тайёрланаётгани ҳақидаги хабарлардан кейин янгради.
Шунга қарамай, унинг эътирози сотувни тўхтатиш учун етарли эмас — Президент Дональд Трамп маъмурияти Конгрессни четлаб ўтиб, барибир олдинга силжиши мумкин.
Вакиллар палатасининг Ташқи ишлар қўмитасидаги нуфузли аъзо бўлган Микс ўз баёнотида Исроил хавфсизлигини таъминлаш тарафдори бўлиб қолишини билдирди.
Бироқ, унинг айтишича, ушбу келишув «ушбу ўқ-дорилар Ғазо ва Ливаннинг аҳоли зич жойлашган ҳудудларида қандай қўлланилиши мумкинлиги борасида жиддий, ҳал этилмаган хавотирларни келтириб чиқармоқда».
У қўшимча қилишича, бу Конгресснинг «АҚШ томонидан молиялаштириладиган қуроллар қонуний, масъулият билан ва инсон ҳаётини ҳимоя қилишнинг жиддий кафолатлари билан ишлатилишини таъминлаш масъулиятини» акс эттиради.
Либерал, Исроил тарафдори бўлган «J Street» тарғибот гуруҳи Исроилнинг «Haaretz» газетасига берган баёнотида шундай деди: «Сиз 2000 фунтлик бомбалар билан Ғазони қайта тиклай олмайсиз».
Қонун чиқарувчилар АҚШ Давлат департаменти томонидан белгиланган доллар чегарасидан юқори бўлган қурол сотуви ҳақида хабардор қилинади, бу эса уларга келишувни норасмий равишда тўхтатиб туриш имкониятини беради.
Аммо президент, агар фавқулодда вазият зудлик билан сотишни талаб қилишини эълон қилса, жараённи давом эттириши мумкин.
Қурол етказиб беришни блоклаш учун Вакиллар палатаси ва Сенатда учдан икки қисм овоз билан ветони енгиб ўтадиган резолюция қабул қилиниши керак.
Исроилнинг Ғазода «General Dynamics» компанияси томонидан ишлаб чиқарилган 2000 фунтлик бомбалардан фойдаланиши аҳоли зич жойлашган фуқаролик ҳудудларидаги вайронкор оқибатлари туфайли халқаро ҳамжамиятнинг ғазабига сабаб бўлди.
2024 йилда ўша пайтдаги Президент Жо Байден Исроилга ушбу бомбаларни жўнатишни тўхтатиб қўйган эди — бу қарор ўтган йили Президент Трамп лавозимига қайтганидан кейин бекор қилинди.
Қуроллар АҚШ солиқ тўловчилари томонидан молиялаштириладиган ва Исроил ҳамда бошқа иттифоқчиларга АҚШда ишлаб чиқарилган қуролларни сотиб олиш учун ҳар йили миллиардлаб доллар ажратадиган «Хорижий ҳарбий молиялаштириш» дастури доирасида етказиб берилиши айтилмоқда.
АҚШ-Исроил муносабатлари ҳамон икки партия томонидан кучли қўллаб-қувватланмоқда, гарчи демократлар орасида бу қўллаб-қувватлаш заифлашиб бораётган бўлса-да.
Июль ойида республикачи қонунчи Томас Масси Исроилга хавфсизлик учун бериладиган 3,3 миллиард долларлик ёрдамни қисқартириш тўғрисидаги қонун лойиҳасини овозга қўйишга мажбур қилди ва палатадаги 103 нафар демократнинг қўллаб-қувватлашига эришди. У ушбу тузатишни қўллаб-қувватлаган ягона республикачи бўлди.