«Яшил макон»дан углерод хабигача. Ўзбекистон Кореяга «яшил» ҳамкорликнинг янги форматини таклиф қилди

«Яшил макон»дан углерод хабигача: Ўзбекистон Кореяга «яшил» ҳамкорликнинг янги форматини таклиф қилди

Ўзбекистон Марказий Осиё мамлакатлари ва Жанубий Кореянинг чўлланишга қарши курашиш, деградацияга учраган ерларни қайта тиклаш ва ўрмон лойиҳаларини ривожлантириш борасидаги саъй-ҳаракатларини бирлаштириш ташаббуси билан чиқди. Таклифлар қаторида «Марказий Осиё яшил белбоғи», минтақавий углерод хаби ва саксовул ўрмонларини асраш бўйича ягона дастур бор.

Ушбу ташаббуслар Корея Республикасида бўлиб ўтган Ўрмон ва иқлим масалалари бўйича Корея-Марказий Осиё вазирлар форуми ва Вазирлар мулоқотида янгради. Учрашувларда Ўзбекистон номидан Президентнинг экология масалалари бўйича маслаҳатчиси, Экология ва иқлим ўзгариши бўйича миллий қўмита раиси Азиз Абдуҳакимов иштирок этди.

Музокаралар давомида Ўзбекистондаги экологик лойиҳалар натижалари тақдим этилди. «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида мамлакатда бир миллиарддан ортиқ кўчат экилди. Ушбу давр мобайнида кўкаламзорлаштириш даражаси 8 фоиздан 14 фоизгача ошди, 2030 йилга бориб эса уни 30 фоизга етказиш режалаштирилган.

Оролбўйи ҳудудида ҳам салмоқли ишлар амалга оширилмоқда. Орол денгизининг қуриган тубида қарийб икки миллион гектар майдонда ўрмонзорлар барпо этилди. Жаҳон банки кўмагида ўрмон ландшафтларини қайта тиклаш ва экотуризм инфратузилмасини ривожлантириш лойиҳаси ҳам амалга оширилмоқда.

Вазирлар мулоқоти доирасида Ўзбекистон «Корея — Марказий Осиё: яшил ҳамкорлик» янги форматини яратишни ва «Марказий Осиё яшил белбоғи» ташаббусини амалий рўёбга чиқаришга ўтишни таклиф қилди. Жанубий Корея, UNCCD ва Осиё ўрмон ҳамкорлиги ташкилоти (AFoCO) билан биргаликда пилот ҳудудларни, шунингдек, молиялаштириш муддатлари ва механизмларини белгилаш таклиф этилмоқда.

Саксовул ўрмонларига алоҳида эътибор қаратилди. Ўзбекистон уларни асраш ва модернизация қилиш бўйича минтақавий дастур ишлаб чиқишни таклиф қилди. Унга генетик тадқиқотлар, замонавий уруғчилик технологиялари, сунъий йўлдош орқали мониторинг ва сунъий интеллект киради. Бундан ташқари, Саксовулзорларнинг ягона рақамли атласини яратиш режалаштирилган.

Яна бир ташаббус ерларни қайта тиклашга инвестицияларни жалб қилиш билан боғлиқ. Ўзбекистон Корея компаниялари ва молиявий институтлари иштирокида минтақавий углерод хабини ташкил этишни таклиф қилди.

Шунингдек, БМТнинг Чўлланишга қарши кураш тўғрисидаги конвенцияси ва БМТнинг Иқлим ўзгариши тўғрисидаги ҳадли конвенцияси билан ҳамкорликда Arid Lands Carbon Standard стандартини ишлаб чиқиш таклиф этилмоқда. У чўл ва қурғоқчил ҳудудларда углерод лойиҳаларини амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари ва юқори қийматини ҳисобга олиши керак.

Учрашув якунларига кўра, Green University ҳузуридаги Чўлланишга қарши курашиш ва чўл иқтисодиётини ривожлантириш илмий-тадқиқот институти минтақавий илмий-амалий платформа сифатида белгиланди. Ушбу базада Жанубий Корея ва Марказий Осиё мамлакатлари олимлари иштирокида қўшма тадқиқотлар, дала синовлари ва пилот лойиҳаларни амалга ошириш режалаштирилган.

Яшил ривожланиш ва иқлим ўзгаришига мослашиш соҳасидаги ҳамкорлик ташаббуси Шавкат Мирзиёев томонидан Сеулда бўлиб ўтган биринчи «Марказий Осиё – Корея Республикаси» саммитида илгари сурилган эди. У Марказий Осиё ва Корея ўртасида иқлим ва углерод шериклиги форматини ишга туширишни таклиф қилганди.