Уй хўжаликлари учун энергия тўловлари сўнгги тўрт йилдаги энг катта ўсишни кўрсатиши прогноз қилинмоқда

Уй-жой хўжаликларининг энергия тўловлари тўрт йил ичида энг юқори даражада ошиши прогноз қилинмоқда

Би-би-си билан баҳам кўрилган маълумотларга кўра, январ ойида уй-жой хўжаликлари учун энергия нархлари кескин кўтарилиши кутилмоқда, бунда одатий йиллик тўлов 276 фунт стерлингга ошиши прогноз қилинмоқда.

Прогноз қилинаётган 16 фоизлик ўсиш йилнинг энг совуқ даврида миллионлаб уй хўжаликларига таъсир қилади ва бу тўловларнинг сўнгги тўрт йилдаги энг катта ўсиши бўлади.

Cornwall Insight консалтинг компаниясининг ушбу прогнози тартибга солувчи Ofgem ташкилотининг октябр ойидаги нархлар чегараси кучга киришидан бир кун олдин эълон қилинди. Бу эса ҳукуматга тўловни амалга оширишга қийналаётганларга ёрдам бериш борасидаги босимни оширади.

Шу билан бирга, EDF етказиб берувчи компанияси раҳбари Симоне Росси Буюк Британия "иккинчи энергия инқирозига қараб кетаётгани" ҳақида огоҳлантирди ва пайшанба кунидан кучга кирадиган электр энергияси учун ҚҚСни камайтириш муддатини узайтиришга чақирди.

Англия, Шотландия ва Уэльсдаги 20 миллионга яқин уй хўжаликлари Ofgem нархлар чегараси томонидан белгиланадиган ўзгарувчан энергия тарифларидан фойдаланади, бу тариф газ ва электр энергиясининг ҳар бир бирлиги учун максимал тўловни белгилайди.

Ушбу хонадонлар пайшанба куни нархларнинг 4 фоизга ошишига дуч келишади, бу йилига тахминан 60 фунт стерлингга (ёки ойига 5 фунт стерлингга) тенг. Агар ушбу даража бир йил давомида сақланиб қолса, электр ва газдан фойдаланадиган ҳамда тўловни тўғридан-тўғри дебет орқали амалга оширадиган одатий уй хўжалиги учун йиллик тўлов 1 723 фунт стерлингни ташкил этади.

Агар ҳукуматнинг ҚҚСни камайтириши бўлмаганида, бу ўсиш янада каттароқ бўлар эди, бу чора одатий тўловни йилига тахминан 45 фунт стерлинг эквивалентига камайтиради.

Бироқ прогнозлар январ ойида тўловларнинг анча каттароқ сакраши кутилаётганини кўрсатмоқда. Cornwall Insight компаниясининг сўнгги прогнозига кўра, одатий йиллик тўлов 1 999 фунт стерлинггача кўтарилиши мумкин.

Cornwall Insight бош маслаҳатчиси Крейг Лоурининг сўзларига кўра, прогноз қилинаётган 16 фоизлик ўсиш йилнинг энг ноқулай вақтига тўғри келади.

"Бу нархлар уй хўжаликларига оғир зарба бўлади. Январ ойи совуқ об-ҳаво ва Рождество байрамидан кейин ҳали тикланиб улгурмаган банк ҳисоблари туфайли кўпчилик учун шундоқ ҳам қийин ойдир", деди у.

Кутилаётган ўсиш Яқин Шарқдаги можаро туфайли газ етказиб беришдаги узилишлар, шунингдек, Европада газ захираларининг камлиги билан боғлиқ. Ушбу захираларни қайта тиклаш тўловларнинг "қишдан кейин ҳам" юқори бўлиб қолишига олиб келиши мумкин, дейди прогнозчилар.

Cornwall Insight прогнозлар бўйича бой тажрибага эга ва соҳа ҳамда сиёсий доираларда кенг ҳурматга сазовор. Шу каби прогнозлар энергия етказиб берувчилар томонидан ҳам илгари сурилган.

Бу ҳозирча фақат прогноз. Ofgem январ ойидаги ҳақиқий нарх ўзгаришини ноябр ойининг охиригача эълон қилмайди.

Яқин Шарқдаги кескинликнинг юмшаши тўловчиларга бўлган таъсирни камайтириши мумкин бўлса-да, январ ойидаги чегара учун нарх белгилаш даврининг ярми ўтиб бўлди.

Сулҳ ёки халқаро энергия харажатларининг пасайишидан деярли дарак йўқлиги сабабли, қатъий тарифда бўлмаганлар учун нархларнинг кескин ошиши жуда эҳтимолдан йироқ эмас. Лоури январ ойидаги ўсишни "деярли аниқ" деб атади.

Бу Мейденҳедлик Аарон Ричардс каби одамлар учун қийин бўлади.

"Мен тайёр таомларни камроқ ейишга, кўпроқ қўшимча вақт ишлашга ва бюджетни яхшироқ режалаштиришга ҳаракат қиламан, лекин шу билан бирга, биз бундай қилишга мажбур бўлмаслигимиз керак", деди у.

Аарон дизель ёқилғисида ишлайдиган машина ҳайдайди, шунинг учун ишга бориш ва келиш учун рекорд даражадаги юқори нархларни тўламоқда.

"Менга ҳамма нарса қимматлашаётгандек туюляпти. Бу қаергача боради? Кимдир бунга аралашиши керак", деди у.

"Мен уйини иситишга қурби етмайдиган ва ҳозирда қийналаётган одамларни биламан. Уй-жой ва овқатланиш — бу ҳар бир инсон эга бўлиши керак бўлган ҳаётий зарур нарсалардандир. Бу нарсаларга эга бўлиш қийинчилик туғдирмаслиги керак."

Йиллар давомида ички энергия тўловларининг нисбатан юқори бўлганлиги баъзи одамларни катта миқдордаги тўланмаган қарзлар билан қолдирди.

Ofgem компаниясининг сўнгги маълумотлари шуни кўрсатдики, истеъмолчиларнинг етказиб берувчилардан тўланмаган тўловлар ва тўловлар бўйича умумий қарзи 5 миллиард фунт стерлингдан ошади.

Тартибга солувчи орган қарзларни енгиллаштириш бўйича таклиф этилаётган схемани тайёрлаб қўйган ва фаоллар ҳукуматни уни молиялаштиришга чақириб, ушбу жараённи бошлашни талаб қилишда давом этмоқда.

"Бу нафақат уй хўжаликлари, балки умуман бозор учун ҳам барқарор эмас", деди National Energy Action ёқилғи қашшоқлигига қарши хайрия ташкилоти ижрочи директори Адам Скорер.

"Бюджет ушбу қишда энг кўп хавф остида бўлган уй хўжаликларига қўшимча мақсадли ёрдам кўрсатиши, шунингдек, энергия қарздорлигини ҳал қилиш ва энергия самарадорлиги энг паст бўлган уйларни яхшилаш чораларини кўриши керак."

Қийналаётган тўловчиларга ҳукумат томонидан ёрдам берилишини талаб қилаётганлар орасида EDF Energy етказиб берувчиси бош ижрочи директори Симоне Росси ҳам бор.

Big Boss Interview подкастида жаноб Росси шундай деди: "Биз аслида бундан тўрт йил олдин бошдан кечирган инқироздан кейин иккинчи йирик энергия инқирозига қараб кетмоқдамиз".

Унинг сўзларига кўра, ҳукумат электр энергияси тўловлари бўйича ҚҚСни камайтиришни апрел ойидан кейин (муддати тугаши керак бўлган вақтда) 5 фоиздан 0 фоизгача узайтириши керак.

У шунингдек, вазирларни Абердин қирғоқларидаги янги Jackdaw газ конини ва Шетланд яқинидаги Rosebank нефть конини тасдиқлашга чақирди.

Ҳукумат тўловчиларга яшаш харажатлари бўйича енгиллик бериш йўлларини кўриб чиқишини бир неча бор таъкидлаган.