Уйда иш ҳақида ўйламаслик учун нима қилиш керак?

Уйда иш ҳақида ўйлашни тўхтатиш учун нима қилиш керак?

Кўпчилик ишдан ташқари вақтда ҳам иш ҳақида ўйлайди, бу баъзан янги ғояларга олиб келиши мумкин. Бироқ, иш ҳақида ҳаддан ташқари кўп ўйлаш стрессни келтириб чиқаради, бу эса тунда уйқусизликка ёки будилник чалинишидан бир неча соат олдин ташвишланишга сабаб бўлади.

Корн Феррй компаниясининг 2018-йилги тадқиқотига кўра, стресс америкалик ищиларнинг 66 фоизида уйқусизликни келтириб чиқарган. Уйқусизлик эса танқидий фикрлаш, муаммоларни ҳал қилиш, режалаштириш ва ташкил этиш каби когнитив функсияларга салбий таъсир кўрсатиб, стрессни янада кучайтириши мумкин.

Ярим тунда иш ҳақида ўйламаслик учун қуйидаги стратегияларни синаб кўринг:

**Вазифалар рўйхатини тузинг**

Ҳар доим бажарилиши керак бўлган ишлар кўп. Байлор ва Эмори университетлари томонидан ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, уйқуга ётишдан олдин эртанги кун учун вазифалар рўйхатини тузиш тезроқ ухлашга ёрдам беради. Бу усул тунда камроқ уйғонишга ёрдам беради, чунки тугалланмаган вазифаларни ёзиш когнитив қўзғалиш, фикрлаш ва ташвишни камайтиради. Агар ярим тунда уйғониб, муҳим вазифа ёдингизга тушса, уни ёзиб олиш учун иш столингизга қоғоз ва қалам қўйишни одат қилинг. Уни ёзиб, хаёлингиздан чиқариб ташланг ва яна ухлашга ҳаракат қилинг.

**Кундалик ёки ён дафтар тутинг**

Фикрларингиз ва ҳис-туйғуларингизни ён дафтарга ёзиш уларни мияда айлантиришдан кўра ҳиссиётларни жиловлашга ёрдам беради, шу билан бирга стресс ва ташвишларни камайтиради. Шунингдек, ижобий воқеалар ва миннатдорчилик ҳиссини келтириб чиқарадиган нарсаларни ёзиш узоқроқ ва тетиклантирувчи уйқуга ёрдам беради.

Нехт Степ Партнерс компанияси асосчиси Ребекка Сукернинг сўзларига кўра, уйқуга ётишдан олдин хавотирли ҳолатлардан азият чеккан коллеж талабалари ўртасида ўтказилган тадқиқотда, бир ҳафта давомида ҳар куни кечаси кундаликка ёзган талабалар гуруҳи уйқу вақти ва сифатини яхшилашдан ташқари, ухлаш вақтидаги стресс ва хавотирланишнинг камайишини бошдан кечирган.

**Ўзингизга нисбатан меҳрибон бўлинг**

Кристенн Нефф ўзининг "Ўзингизни хурсанд қилиш — ўзингиз ҳақида қайғуришнинг исботланган усули" китобида инсоннинг ўзи учун қайғуришини яхши дўст каби ўзига меҳрибонлик ва ғамхўрлик қилиш деб таърифлайди. Ўзига нисбатан меҳрибон бўлишни ўрганиш, ҳаммамиз номукаммал эканимизни тан олиш, уйқусизлик билан боғлиқ бўлган салбий фикрлар ва миш-мишлар билан бирга келадиган ўз-ўзини баҳолаш сиклини бузишга имкон беради.

**Жисмоний машқлар билан шуғулланинг**

Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, бир марталик интенсив машғулотлар инсоннинг тунда сергак бўлишини камайтириши мумкин. Умуман олганда, 30 дақиқалик аеробик машқлар тезроқ ухлашга ёрдам бериши ва уйқу сифатини яхшилаши ҳақида исботланган далиллар мавжуд. Баъзилар учун уйқуга ётишдан олдин машқ қилиш уйқуга халақит бериши мумкин. Агар сиз шу турга кирувчи инсонлардан бўлсангиз, уйқуга ётишдан камида бир-икки соат олдин машқ қилиш тавсия этилади.

**Медитация билан шуғулланинг**

Медитациянинг ташвиш ва стрессга ижобий таъсири ҳақида кўплаб тадқиқотлар мавжуд. Бундан ташқари, Голландиядаги тадқиқотчилар ҳатто кичик ҳажмдаги ақлий медитация (икки ҳафта давомида ишдан 10 дақиқа олдин ва кейин) онгни тинчлантиришга, уйқу сифатини ва уйқу давомийлигини яхшилашга ёрдам беришини аниқлади.

Ишда стрессли ҳолатлар бўлиши аниқ, бироқ бу тунги яхши уйқуга халақит бериши керак эмас. Юқоридаги стратегияларни қўллаш орқали иш кунини тетик, муваффақиятли ўтказишга тайёр ҳолда уйғониш қобилиятингизни оширишингиз мумкин.