ХВЖ: сунъий интеллект 40 фоиз иш ўрнига таъсир қилади
Халқаро валюта жамғармаси раҳбари сунъий интеллектга сармоялар жаҳон иқтисодиёти ўсишини 3 фоиз атрофида ушлаб тургани,
ХВЖ: сунъий интеллект 40 фоиз иш ўрнига таъсир кўрсатади
Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) бош директори Кристалина Георгиева йирик сармоялар сунъий интеллект инфратузилмасига йўналтирилаётгани жаҳон иқтисодиёти ўсишини қўллаб-қувватлаётганини айтди. Шу билан бирга, технологиянинг тез тарқалиши меҳнат бозори, солиқ тизими ва таълим соҳасида катта ўзгаришларга сабаб бўлиши мумкин.
12-октябр куни Бангкокда ХВЖ ва Жаҳон банкининг йиллик йиғилишлари бошланди. Георгиева сунъий интеллектни «секин ҳаракатланувчи сунами» деб таърифлаб, ХВЖ тадқиқотларига кўра, дунёдаги иш ўринларининг қарийб 40 фоизи ушбу технология таъсирига тушишини билдирди. Ривожланган иқтисодиётларда бу кўрсаткич 60 фоизгача етиши мумкин.
ХВЖ июл ойида 2026-йил учун жаҳон иқтисодиёти ўсишини 3 фоиз деб прогноз қилган эди. Георгиеванинг айтишича, энергия таъминотидаги шокка қарамай, сунъий интеллектга сармоялар иқтисодий ўсишни қўллаб-қувватламоқда. Жамғарма янгиланган иқтисодий прогнозини 13-октябр куни эълон қилиши кутилмоқда.
Георгиева сунъий интеллектга сармоялар ривожланган Осиё иқтисодиётларининг ўсишини 0,5–1 фоиз бандига, ривожланаётган Осиё мамлакатларида эса 0,2–0,8 фоиз бандига ошириши мумкинлигини айтди.
Унинг сўзларига кўра, сунъий интеллект аллақачон иқтисодиётга талаб ва инвестициялар шоки орқали таъсир кўрсатмоқда. АҚШ, Хитой ва Ҳиндистон сунъий интеллект етказиб бериш занжирининг муҳим иштирокчилари ҳисобланади. Инфратузилма учун зарур ускуналар етказиб берувчи кўплаб компаниялар эса Осиёда жойлашган.
Георгиева технологиянинг меҳнат бозорига таъсири бандлик, иқтисодий ўсиш, таълим ва ҳукуматларнинг солиқ тушумларига ҳам таъсир қилишини қайд этди. Бу жараёнда даромадлар меҳнатдан капиталга кўчиши мумкин.
Сингапур президенти Тарман Шанмугаратнам сунъий интеллект сабаб олий таълимни тугатган ёшлар учун биринчи иш ўринларига талаб камайиб бораётганидан огоҳлантирди. Унинг фикрича, технологияга суст муносабатда бўлинса, ривожланган ва ривожланаётган мамлакатлар ўртасида иқтисодий ўсиш ҳамда иш ўринлари яратилиши бўйича тафовут янада кенгайиши мумкин.
Жаҳон банки президенти Ажай Банга сунъий интеллект бошланғич лавозимдаги иш ўринларини албатта йўқ қилишига ишончи комил эмаслигини айтди. Унинг фикрича, йирик сунъий интеллект моделларини ишлаб чиқараётган ривожланган иқтисодиётларда ўзгаришлар кучлироқ бўлиши мумкин.
Ажай Банганинг айтишича, Жаҳон банки катта ҳисоблаш қувватини талаб қилмайдиган «кичик сунъий интеллект» ечимларига эътибор қаратмоқда. Улар фермерлар, тиббиёт муассасалари ва ўқитувчилар меҳнат унумдорлигини оширишга хизмат қилиши мумкин.