Хафа бўлганлар... бу – даҳшат!
Хафа бўлиш, ранжиш яхши эмас. Тўғри, кимдир сизга қўпол-қўрс гапириши, ҳақорат қилиши мумкин. Ҳамма гап
Хафагарчилик: даҳшатли ҳолат!
Хафа бўлиш ва ранжиш инсон учун зарарли. Гарчи кимдир сизга қўпол муомала қилса ёки ҳақорат қилса ҳам, буни кўнгилга олмаслик муҳимдир.
Баъзи инсонлар яқинлари билан маслаҳатлашмасдан, якка ўзлари қарор қабул қилишади. Натижада тушунмовчиликлар юзага келганда эса дарҳол хафа бўлишади. Улар яқинлари билан маслаҳатлашмай иш бошлаб, "фалон қариндошим бор, ёрдам беради" деб ишонишади. Ҳолбуки, кимгадир ишониш ва суянишдан аввал унинг фикрини билиш муҳим эмасми?
"Сиз менга қандай ёрдам бера оласиз?" деб сўраш ўрнига, "қариндош-ку, ёрдам бериши шарт, бунга мажбур", деб нотўғри ўйлашади. Бу меҳр-оқибатга зид ёндашувдир. Агар оқибатли бўлишни истасангиз, аввало, қариндош-уруғларингиз билан маслаҳатлашинг, ўзбошимчалик қилманг. "Ўзим яхши биламан" деган сўз маънавиятнинг пастлигидан далолат беради.
Қариндошлар орасида, замонавий, ақлли ва маънавияти нисбатан пастроқ инсонлар ўртасида ҳам зиддиятлар келиб чиқиши мумкин. Ўзаро муносабатларда меҳр-муҳаббат устун бўлса, хафагарчилик бўлмайди. Зеро, севган инсонингиз ҳар қандай хато ёки айб қилса ҳам, уни тезда кечирасиз. Юрагида муҳаббати бор одам ранжишни билмайди ва доимо кечиримли бўлади. Хафа бўлиш – бу ўзини заҳарлаш демакдир. Ўзбек халқ мақолида "Беҳуда йиғлаганинг – юрагингни доғлаганинг" деб бежиз айтилмаган.
Биласизми, йиллар давомида ичга ютилган хафагарчилик бора-бора онкологик касалликка айланиши мумкин.
Инсон бошқаларни хафа қилмаслик учун, аввало, ўзи ички уйғун ҳолатга эришиши керак. Яъни, бировларнинг ортиқча гаплари, хафа қиладиган сўзларига эътибор бермасдан, фақат ўз мақсади сари интилиши лозим.
Мақсади аниқ бўлган одам бировни ранжитмасликка ҳаракат қилади. Фақат ичида алам, ғазаб, гина каби салбий ҳиссиётлари бор инсонлардангина дилозорлик чиқади.
Бахтинисо Азимбоева,
шифокор-руҳшунос