"Вискер Ман" режиссёрининг ўғиллари марҳум оталарининг филм трилогиясини якунлашди
Халқ даҳшатли трилогиясининг сўнгги филми достонга ва унинг яратувчисининг оиласига 50 йилдан ортиқ вақтдан сўнг якун ясайди.

Доминик ва Жастин Харди марҳум оталари Робин Хардининг 1973-йилда суратга олинган машҳур фолк даҳшатли филми *Тҳе Вискер Ман* меросини о'з ичига олган "Вискер" филм трилогиясини якунладилар. Робин Харди ҳар доим *Тҳе Вискер Ман* уч қисмли сериалнинг биринчи қисми бо'лишини ният қилган эди. 2011-йилда чиқарилган *Тҳе Вискер Трее* уни бу мақсадга яқинлаштирган бо'лса, 2016-йилда 86 ёшида вафот этиши лойиҳани тугалланмаган қолдирди.
Энди унинг о'г'иллари Жастин ва Доминик Лондондаги ФригҳтФест даҳшатли фестивалида премьераси бо'либ о'тадиган со'нгги филм *Вратҳ оф тҳе Годс* учун ссенарийни топгандан со'нг, трилогияни якунладилар.
Монреалдаги Квебек университетининг сан'ат тарихчиси Доминик ссенарий қандай топилганини айтиб берди: "Жастиннинг эски оилавий уйини сотиб олган одам чордоқда Робин Харди ва *Тҳе Вискер Ман*га тегишли олтита қоп хатлар, ссенарийлар ва бошқа материалларни топганликларини айтди." У қо'шимча қилди: "Жастиннинг биринчи инстинкти уларни ёқиш эди, лекин биз бу асл манба материалини э'тиборсиз қолдиролмадик. Гарчи биз уни олти ой ёки ундан ко'проқ вақт давомида очмасдан қолдирган бо'лсак ҳам."
Қазиб олинган архивда ҳужжатлар, ссенарийлар ва сценарийлар мавжуд эди ва шунингдек, *Тҳе Вискер Ман* филмининг узоқ муддатли та'сирини ёритиб берди. Филм Буюк Британия кино саноатидаги инқироз даврида суратга олинганлиги сабабли Британия кино тарихида ноёб о'рин тутади. Унинг молиявий ҳомийлари қийинчиликларга дуч келишди ва унинг юлдузлари, жумладан, даҳшатли филм афсонаси Кристофер Ли, филмнинг якунланишини та'минлаш учун маошсиз ишладилар.
Баҳорда Гебрид оролида суратга олинган бо'лса-да, филм кузда ва қишнинг бошида Галловайда суратга олинган. Дастлабки чиқишида у асосан иккинчи бадиий филмга туширилди. Рақобатбардош монтажлар ва ё'қолган кадрлар ҳақидаги ҳикоялар мавжуд эди, хабарларга ко'ра, ба'зи материаллар автомагистралнинг таянч устунлари ичига ко'милган.
Ушбу қийинчиликларга қарамай, филмнинг обро'си ошди. Лининг о'зи уни энг яхши ижроларидан бири бо'лган энг яхши филмларидан бири деб ҳисоблаган. Унинг ноан'анавий оҳанги ва чинакам безовта қилувчи авж нуқтаси уни даҳшатли филм ихлосмандлари орасида севимли филмга айлантирди. 1988-йилга келиб, ББС о'зининг *Мовиедроме* номли култ кино сериалини ишга туширганида, очилиш кечасида *Тҳе Вискер Ман* филмининг илгари ко'рилмаган таҳрири намойиш этилди. Филмнинг машҳур бо'ртиқ одамининг о'зи Галловайдаги жарликда қурилган.
*Вратҳ оф Годс* филми Викинг ва Шетланд мифологиясидан илҳомланган. Филмнинг муаммоли ишлаб чиқарилиши Робин Ҳардй ва унинг оиласига олиб келган қийинчиликларни акс эттирди. Бу режиссёрнинг банкротлигига олиб келди ва у Жастиннинг онаси Каролинни барча қарзлари билан қолдирди. Кейинчалик у яна то'рт марта турмушга чиқди ва жами саккиз фарзанд ко'рди. Жастин ва Доминик 2024-йилда чиқарилган *Ватҳ оф Годс* китоби ва ҳужжатли филмида филм билан бо'лган мураккаб муносабатларини муҳокама қилишади.
Яқинда топилган архивда учинчи ва охирги филм *Вратҳ оф Годс* ссенарийси, шунингдек, оталарининг бу г'ояни қандай о'йлаб топгани ҳақида тафсилотлар мавжуд эди. Доминик шундай тушунтирди: "У самолётда бо'лган ва юрак дори-дармонлари ишламагани учун хуруж қилган эди". У давом этди: "У Рейкявикка қо'ниб, бир ҳафта дам олиши керак эди ва у Исландиядаги со'нган вулқон атрофида тематик парк яратиш г'ояси билан қайтиб келди, у ерда Скандинавия худолари г'азабланади ва тартибсизликлар бошланади. Ва кейин у трилогиянинг бошқа қисмлари туфайли Шетландда суратга олиниши керак деб қарор қилди."
Эммй ва БАФТА мукофотларига номзод бо'лган режиссёр Жастин консепсия устида Доминик билан ҳамкорлик қилди. Улар о'зларининг асл ҳикоясини ишлаб чиқдилар, унда ёш қайг'у чекаётган бева аёл марҳум эрини о'з жонига қасд қилганидан кейин дафн қилиш учун Ҳел оролига қайтиб келади. У жамият томонидан четлаштирилади, улар уни ёвузлик ва омадсизлик рамзи деб билишади. Болалар ё'қолиб кета бошлаганда, орол о'зининг мураккаб тарихига дуч келишга мажбур бо'лади.
Суратга олиш ишлари 2025-йил баҳорида Шетландда бошланган. Икки бош ролни *Тахтлар о'йини* ва *Невада атиргули* актёри Френсис Магее ва норвегиялик актриса Кристиане Шалдемос ижро этган бо'лса-да, қолган актёрлар маҳаллий аҳоли томонидан жалб қилинган.
Франсиснинг экрандаги рафиқаси Маеве ролини ижро этган Линси Рендалл о'з шарафини шундай ифода этди: "Бу жуда катта шарафдек туюлади. *Тҳе Вискер Ман* жуда машҳур филм ва оммавий маданиятга жуда та'сир қилади, шунинг учун бу дунёнинг бир қисми бо'лиш ажойиб эди."
Театрда тажрибага эга бо'лган Жон Хасвелл о'зининг Рев Нокс ролини карьерасидаги энг ёрқин воқеа деб та'рифлади. "У матонинг бема'ни одами ва мен бунинг устида жуда ко'п ишладим", деди у. "Бу деярли ҳар куни Воеда суратга олиш билан о'тказилган олти ҳафта давомида қизг'ин давом этди. Бу жозибали эмас эди, лекин бу қизиқарли нарса."
Суратга олиш пайтида Ҳигҳерс даражасини олган о'н етти ёшли Марта Роберцон бу тажриба унинг актёрлик фаолиятини бошлашга ёрдам берганини айтди. У бир қийин саҳнани эслади: "Биз суратга олган битта саҳна бор эди, у қоронг'у, г'амгин кунда кучли ёмг'ир остида бо'лиши керак эди, лекин у йилнинг энг қуёшли кунидай туюлди. Улар барча деразаларни қоронг'илаштиришлари керак эди ва икки гуруҳ а'зоси шамол ва ёмг'ир ёг'иши учун деворда шланг ва барглар пуфлагич билан о'тиришган эди. Бу жуда г'алати туюлди, чунки Шетландда ҳар куни ёмг'ир ёг'ади, лекин биз хоҳлаган кун эмас."
Шетланд актёрлари ва гуруҳ а'золарининг ко'пчилиги жума куни Лондонда бо'либ о'тадиган ФригҳтФест даҳшатли фестивалида *Худоларнинг г'азаби* филмининг премьерасига боришни режалаштиришмоқда. Бироқ, уларнинг байрамлари о'тган ой 61 ёшида Жастин Хардининг то'сатдан вафоти билан сояда қолди.
Жон шундай деди: "Биз ҳаммамиз тайёр филмни ко'ришни интиқлик билан кутаётган эдик - ҳали ҳам. Аммо энди бу шунчаки филмни нишонлаш эмас, балки Жастин ва унинг ҳаётини нишонлаш. Бу ажойиб ва қайг'ули бо'лади. Ҳис-туйг'уларнинг мураккаб аралашмаси."
Линсей учун филм марҳум режиссёрнинг васияти бо'либ хизмат қилади. "Бу жуда катта хавф эди", деди у. "Шундай қилиб, бу жараённинг охирига етиб бориш, экранда бо'ладиган бо'лса, аслида бироз мо''жизавий туюлади ва Жустиннинг у шунчалик иштиёқ билан эришмоқчи бо'лган нарсани ко'риш учун у ерда бо'лмаслиги жуда ачинарли."
Ҳарди оиласи учун филм уларнинг уч а'зосига та'сирли ҳурматга айланди. *Худоларнинг г'азаби* Робин Ҳардининг "Вискер" трилогиясини якунлайди ва Жустиннинг онаси, 1973-йилги асл филмда махфий ижрочи продюсер бо'лган Керолинга баг'ишланган. У 1984-йилда 51 ёшида вафот этди, келажакда о'зи қо'ллаб-қувватлаган филмга бо'лган ҳайрат ва муҳаббатдан бехабар эди.
Доминик шундай деб о'йлади: "Бу тасаввур қилиб бо'лмайдиган даражада та'сирли бо'лади. Ачинарли, аммо байрамона лаҳза. Биламан, у [Жустин] ФригҳтФест томонидан суратга олинганидан жуда фахрланган. Жустиннинг са'й-ҳаракатлари барчамизни бир оила сифатида бирлаштирди ва барча кучимизни ишга солишга ёрдам берди."

