Яқин Шарқдан нефт экспорти урушдан олдинги даражага қайтди
Таъминот йўналишларининг диверсификация қилиниши ҳамда Ҳўрмуз бўғози орқали кемалар қатновининг қисман тикланиши туфайли Форс кўрфази мамлакатларидан нефт экспорти урушдан олдинги кўрсаткичларга етди.
Яқин Шарқдан нефт экспорти урушдан олдинги даражага қайтди
Брент фючерслари бир баррел учун 100 доллардан пастлаганига қарамай, ёқилғи нархлари ҳануз рекорд даражаларга яқин турибди. Ҳозир Яқин Шарқдан асосан хом нефт олиб чиқилмоқда, чунки Эрон зарбалари келтирган зарар ва янги ҳужумлар хавфи сабаб минтақадаги кўплаб нефтни қайта ишлаш заводлари ёпиқ қолмоқда. Шу боис дунёда нефт маҳсулотлари танқислиги сақланиб қолмоқда.
Тҳе Валл Стреет Жоурнал Кплер маълумотларига таянган ҳолда хабар беришича, 21-сентабрдан 27-сентабргача бўлган бир ҳафта давомида минтақадан 160 миллион баррелдан ортиқ, яъни кунига 23,3 миллион баррел нефт экспорт қилинган. Худди шундай ҳажм феврал ойининг биринчи ярмида ҳам ташилган эди. Бироқ ҳозир экспортнинг қарийб 55 фоизи Эрон тўсишга тобора муваффақияциз уринаётган Ҳўрмуз бўғози остонасидаги Ўмон кўрфазидан ҳамда Саудия Арабистони қувур орқали нефт етказиб бераётган Қизил денгиздан амалга оширилмоқда. Урушдан олдин эса нефтнинг 80 фоиздан ортиғи айнан Ҳўрмуз орқали жўнатилар эди.
Реутерс агентлиги қўшимча қилишича, сентабр ойида 14 кун давомида барча йўналишлар бўйича минтақавий экспорт урушдан олдинги даражадан юқори бўлган. Ҳолбуки, уруш бошланишидан олдинги бир йил давомида бу кўрсаткич кунига 18 миллион баррелни ташкил этган эди. Кплер таҳлилчиларига кўра, таъминот ҳажмининг яқинда кескин ошиши Саудия Арабистонининг бозордаги ўз улушини тиклаш мақсадида Ҳўрмуз орқали танкерларда нефт ташишни фаоллаштиргани ҳамда 10-сентабр куни Ироқ ҳудудидан Эрон қўлловидаги жангарилар томонидан берилган зарбадан сўнг қайта тикланган қувур орқали нефт ҳайдашни кўпайтиргани билан изоҳланади.
Брент фючерслари сентабр ойининг биринчи ярмидан бери деярли бутун вақт давомида бир баррел учун 100 доллардан юқори баҳоланган. Бироқ сешанба куни уларнинг нархи 98,1 долларгача тушди. Бунга саудияликлар томонидан қўллаб-қувватланувчи Яман ҳукумат қўшинларининг Қизил денгизга кемалар кирадиган Боб ал-Мандиб бўғози қирғоқларини қайтариб олгани ҳақидаги хабарлар сабаб бўлди. Натижада Эрон ҳомийлигидаги ҳусийлар гуруҳи сентабрда эгаллаб олган ва кемалар қатновини назорат қилиш имконини берган ҳудудларнинг аксарият қисмидан чекинишга мажбур бўлди.
Ҳозиргача АҚШ асосан қарийб 2 миллион баррел хом нефт ташиш қувватига эга супертанкерларга кўмак бериб келаётган эди.