Хитой қарамоғида қанча панда борлиги маълум қилинди
Ҳозиргача халқаро дастурлар доирасида хорижга жами 69 та панда юборилган. Натижада бошқа давлатларда 73 та панда дунёга келган.
**Хитой қарамоғида қанча панда борлиги маълум қилинди**
Хитойда тутқунликда боқилаётган пандалар сони 830 тага етди. Шу билан бирга, уларнинг генетик хилма-хиллиги ҳам яхшиланиб бормоқда. Бу ҳақда 3-ноябр куни бўлиб ўтган Глобал Панда Партнерс 2026 конференсиясида маълум қилинди.
Сўнгги йилларда махсус экологик коридорлар қурилди. Улар илгари бир-биридан ажралиб қолган 13 та пандани умумий популяция билан қайта боғлади. Тадқиқотчилар ушбу коридорларда пандалар ва бошқа ҳайвонларнинг 150 дан ортиқ ҳаракатланиш ҳолатини қайд этган. Натижада пандаларнинг ҳудудлар бўйлаб кўчиши ва жуфт топиши анча осонлашди.
Панда Хитойнинг рамзи ва биологик хилма-хилликни асраш тимсоли ҳисобланади. Уларни томоша қилиш учун дунё бўйлаб 1 миллиарддан ортиқ ташриф қайд этилган. 2026-йилда пандалар миллий парки ташкил этилганига беш йил тўлди. Парк экологияни муҳофаза қилишда дастлабки натижаларга эришди.
Паркнинг Сичуан қисми қарийб 19,3 минг квадрат километрни ташкил этади. Бу умумий майдоннинг тахминан 90 фоизига тенг. Мазкур ҳудудда 1227 та ёввойи панда яшайди. Сичуан ўрмон хўжалиги ва ўтлоқлар бошқармаси вакилининг айтишича, сўнгги беш йилда 22,6 минг гектардан ортиқ панда яшаш жойи тикланган.
Миллий паркда инсон фаолияти устидан назорат кучайтирилди. Табиатга зарар етказувчи фаолият босқичма-босқич тўхтатилди. Шу сабаб 200 та кончилик лицензияси бекор қилинди. Шунингдек, ёпилиши лозим бўлган 281 та кичик гидроелектростансиянинг 270 таси тугатилди.
Шу тариқа ёввойи пандалар сони 1980-йиллардаги 1100 тадан бугунги кунда 1900 тага етди. Тутқунликдаги пандалар сони эса илмий ёрдам туфайли ортиб бормоқда. Конференсияда Хитой-инглиз тилларида таҳлилий ҳисобот тақдим этилди. Унда Хитойнинг экологик сивилизация ва табиатни муҳофаза қилиш борасидаги тажрибаси ёритилди.
**Бошқа турлар учун “соябон” ҳимояси**
Миллий паркнинг ташкил этилиши бошқа турларни ҳам ҳимоя қилишга хизмат қилди. Сичуанда сўнгги беш йилда 14 та янги ўсимлик тури ҳамда амфибия ва рептилияларнинг иккита янги тури топилди.
Камёб ҳайвонлар сони ҳам тикланмоқда. Қоплонлар (қор қоплонлари) аниқланган ҳудудлар сони йилдан-йилга ортиб бормоқда. Олтин ранг маймунлар сони эса барқарор сақланиб, айрим жойларда кўпайган.
**Халқаро ҳамкорлик ва пандалар дипломатияси**
Шу фонида пандаларни муҳофаза қилиш бўйича халқаро ҳамкорлик кенгайди. 1990-йиллардан бери Хитой 20 та давлатдаги 26 та муассаса билан биргаликда тадқиқотлар олиб бормоқда.
Ҳозир пандалар АҚШ ва Франсия каби мамлакатларда яшамоқда. Хитой Испания ва Белгия билан пандаларни кўпайтириш бўйича махсус дастурларни амалга оширмоқда. Мутахассислар пандаларни кўпайтириш, болаларини парвариш қилиш ва касалликларни даволаш устида биргаликда ишламоқда.
Шунингдек, 27-сентябр куни Пингпинг ва Фушуанг исмли иккита панда АҚШдаги Атланта зоопаркига етиб борди. Улар у ерда 10 йил яшайди.
Ҳозиргача халқаро дастурлар доирасида хорижга жами 69 та панда юборилган. Ушбу ҳамкорлик натижасида хорижда 73 та панда боласи туғилган. Бу илмий ресурсларни бирлаштириш ва тадқиқотларни ривожлантиришга хизмат қилмоқда.