Ер участкасини сотишда солиқ тўлаш керакми?
Ер участкасини сотишда даромад солиғи юзага келиши мумкин. Солиқ миқдори сотиш нархи, ернинг аввалги қиймати ва уни қанча муддат мулкда сақлаб турилганига боғлиқ. Агар ер 36 ойдан ортиқ вақт давомида мулкингизда бўлган бўлса, солиқ тўланмайди. Мақолада ер участкаси олди стодиси билан боғлиқ муҳим тафсилотларни кўриб чиқамиз.
Ер участкасини сотишда солиқ тўлаш керакми?
Солиқ ставкалари, тўлов муддатлари ҳамда кўчмас мулк олди-сотдисига доир тартиблар 2026-йил 1-сентабр ҳолатига кўра берилган. Қонун ҳужжатлари ва банк хизматлари тарифлари ўзгариши мумкин.
Ер участкасини сотишда жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи ундирилади.
Жисмоний шахснинг мулкий даромадлари таркибига унга тегишли мол-мулкни сотишдан тушган даромад ҳам киради. Яъни ер фақат хусусийлаштирилган тақдирдагина сотилиши мумкин.
Мол-мулкни сотишдан олинган даромад сотиш нархининг уни олиш қийматидан ортган қисми сифатида аниқланади.
Бунда мол-мулкни олиш қиймати ҳужжатлар билан тасдиқланиши лозим. Агар бундай ҳужжатлар мавжуд бўлмаса, кўчмас мулк бўйича даромад кадастр қиймати билан сотиш нархи ўртасидаги ижобий фарқ сифатида ҳисобланади.
Кадастр қиймати — давлат органлари томонидан кўчмас мулкнинг қийматини белгилаш учун аниқланадиган расмий баҳо.
Ўзбекистон солиқ резидентлари, шунингдек, Ўзбекистондаги манбалардан даромад олувчи норезидент жисмоний шахслар даромад солиғи тўловчилари ҳисобланади. Шу сабабли, ер участкасини сотишда жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғини сотувчи тўлайди.
Агар жисмоний шахсга хусусий мулк ҳуқуқи асосида тегишли ер участкаси 36 ойдан ортиқ вақт давомида унинг мулкида бўлса, уни сотишдан олинган даромад учун солиқ тўланмайди ва декларация топшириш талаб этилмайди. Бу Солиқ кодексининг 378-моддасида белгиланган. Агар ер участкаси 36 ойдан кам муддат мулкда бўлган бўлса, сотишдан олинган даромад солиққа тортилади.
Бу қоида уй-жой ва ер участкаси бирга сотилганда ҳам, алоҳида сотилганда ҳам амал қилади.