Ву Йиқун: Шинжон қандай қилиб "транспорт йўлаги"дан Евроосиё савдо ва иқтисодиётининг муҳим марказига айланди?

Ву Йиқун: Шинжон қандай қилиб Евросиёнинг муҳим савдо-иқтисодий марказига айланди, шунчаки "транспорт ё'лаги" эмас?

Тошкент, О'збекистон (UzDaily.uz) — Икки минг йилдан ортиқ вақт давомида Осиё ва Европа о'ртасида карвон ё'ли бо'либ хизмат қилган Шинжон узоқ вақт давомида савдогарлар учун охирги манзил эмас, балки транзит зонаси бо'либ қолди.

Бугунги кунда минтақа о'з ролини о'згартирмоқда: у транспорт ё'лагидан Евросиё учун муҳим саноат ва логистика марказига айланмоқда. 9-чи Хитой-Евросиё ко'ргазмасида Хитой янгиликлар хизматига берган интервюсида Шинжон университети Тарих институти (Хитой миллий ҳамжамияти институти) декани Ву Йиқун бу о'тиш қандай содир бо'лганлиги, Ипак ё'лидаги замонавий савдо қадимги савдодан қандай фарқ қилиши ва геосиёсий кескинликлар шароитида Ипак ё'ли руҳининг аҳамияти ҳақида гапирди.

— Шинжон университети Тарих институти (Хитой миллий ҳамжамияти институти) декани Ву Йиқун билан интервю.

Хитой янгиликлар хизмати журналистлари: Лиу Венвен, Ванг Менгяо.

Икки минг йилдан ортиқ вақт давомида карвон қо'нг'ироқларининг садоси ҳеч қачон то'хтамаган. Осиё ва Европа о'ртасидаги муҳим ё'налишда жойлашган Шинжон минтақадан сон-саноқсиз савдогарлар ва саёҳатчилар о'тганига гувоҳ бо'лган. Бироқ, уларнинг аксарияти учун Шинжон шунчаки то'хташ жойи эди, охирги манзил эмас.

Бугунги кунда минг йиллар давомида давом этган бу вазият аста-секин о'тмишга айланиб бормоқда. Шинжон транзит ё'лагидан йирик марказга тез айланмоқда. Бу о'згаришга қандай эришилди? 9-чи Хитой-Евроосиё ко'ргазмаси давомида Хитой янгиликлар хизматининг "Шарқ ва Г'арб со'ралари" рукнида Шинжон университети Тарих институти (Хитой миллий ҳамжамияти институти) декани Ву Йиқун билан эксклюзив интервю о'тказилди.

Суҳбатнинг қисқача мазмуни қуйида келтирилган.

Хитой янгиликлар хизмати журналистлари: Хитой-Евроосиё ко'ргазмаси ва қадимги Ипак ё'ли бо'йлаб савдо алмашинувлари о'ртасида қандай бог'лиқлик бор? Қадимги ва замонавий Ипак ё'ллари о'ртасидаги савдо шаклларининг о'згаришини қандай баҳолайсиз?

Ву Йиқун: Қадимги Ипак ё'ли бо'йлаб савдонинг асоси одамлар о'ртасидаги о'з-о'зидан пайдо бо'лган чегара савдоси эди. О'ша пайтда хитойлик ва хорижий савдогарлар, шунингдек, туя карвонлари чо'ллар ва қадимги карвон ё'лларини кесиб о'тиб, ипак, чой, нефрит ва бошқа ан'анавий товарларни алмашишган.

Бугунги кунда Хитой-Евроосиё ко'ргазмаси Хитой томонидан давлат даражасида, қо'шни давлатларнинг фаол иштирокида яратилган ва қо'ллаб-қувватланадиган платформадир. Замонавий савдо аллақачон ан'анавий савдога хос бо'лган тасодифийлик ва чекловлардан халос бо'лган. Ҳамкорлик кенгайди: у алоҳида товарлар савдосидан энергетика, гуманитар алмашинувлар, инвестициялар ва бошқа соҳалардаги о'заро та'сирларга о'тди. Маданий алмашинув ҳам о'згаришларга учради. Илгари маданий алоқалар асосан савдо орқали ривожланган бо'лса, бугунги кунда улар турли цивилизациялар о'ртасидаги мустақил, мунтазам ва тенг ҳуқуқли мулоқотга айланди.

Агар қадимги Ипак ё'ли савдо орқали ривожланган бо'лса, замонавий ко'ргазма алоқа ва ҳамкорлик орқали ривожланмоқда. Бугунги кунда ушбу платформа энди товарлар савдоси билан чекланиб қолмай, балки минтақадаги мамлакатларнинг биргаликдаги ривожланишини раг'батлантириш ва минтақавий ҳамкорликни мустаҳкамлашнинг муҳим механизмига айланди.

Хитой янгиликлар хизмати журналистлари: Ипак ё'ли иқтисодий камарининг асосий ҳудуди бо'лган Шинжон қандай қилиб "транспорт ё'лаги" ролидан "марказ"га о'тишга муваффақ бо'лди?

Ву Йиқун: Шинжон илгари асосан товарларни ташиш ҳудуди бо'либ хизмат қилган. Бугунги кунда у аста-секин ресурсларни жамлаш ва тақсимлаш учун катта имкониятларга эга бо'лган йирик марказга айланиб бормоқда. Бу "ё'лак"дан "марказ"га о'тиш шунчаки Шинжон инфратузилмасини модернизация қилишдан ко'проқ нарсани англатади.