UzNIF портфели IPOдан сўнг 13 та компанияни қамраб олди

**UzNIF портфели IPO’дан кейин 13 та компаниягача кенгайди**

Корпоратив бошқарув билан боғлиқ чора-тадбирлар доирасида Ўзбекистон Республикаси Миллий инвестиция жамғармаси (UzNIF) акциядорлари Хью ван Катсемнинг Жамғарма Кузатув кенгашига мустақил аъзо этиб тайинланишини маъқулладилар. Ушбу қарор UzNIF акциядорларининг 2026 йил 16 сентябрда бўлиб ўтган навбатдан ташқари умумий йиғилишида қабул қилинди. Акциядорлар, шунингдек, ван Катсемнинг тайинланиши билан боғлиқ шартнома шартларини ҳам тасдиқладилар.

Ушбу тайинловдан сўнг UzNIF Кузатув кенгаши аъзолари сони беш нафарга етди. Ван Катсемдан ташқари, кенгаш таркибига Ўзбекистон Бош вазирининг ўринбосари – иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қўчқоров; Президент Администрациясининг Финтех, IT ва СИ департаменти раҳбари Бобур Хўжаев; Ўзбекистон Президентининг Жаҳон савдо ташкилоти масалалари бўйича вакили, бош музокарачи ва Озиқ-овқат хавфсизлиги қўмитаси раиси Азизбек Ўрунов ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирининг нефть-газ сектори учун масъул ўринбосари Хуршед Мустафоев киради.

Ван Катсем листингга киритилган ёпиқ турдаги жамғармалар, капитал жалб қилиш, инвесторлар билан алоқалар ва кенгаш раҳбарлиги соҳасида тажрибага эга. Унинг аввалги раҳбарлик лавозимлари Kepler Partners LLP, Miton Global Opportunities Trust (MIGO), JP Morgan Cazenove ва Smith’s Corporate Advisory компанияларидаги фаолиятни ўз ичига олади. UzNIF вакилларининг таъкидлашича, ушбу қадам Жамғарманинг дастлабки оммавий таклифидан (IPO) кейин корпоратив бошқарув ва мустақил назоратни кучайтиришга қаратилган саъй-ҳаракатларнинг бир қисмидир.

UzNIF ишончли вакили ва жамғарма бошқарувчиси ҳисобланган «FE Franklin Templeton Asset Management» МЧЖ бош директори Мариус Даннинг сўзларига кўра, ван Катсемнинг листингга киритилган ёпиқ турдаги жамғармалардаги тажрибаси Жамғарманинг портфель компаниялари билан ишлашини қўллаб-қувватлайди. Дан, шунингдек, ушбу тайинловни UzNIF ва унинг портфель компанияларини халқаро бошқарув стандартларига мувофиқлаштириш борасидаги саъй-ҳаракатлар билан боғлади.

Franklin Templeton маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи ярмида UzNIF портфелидаги барча 13 та компанияга 10 та мустақил директор ва етти нафар инвестиция жамоаси аъзоси тайинланган. Жамғарма раҳбарияти ўз портфель компанияларини трансформация қилишни акциядорлар учун қиймат яратишга ёрдам берадиган йўналишлардан бири сифатида белгилаган.

**Инвесторлар Ўзбекистонни Марказий Осиёдан алоҳида баҳоламоқда**

Акциядорларнинг навбатдан ташқари умумий йиғилиши муносабати билан ташкил этилган UzNIF матбуот анжуманида «FE Franklin Templeton Asset Management» МЧЖ бош директори Мариус Дан халқаро инвесторлар Ўзбекистонни қандай қабул қилаётгани ва улар Марказий Осиёга ягона инвестиция бозори сифатида қарайдими-йўқми, деган масалаларга тўхталиб ўтди. Матбуот анжуманида UzNIF’нинг IPO’дан кейинги фаолияти, Жамғарманинг эришган ютуқлари ва Ўзбекистон капитал бозорининг кенг кўламли ривожланиши муҳокама қилинди.

Даннинг таъкидлашича, UzNIF’нинг халқаро IPO’сига тайёргарлик кўриш жараёнида жамоа инвесторлар билан Ўзбекистоннинг макроиқтисодий асослари, мамлакатнинг сўнгги ўн йилликдаги ривожланиши ва ислоҳотлари ҳамда кейинги ўн йилликдаги иқтисодий истиқболларини тушунтириш учун кенг қамровли муҳокамалар ўтказган.

«Бизнинг IPO шуни кўрсатадики, Ўзбекистоннинг салоҳиятига қизиқиш жуда юқори. Жамғарма акцияларининг соф активлар қийматидан юқори мукофот (премиум) билан савдо қилинаётгани мамлакат салоҳиятига бўлган ана шу қизиқишни яққол тасдиқлайди», деди Дан.

Унинг сўзларига кўра, халқаро инвесторлар Ўзбекистон ҳукумати ва корпоратив эмитентлар иштирокидаги қарз битимларида аллақачон қатнашган бўлса, UzNIF мамлакатнинг биринчи халқаро акциядорлик битими бўлди. Хорижий инвесторлар Марказий Осиёни ягона инвестиция минтақаси сифатида кўрадими, деган саволга жавоб берар экан, Дан улар ҳар бир мамлакатни ўз иқтисодий хусусиятлари ва ўсиш драйверларига қараб алоҳида баҳолашини айтди.

«Инвесторлар Марказий Осиёга ягона минтақа сифатида қарайдими – албатта йўқ. Менимча, инвесторлар ҳар бир мамлакатга унинг шахсий драйверлари билан қарайди ва бу борада Ўзбекистон ҳақиқатан ҳам ажралиб туради», деди у.

Дан Ўзбекистон аҳолиси, иқтисодий ўсиш, ёш демография ва давом этаётган ислоҳотларни инвесторларнинг мамлакатга бўлган қизиқиши ортидаги омиллар сифатида тилга олди. У, шунингдек, Миллий инвестиция жамғармасини Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда Президент Администрацияси иштирокида ҳукумат томонидан олиб борилаётган ислоҳотлар жараёнининг бир қисми деб таърифлади.

«Агар кимдир Ўзбекистон ҳақида нотўғри тасаввурга эга деб ўйласа, аслида бизнинг акцияларимиз нархи ва IPO’имиз мамлакатга бўлган жуда катта қизиқишни кўрсатиб турибди», деди Дан.

UzNIF Ўзбекистоннинг иқтисодий ислоҳотлар дастури доирасида 2024 йил 27 августдаги Президентнинг ПҚ-303-сонли қарорига мувофиқ ташкил этилган. Жамғармага Ўзбекистон капитал бозорини ривожлантиришни қўллаб-қувватлаш, халқаро инвестицияларни жалб қилиш ва давлат корхоналарининг қийматини ошириш вазифаси юклатилган. Унинг инвестициявий мақсади фаол эгалик қилиш, корпоратив бошқарувни яхшилаш ва капитални тақсимлаш орқали акциядорлар даромадини ва ҳар бир акцияга тўғри келадиган соф активлар қийматини оширишдан иборат.

UzNIF портфели 13 та давлат корхонасидаги 25% дан 40% гача бўлган улушлардан иборат. Ушбу компаниялар транспорт, молиявий хизматлар, энергетика, коммунал хизматлар ва телекоммуникация каби бир нечта тармоқларда фаолият юритади. 2026 йил май ойидан бошлаб UzNIF ҳам Лондон фонд биржасида, ҳам «Тошкент» республика фонд биржасида листингга киритилган.

Тошкентда жойлашган, Franklin Templeton’нинг тўлиқ эгалигидаги билвосита шўъба корхонаси бўлган «FE Franklin Templeton Asset Management» МЧЖ UzNIF’нинг ишончли вакили ва жамғарма бошқарувчиси сифатида иш юритади. Franklin Templeton оммавий ва хусусий бозорларда инвестицияларни бошқариш хизматларини тақдим этади ва 35 дан ортиқ мамлакатда фаолият юритади.

1947 йилда ташкил этилган компания 2026 йил 31 август ҳолатига кўра бошқарувидаги активлар ҳажмини 1,83 триллион доллар деб эълон қилди. Тошкентдаги шўъба корхонаси орқали Franklin Templeton UzNIF’нинг бошқарув ва жамғарма бошқаруви функциялари, жумладан, Жамғарма портфели ва корпоратив бошқарув тизими билан боғлиқ ишлар учун жавобгардир.