Хитойда олимлар сурати билбордларда кўрсатилмоқда. Ўзбекистонда ҳам шундай қилиш мумкинми?

Хитойда олимларнинг суратлари билбордларда намойиш этилмоқда. Ўзбекистонда ҳам буни қилиш мумкинми?

Кўчада юрганингизда катта реклама баннерларида одатда кимлар кўринади? Кўпинча актёрлар, хонандалар, спортчилар, тадбиркорлар ёки турли маҳсулотларнинг реклама қаҳрамонлари. Аммо тасаввур қилинг: кейинги экранда машҳур актёр ёки футболчи эмас, балки олимнинг портрети ва унинг мамлакат илм-фанига қўшган ҳиссаси акс этиб турса.

Хитойда айнан шундай ташаббус йўлга қўйилган. Мамлакатнинг айрим ҳудудларида йирик билбордлар ва рақамли экранларда машҳур олимларнинг суратлари, исмлари ҳамда илмий ютуқлари кўрсатилмоқда. Улар орасида Хитой ракета-космик дастури асосчиси Цян Сюесен, Нобел мукофоти лауреати, ядро физик Ту Юёу ва агроном олим Юан Лунпин каби таниқли шахслар бор. Мақсад оддий: олимларни жамиятда машҳур инсонлар даражасига олиб чиқиш ва ёшлар учун уларни намуна сифатида кўрсатиш.

Ҳукумат олимларни ёшларга ибрат қилиб кўрсатиш учун энг кўзга ташланадиган ва гавжум тижорат ҳудудларига эътибор қаратган. Бу кампания Анхой вилояти, Ички Мўғулистон, Сзянси, Хенан ва бошқа ҳудудларга ҳам тарқалган.

Бу ташаббус Ўзбекистон учун ҳам қизиқарли саволни туғдиради: кўчаларимизда қайси олимларнинг суратлари туриши мумкин?

Гап фақат билбордда эмас

Албатта, кўчага олимларнинг суратларини осиб қўйишнинг ўзи илм-фанга қизиқишни бирдан ошириб юбормайди. Аммо бунинг рамзий аҳамияти катта.

Агар бола ҳар куни кўчада спортчи, актёр ёки хонанданинг суратини кўрса, уларни таниши табиий. Агар шу билбордларнинг айримларида олимлар ҳам пайдо бўлса, бола ҳеч бўлмаганда “Бу ким?” деб сўраши мумкин.

Ана шу саволдан қизиқиш бошланади.

Масала “бизда билбордга чиқаришга арзигулик олим борми?” деган саволда эмас. Балки “нега биз уларни кўпроқ кўрсатмаяпмиз?” деган саволда.

Кўчаларда сиёсатчилар, санъаткорлар ва спортчиларни кўриш одатий ҳол. Энди улар қаторида олимлар ҳам пайдо бўлса-чи?

Олим ҳам машҳур бўлиши мумкин

Бугун машҳурликнинг ўзига хос иқтисодиёти бор. Ким кўпроқ кўринса, кўпроқ танилади.

Шу сабабли илм-фанни оммалаштириш фақат илмий конференсиялар, мақолалар ва дарсликлар билан чекланиб қолмаслиги керак.

Олимлар ҳам жамият кўз ўнгида бўлиши зарур. Балки бу реклама даромад келтирмас. Аммо у бошқа нарсани — қизиқишни уйғотиши мумкин.

Шунинг учун масала аслида билбордда эмас. Масала — жамият ўз қаҳрамонларини кимлар орасидан танлаётганида.

Ўзбекистоннинг спорт, санъат ва бизнесда машҳур юзлари бор. Энди улар ёнида илм-фан қаҳрамонлари ҳам туриши мумкин.

Ахир мамлакат келажагини фақат ким томоша қилинаётгани эмас, кимга ҳавас қилинаётгани ҳам белгилайди.