Уй шароитида гилам тозалашда асқатадиган фойдали ва самарали лайфхаклар

Уй шароитида гилам тозалашнинг самарали усуллари

Гиламдаги доғларни кетказиш уни мунтазам тозалашдан кўра мураккаброқ. Қуйидаги маслаҳатлар гиламингизни яхши ҳолатда сақлашга ёрдам беради.

**Мунтазам тозалаш**

* **Чангютгичдан фойдаланиш:** Гиламни чангдан тозалаш учун ҳафтада бир ёки икки марта чангютгич билан тозаланг. Айниқса, янги гиламларда дастлабки пайтларда қўшимча иплар чиқиши табиий ҳол, бу деярли ҳар қандай гиламда кузатилади, шунинг учун хавотирланманг.

* **Қуруқ тозалашни афзал кўринг:** Гиламлар одатда намликни ёқтирмайди, чунки улар узоқ вақт қурийди. Агар гиламга кўп сув тўкилса, ёқимсиз ҳид ва ҳатто моғор пайдо бўлиши мумкин. Бундан ташқари, намлик паркет ва ламинатга ҳам зарар етказади.

* **Нам бўлган гиламни қуритиш:** Агар тозалаш пайтида гилам жуда нам бўлса, уни қоғоз ёки пахтали сочиқ билан яхшилаб артиб олинг ва шамол айланадиган жойда қуритинг. Совуқ мавсумда гиламни соч фени билан қуритиш мумкин, аммо қурилмани юзага жуда яқин тутманг.

**Доғларни бартараф этиш**

* **Доғ пайдо бўлиши биланоқ ҳаракат қилинг:** Доғ пайдо бўлиши биланоқ уни йўқотишга ҳаракат қилинг. Асосий қоида: кирни гиламга сурманг. Агар гиламга шилимшиқ нарса тушса, уни қошиқ билан қириб олинг. Агар суюқлик тўкилса, рўмолча ёки сочиқ билан артиб олинг.

* **Кир ювиш кукунидан фойдаланманг:** Гиламни тозалаш учун кир ювиш кукунидан фойдаланманг. Юзада қолган қолдиқ янги кирни ўзига тортади.

* **Гилам тозалагичларни синаб кўринг:** Дўкондан гилам тозалагич сотиб олган бўлсангиз, уни кўзга кўринмайдиган жойда, масалан, стул остида синаб кўринг. Бу восита сизнинг гиламингизга мос келмаслиги мумкин.

* **Махсус тозалаш хизматлари:** Ёрқин рангдаги ёки жун гиламларни уйда тозалашга уринмасдан, дарҳол махсус тозалаш хизматига юборган маъқул.

**Уй шароитида гилам тозалаш усуллари**

**Сирка билан тозалаш:**

* **Керакли нарсалар:** Икки ош қошиқ 9 фоизли сирка ва 1 литр илиқ сув.

* **Жараён:** Юмшоқ чўтка ёрдамида ҳосил бўлган эритмани гилам юзаси бўйлаб намланг. Тозалашдан сўнг, юзани қуритинг ва хонани вентиляция қилишни унутманг.

**Истеъмол содаси билан тозалаш:**

* **1-усул:**

* **Керакли нарсалар:** Сода, майда туз.

* **Жараён:** Содани майда туз билан аралаштириб, гилам юзасига сепинг. Аралашмани чўтка билан тенг равишда ёйиб чиқинг. 10-20 дақиқа кутинг. Супургини илиқ сувда намланг, гиламни яхшилаб супуриб ташланг. Гиламни қуритинг. Истеъмол содаси ва туз қолдиқларини олиб ташлаш учун чангютгичдан фойдаланинг. Бу усул аралаш ҳидларни яхши ўзлаштиради ва кирни тозалайди. Чуқур доғлар гиламларда оқ доғлар қолдириши мумкин.

* **2-усул:**

* **Керакли нарсалар:** Икки ош қошиқ содали сув, бир литр сув, пуркагичли идиш.

* **Жараён:** Икки ош қошиқ содали сувни бир литр сув билан аралаштириб, ҳосил бўлган аралашмани пуркагичли идишга қуйинг ва гиламга тенг равишда сепинг. Кейин гилам яхшилаб қуригунча кутинг.

**Махсус ювиш воситаси билан тозалаш:**

* **Синов:** Дўконда сотиб олинган гилам шампунини кўзга кўринмайдиган жойда синаб кўринг, чунки баъзи бўёқлар беқарор бўлиб, гиламнинг ранги чиқиши мумкин.

* **Жараён:** Ювиш воситасини ўрамда кўрсатилган нисбатда сув билан суюлтиринг, кўпик ҳосил бўлгунча аралаштиринг. Шимгич билан кўпикни гиламга тенг равишда ёйиб, уни жуда ҳўл бўлиб кетишидан эҳтиёт бўлинг. Сиртни думалоқ ҳаракатлар билан ишқаланг. Гилам тўлиқ қуришини кутинг. Шампун гиламни янгилашга, ўжар доғларни ва ёқимсиз ҳидларни кетказишга ёрдам беради.

**Қор билан тозалаш:**

* **Жараён:** Агар қишгача кута олсангиз, гиламни қор билан тозалашингиз мумкин. Бу усул гилам юзасини янгилайди. Гиламни ўранг, уни ташқарига олиб чиқинг ва қорга юзаси билан бостиринг. Устидан юриб чиқинг. Гилам толаси қанча узун бўлса, шунча кўп қор керак бўлади. Гилам юзасини ўнглаб, қор сепиб чиқинг, супурги ёки таёқ билан уришингиз мумкин. Шундан сўнг, гиламни тоза жойга ўтказинг ва яна худди шуни такрорланг. Уни тескарига айлантириб, устига қорни яна сепинг ва супурги ёки чўтка билан тозаланг. Кейин гиламни дорга осиб қўйинг ва яхшилаб уринг.

* **Қуритиш:** Қолган қорни яхшилаб силкитиб тўкиб ташланг, шунда гилам нам бўлиб қолмайди. Гиламни уйга олиб бориб, ҳўл жойларни, агар бор бўлса, сочиқ билан артиб олинг ва тўлиқ қуригунча қолдиринг.

**Турли доғларни кетказиш**

Агар гиламда мум, сақич каби қаттиқ доғлар бўлса, стандарт тозалашнинг ўзи етарли бўлмайди. Қуйидаги усуллар бундай доғлардан халос бўлишга ёрдам беради.

**Сақичдан тозалаш:**

* **Музлатиш:** Сақичдан қутулишнинг энг яхши усули уни музлатишдир. Бир нечта муз кубикларини олинг, уларни қисқичли полиетилен пакетга солинг ва гилам юзасига қўйинг. Шундан сўнг, уни юзадан юпқа металл қошиқ ёки эски сариёғ пичоғи билан қириб ташланг. Агар гиламда ёпишқоқ бўлаклар қолса, уларни яна музлатиб қўйинг.

* **Якуний тозалаш:** Сақичнинг ҳаммаси олиб ташланганда, гиламни озгина истеъмол сиркаси қўшилган совунли сув билан артиб олинг. Тўлиқ қуруқ бўлгунча қолдиринг.

**Қон доғини тозалаш:**

* **Янги доғ:** Гиламга янги тўкилган қон совуқ сув билан ювилганда тез тоза бўлади. Пуркагичли идишга муздек совуқ сув тўлдиринг, доғга сепинг. Уни қуруқ салфетка ёки сочиқ билан четидан ўртасига қадар артиб олинг. Агар лозим бўлса, бу жараённи қайта такрорланг. Гиламни қуритинг ва чангютгич билан тозаланг. Қуритгандан кейин ҳам доғ кетмаса, истеъмол содаси ёки сирка каби кучлироқ тозалаш воситасидан фойдаланишга ҳаракат қилинг.

* **Туз билан тозалаш:** Ҳали янги доғни оддий туз билан ҳам кетказиш мумкин. Қалин паста ҳосил қилиш учун уни озгина совуқ сув билан аралаштиринг. Массани гилам юзасидаги кирга қўлланг, 5 дақиқага қолдиринг, шимгич ёки мато билан ишқаланг. Кейин гиламни чангютгич билан тозаланг.

* **Қуритилган доғ:** Қуритилган доғни қуруқ қаттиқ чўтка билан ишқаланг. Чиққан қўшимча чиқитларни олиб ташлаш учун чангютгич билан тозаланг. Икки стакан музли сувни бир ош қошиқ совун билан аралаштиринг. Юмшоқ латта олинг, уни эритма билан намланг ва доғни артиб олинг. Суюқликни рўмолча билан артиб олинг. Агар доғ қолса, яна совунли сув билан ишқаланг. Гиламни қуритинг.

* **Аммиак билан тозалаш (эҳтиёт бўлинг!):** Агар совун эритмаси ёрдам бермаса, бир стакан совуқ сув олинг, икки ош қошиқ аммиак қўшинг ва доғ устига қуйинг. 5 дақиқага қолдиринг, кейин рўмолча билан артиб олинг. Қолган аммиак эритмасини гиламдан тоза, нам мато билан артиб олинг. Яна рўмолча билан артиб олинг. Доғ устига тоза сочиқ қўйишингиз мумкин, устини қаттиқ босиб, 10 дақиқага қолдиринг. Шу тариқа, суюқлик тезроқ сўрилади. Қуритишни тезлаштириш учун гиламни фен билан қуритинг.

* **Огоҳлантириш:** Аммиак жун гиламларда ишлатилмаслиги керак. Аммиакдан фойдаланаётганда, нафас олишга эҳтиёт бўлинг. Бу соғлиқ учун хавфли.

**Мумдан тозалаш:**

* **Қириб олиш:** Мум қаттиқлашишини кутинг ва уни қошиқ ёки эски сариёғ пичоғи билан қириб ташланг. Агар майда қолдиқлар бўлса, уларни чангютгич билан йиғинг.

* **Дазмоллаш:** Дазмолни олинг, уни розеткага уланг, энг паст созламаларни ўрнатинг. Буғлаш функсиясини ўчиринг. Қолган мумли доғ устига тоза қоғоз сочиқни ёки қоғоз парчасини қўйинг. Иссиқ дазмол билан дазмолланг. Матони тозасига алмаштиринг ва яна дазмолланг. Мумнинг барчаси эригунча ва қоғозга сингиб кетгунча жараённи такрорланг. Гилам тўлиқ совишини кутинг.

* **Спиртли эритма (агар керак бўлса):** Агар натижа ҳали ҳам мукаммал бўлмаса, юзани спиртли эритма билан ишқаланг. Уни кўзга кўринмас жойда синаб кўринг, чунки спиртли суюқлик ўзидан рангсиз доғларни қолдириши мумкин. Намликни тоза мато билан артиб олинг. Гиламни тўлиқ қуритиш учун қолдиринг.