Христиан миссионерини ва унинг ўғилларини ўлдирган одам Ҳиндистонда озодликда юриши мумкинми?

Христианларга қарши зо'равонликнинг даҳшатли ҳаракати глобал миқёсда қораланганидан 25 йилдан ко'проқ вақт о'тгач, Ҳиндистонда австралиялик миссионер ва унинг икки ёш о'г'лини о'лдирганликда айбланган шахс қамоқдан озод қилиниши мумкин. Дара Сингх жиноятлари учун пушаймонлигини билдириб, Олий судга ариза берди.

Чоршанба куни Олий суд 1999-йилда австралиялик христиан миссионер Грем Стейнс ва унинг о'г'илларини о'лдирганликда айбдор деб топилган Сингхнинг аризасини ко'риб чиқиши режалаштирилган. Туг'илган исми Рабиндра Кумар Пал бо'лган Сингх 2000-йилда ҳибсга олинганидан бери қамоқда. У шарқий Ҳиндистон штатидаги Одиша (собиқ Орисса) қишлоқида миссионер ва унинг олти ва 10 ёшли о'г'илларини ёқиб юборгани учун умрбод қамоқ жазосини о'тамоқда.

Стейнс мохов касаллиги билан ог'риган беморлар билан ишлашга о'ттиз йил баг'ишлаган. Бироқ, ҳиндуларнинг қаттиққо'л гуруҳларига мансуб бо'лган Сингх ва унинг шериклари Стейнсни камбаг'ал касталар ва қабила жамоаларидан келган камбаг'ал ҳиндуларни христианликни қабул қилишга мажбурлашда айблашди.

Жиноятнинг шафқацизлиги Ҳиндистоннинг озчилик христиан жамоасини ларзага солди ва халқаро г'азабга сабаб бо'лди. Сингхнинг озод қилиниши мумкинлиги ҳақидаги со'нгги хабарлар даҳшатли воқеа хотираларини қайта уйг'отди.

Стейнс Маюрбҳанж туманида жойлашган Барипадада яшаган ва у ерда маҳаллий қабила аҳолисига хизмат ко'рсатган. 1999-йил 22-январ кечаси Стайнс ва унинг о'г'иллари қо'шни Кеонжҳар туманидаги чекка қишлоқ Маноҳарпурда христианлар йиг'илишида қатнашган. Улар жипда ухлаб ётганларида, Сингх бощилигидаги 60-70 кишидан иборат оломон машинани о'раб олиб, уни ёқиб юборган ва уларнинг қочишига то'сқинлик қилган.

Жиноятдан со'нг, Сингх яширинган. Полиция штат бо'йлаб уни қо'лга олишга ёрдам берган ма'лумот учун 800 000 рупия (о'ша пайтда тахминан 18 000 доллар) мукофот таклиф қилган плакатлар тарқатган. Замонавий хабарларда у қишлоқ аҳолиси ва қабила жамоаларидан ёрдам олгани, улар уни "филлар билан о'йнайдиган ва ё'лбарсларга минадиган замонавий Тарзан" деб мақташгани ко'рсатилган. У бир йил о'тгач, о'рмон бошпанасига тунги рейд пайтида қо'лга олинган.

Сингх интервюсида шундай деди: "Миссионерлар бизнинг динимизни нишонга олишмоқда. Улар ҳиндуларни алдаш ва г'айрат билан о'з динларига қо'шиб олишмоқда. Динимиз қамал остида. Ҳақиқий ҳинду сифатида уларга қарши туриш менинг мас'улиятим эди." У қо'шимча қилди: "Мен минтақадаги энг машҳур ном бо'лганим учун полиция мени қотилликларда айблади." Сингх шунингдек, у "ҳиндуларнинг ё'лида шаҳид бо'лишга тайёр" эканлигини, аммо ҳеч қачон судланмаслигига ишонганини да'во қилди.

Унинг некбинлиги асоссиз бо'либ чиқди. 2003-йилда биринчи инстансия суди Сингхни о'лимга, яна 12 кишини эса умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилди. Икки йилдан со'нг, Олий суд Сингхнинг о'лим жазосини умрбод қамоқ жазосига алмаштирди. У унинг шериги Маҳендра Ҳембрамнинг умрбод қамоқ жазосини о'з кучида қолдирди, аммо далиллар етарли эмаслиги сабабли яна 11 кишини оқлади. 2011-йил январ ойида Олий суд Сингхнинг умрбод қамоқ жазосини тасдиқлади ва прокурорларнинг о'лим жазосини тиклаш ҳақидаги илтимосини рад этди.

Стейнс қотиллиги Сингхнинг ягона жинояти эмас эди. 2007-йилда у диний озчиликларга қарши яна иккита ог'ир жиноят учун судланган, уларнинг иккаласи ҳам 1999-йилда, австралиялик миссионер ва унинг болаларини о'лдирган йили содир этилган. Полиция Сингхни ко'плаб ҳиндулар муқаддас деб ҳисоблайдиган ҳайвон бо'лган сигирларни ташийдиган мусулмон савдогарларига тегишли юк машиналарини о'г'ирлаш ва ҳайвонларни қо'йиб юборишда иштирок этганликда айблаб, 10 та иш қо'зг'атган эди. О'з интервюсида Сингх шахсий алоқадорлигини рад этиб, "менинг тарафдорларим буни қилган бо'лиши мумкин" деб та'кидлади. Бироқ, у "сигирларнинг ноқонуний савдоси ва сигирларни со'йиш ҳаракатида фаол иштирок этганини" тан олди, бу "ҳар қандай нархда то'хтатилиши керак эди".

Черков раҳбарлари ҳужумларни қаттиққо'л ҳинд ташкилоти Бажранг Дал томонидан уюштирилган деб да'во қилишган, аммо Сингх а'золикни рад этди. Исте'фодаги Олий суд судяси ДП Вадҳва бощилигидаги тергов комиссияси кейинчалик Сингх ёлг'из о'зи ҳаракат қилган деган хулосага келди.

Граҳам Стаинеснинг беваси, 2004-йил июлгача қизи Эстер билан Ҳиндистонда қолган Гладйс, Дара Сингхни насроний руҳида "кечирганини" айтди ва "Кечирим шифо ё'лини очади" деб та'кидлади.

2024-йил июл ойида Сингх Олий судга 25 йилдан ортиқ қамоқда о'тирганидан кейин озодликка чиқиш ҳуқуқига эга эканлигини та'кидлаб, афв этиш то'г'рисида илтимоснома топширди. У қамоқда яхши хулқ-атворини тилга олди ва қилмишларидан пушаймон бо'лганини билдирди. 62 ёшли шахс о'з илтимосномасида жиноятни "ёшлик г'айрати" билан бог'лади.

О'тган йили Олий суд штат ҳукуматига унинг илтимоси бо'йича қарор қабул қилишни буюрган эди, аммо расмийлар ҳали судга о'з ниятлари ҳақида хабар бермадилар. 19-августдаги охирги суд мажлисида расмийлар судга Сингхнинг илтимосини ко'риб чиқаётган Ҳукмларни ко'риб чиқиш кенгаши (СРБ) қо'шимча ҳужжатларни талаб қилгани ва суд мажлисини кейинга қолдиришни со'раганини ма'лум қилишди.

Судялар Манож Мисра ва Вижай Бишнойдан иборат икки судядан иборат ҳай'ат штатнинг суд мажлисини кейинга қолдириш ҳақидаги такрорий илтимосларидан норозилик билдирди. Уларнинг та'кидлашича, агар СРБ 2-сентабргача Сингхнинг илтимоси бо'йича қарор қабул қилмаса, суд аралашади. "Сиз қарор қабул қиласиз, қайси ё'л билан хоҳласангиз, шу ё'л билан. Агар қарор қабул қилмасангиз, биз қабул қиламиз."

Сингхнинг озод қилиниши ҳақидаги хабарлар, агар штат ҳукумати ёки суд унинг кечирим со'раш илтимосини қабул қилса, Ҳиндистоннинг 30 миллионлик христиан жамоасида хавотирга сабаб бо'лди, қисман унинг о'тмишдаги баёнотларидан хавотирда. 2000-йилги Индиа Тодай нашрига берган интервюсида у Стаинеснинг болаларини о'лдирганидан "афсусланмаслигини" ва "ҳеч қачон афсусланмаслигини" айтди. У қо'шимча қилди: "Ҳиндулар о'лганда, бошқалар йиг'ламайди. Нима учун биз бошқалар о'лганда йиг'лашимиз керак? Нима бо'лган бо'лса, то'г'ри. Нима бо'лишидан қат'ий назар, у ҳам то'г'ри бо'лади." Агар озод қилинса, у "мен қилаётган ишимга қайтишини - сигирларни со'йиш ва динни о'згартиришга қарши чиқишини" айтди. У қо'шимча равишда: "Ҳукумат уларни то'хтатиши керак. Агар улар то'хтатилмаса, ко'проқ одамлар о'лдирилиши мумкин. Ҳар қандай нарса бо'лиши мумкин", деб огоҳлантирди.