Улыббританияда ҳар 20 дақиқада савдогарларнинг иш қуроллари ўғирланмоқда

Уэльсда ҳунармандларнинг қуроллари ҳар 20 дақиқада ўғирланмоқда

Олинган маълумотларга кўра, ўтган йили Буюк Британияда ҳар 20 дақиқада ҳунармандларга тегишли, минглаб фунт стерлинг қийматидаги ускуналар ўғирланган.

Maълумот тақдим этган 30 та полиция бошқармасининг жавобларига асосланилса, 2025 йилда камида 26 164 та ускуна ўғирлиги қайд этилган. Ҳақиқий умумий сон бундан юқори бўлиши мумкин, чунки яна 15 та бошқарма жавоб бера олмаган.

Лейбористлар партиясидан депутат Аманда Мартин ушбу ҳуқуқбузарликлар учун жиноий тўдалар ва "таваккалчилар" жавобгар эканини айтди ҳамда ўз ҳукуматини ёрдам бериш учун кўпроқ чора кўришга чақирмоқда.

Ички ишлар вазирлиги "меҳнаткаш ҳунармандларни ҳимоя қилиш учун ускуналар ўғирлигига қарши курашиш ва унинг олдини олиш бўйича полиция билан ҳамкорлик қилаётганини", жумладан, маҳалла полициясини кенгайтириш, полицияга инвестиция киритиш ва ўғирланган товарлар сотилишига қарши курашиш учун соҳа ва сунъий интеллект билан ишлашни ўз ичига олишини билдирди.

Лулзим Пжетири Бирмингемнинг Астон шаҳрида жойлашган "Аллиансе Рефригератион Гроуп" тижорат совитиш компаниясига эгалик қилади, бу ердан бир йилда олти марта ускуналар ўғирланган.

Бир сафар ўғрилар икки ходим кабинада ўтириб тушлик қилаётган пайтда тўхтаб турган фургонни бузиб киришган.

Пжетрининг айтишича, ҳуқуқбузарлар ниқоб тақмаган, лом кўтариб олишган ва ходимларга уларни тўхтатишга уриниш фойдасизлигини айтишган.

Пжетри шундай деди: "Ишлатилган ускуналар бозорининг томири қирқилмас экан, бу муаммо ҳамиша мавжуд бўлиб қолаверади."

"Йигитларимнинг хавфсизлигидан хавотирдаман", деди етти кишини иш билан таъминлаган Пжетри.

"Бу бизнинг тирикчилигимиз. Бундан оладиган руҳий жароҳатингиз ҳам бор. Бу яна ва яна, қайта-қайта содир бўлмоқда ва буни ҳеч ким кўрмаяпти."

Ҳар бир фургондан ўғирланган ускуналарни алмаштириш Пжетрига 7000 фунт стерлинггача, таъмирлаш учун эса яна 4000–5000 фунтга тушиши мумкин, бу фургонлар йўлда ҳаракатлана олмаган пайтда — баъзан ҳафталаб — бой берилган ишларни ҳисобга олмаганда.

"Унутмаслик керакки, бу транспорт воситалари Буюк Британиянинг энг меҳнаткаш ишчи синфини боқмоқда", деди Майк номи билан ҳам танилган Пжетри.

"Дирест Лине фор Бусинесс" суғурта компанияси маълумотларига кўра, 2025 йилда ускуналар ўғирлиги бўйича суғурта талабининг ўртача қиймати 4 206,60 фунт стерлингни ташкил этди.

Уорикшир графлигининг Нортон Линдси шаҳридаги "Чанге Ит Ҳомес" эгаси Керри Филд учун сурункали ускуналар ўғирлигидан кўрилган энг катта зарар уйга бузиб кириш пайтида олиб кетилган 10 000 фунт стерлинглик ускуналар ва мотоцикллар бўлди.

Би-би-си жиноят содир этилаётганда ўғрилар тўғридан-тўғри камераларга қараб ҳақоратли ишоралар қилаётгани акс этган кузатув камераси тасвирларини кўрди.

Керри Филднинг айтишича, ичкарига бузиб кирган ўғрилар "нимани қидираётганини аниқ билишган".

Шундан сўнг Филд хавфсизликни яхшилашга, жумладан, янги электр дарвозалар, камералар ва бош қароргоҳини ҳимоя қилишга ёрдам берадиган қутқарувчи итга яна 10 000 фунт стерлинг сарфлади.

Унинг ходимлари ўғирланган арралардан бири интернетда сотувга қўйилганини аниқлади, аммо у бу ҳақда полицияга хабар берганида, Филдга бориб уни ўзи олиб келиш тавсия этилди.

Филднинг айтишича, полиция кейинчалик кечирим сўраган ва ходим буни таклиф қилмаслиги кераклигини айтган.

"Менимча, аҳвол аниқ ёмонлашди", деди у. "Менимча, буларнинг кўпи ҳақида полицияга хабар берилмайди, чунки одамлар бу ҳеч нарсани ўзгартирмаслигини ва ҳеч қандай ускунани қайтариб ололмаслигини билишади.

"Бу ҳамиша жуда паст даражадаги жиноят сифатида таснифланган. Агар сиз кимнингдир тирикчилик манбаини тортиб олсангиз, бу цех жамиятга таъсир қилади."

Унинг қўшимча қилишича, ўғрилар учун оқибатларнинг йўқлиги ёки полиция томонидан чора кўрилмаслиги ишонч уйғотмайди, гарчи у полиция кучлари ҳаддан ташқари банд эканини тушунса ҳам.

Уорикшир полицияси ускуналар ўғирлиги ҳақидаги сифатли хабарларга "жуда жиддий" қарашини, аммо бу ҳолатда гумонланувчини аниқлашнинг имкони бўлмаганини билдирди.

Вакил шундай деди: "Жабрланувчи томонидан билдирилган хавотирлардан сўнг, иш қайта очилди ва атрофлича кўриб чиқилди. Қўшимча суриштирув йўналишлари аниқланмади."

Ички ишлар вазирлиги маҳалла полициясини кўпайтирганини, 3 800 дан ортиқ қўшимча маҳалла офицерлари хизматга жалб қилинганини ва "полиция кучларини молиялаштиришга тарихий 18,5 миллиард фунт стерлинг" ажратаётганини маълум қилди.

Отаси сантехник бўлган Мартин ускуналар ўғирлиги учун жазони оғирлаштириш бўйича кампания олиб бормоқда.

"Биз, ҳукумат сифатида, кўпроқ иш қилишимиз керак", деди Портсмут Нортдан сайланган депутат.

Унинг айтишича, иккинчи қўл бозорини, жумладан, ломбардлар ва йирик онлайн ритейлерлар ҳамда аукциончиларни тартибга солишни кучайтириш зарур.

"Агар сиз бирор ускунани сотаётган бўлсангиз, унга эгалик қилганингиз ҳақида исбот бўлишини таъминлаш керак", деди у.

Жисмоний дўконлари бўлган корхоналар кўпинча сотувчилардан шахсни тасдиқловчи ҳужжат кўрсатишни ва битимларни кузатув камерасига ёзиб олишни талаб қилади, бошқа чоралар қаторида буюмга қонуний эгалик қилишини тасдиқловчи имзоланган мажбуриятлар ва ходимлар томонидан йўқолган, ўчирилган ёки тўсилган серия рақамларини текшириш киради.

Онлайн ритейлерлар ўғирланган товарларни қабул қилмаслиги ва агар сотилаётган буюмлар ўғирланган деб ҳисобласа, фойдаланувчиларни бу ҳақда хабар беришга чақирувчи шартларни эълон қилди.

Ички ишлар вазирлиги тартибга солинмаган ускуналар сотуви ва яна нималар қилиш мумкинлиги масаласида полиция, соҳа органлари ва онлайн платформалар билан ишлашни давом эттираётганини билдирди.

Ўтган ҳафтада Бирмингемда "Фих Радио" томонидан ташкил этилган конференцияда ҳунармандлар орасида тез-тез учрайдиган шикоят шу бўлдики, ўғирланган ускуналар учун тўланадиган суғурта тўловлари янгиларини сотиб олиш ёки таъмирлашни кутиш пайтида бой берилган бизнес харажатларини қопламайди.

Гарет Поули, "Авива" ва "Дирест Лине фор Бусинесс" суғурта компаниясининг тўлақонли техник андеррайтери, уларда "эскиси ўрнига янгиси" тамойилига асосланган сиёсат мавжудлигини айтди.

У шундай деди: "Суғурта талаб қилганингизда дуч келишингиз мумкин бўлган энг ёмон нарса — бу ишлатилган ускуналарни излашга мажбур бўлиш ёки маблағ етишмовчилигидир. Сиз сотиб олаётган асосий суғурта қопламасига қараш жуда муҳим.

"Эҳтимол, арзон полис тўлиқроқ қопламани тақдим этадиган полис каби яхши эмасдир."

Корхоналар, шунингдек, ускуналарига суюқ ДНК сув белгисини қўллашлари мумкин — бу оддий кўзга кўринмайди, аммо ультрабинафша нур остида ёрқин порлайди — бу уларни кузатиш ва ўғирланган тақдирда эгалигини исботлашга ёрдам беради.

Миллий бизнес жиноятчилигига қарши кураш маркази сержанти Дейв Кетлоу ускуналар ўғирлигига қарши курашга раҳбарлик қилмоқда ва ушбу ўғирликларнинг катта қисми учун уюшган жиноий гуруҳлар жавобгар эканини айтди.

Унинг айтишича, ўғирланган ускуналар қайта сотиш учун Буюк Британия бўйлаб, шунингдек, хорижга ўтказилмоқда.

Ўтган ойда Линкольншир полицияси суриштирувидан сўнг беш кишидан иборат қишлоқ тўдаси қамалди. Маълум бўлишича, бу эркаклар кўпинча сохта давлат рақамларига эга эски 4x4 автомобилларидан фойдаланишган ва одатда кечаси ҳаракатланиб, шахсларини яшириш учун қўлқоп, қалин кийим ва юз ниқобларини тақиб олишган.

Метрополитен полицияси энди автобордери (машина багажнигидаги буюмлар) сотуви ташкилотчиларига, агар улар ўғирланган, сохта ва ноқонуний товарлар сотилишига билиб туриб қулайлик яратса ёки кўз юмса, жиноий жавобгарликка тортилиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантиришлар беришни бошлади. Огоҳлантиришлар 2002 йилдаги Жиноий даромадлар тўғрисидаги қонунга мувофиқ берилмоқда.

Кетлоунинг ишонишича, бу ҳолат полиция кейинчалик қайта ташриф буюрган автобордери сотувларида ускуналар сотадиган расталар сонини камайтирди.

Унинг вазифаси — бир ҳудудда полиция жиноятнинг бир турини камайтиришга эришганда, ҳуқуқбузарлар бошқа жойга кўчиб ўтиши, яъни "кўчиш"нинг олдини олиш учун полиция кучлари ўртасида энг яхши тажриба алмашилишини таъминлашдир.

Лондон шарқидаги Ромфорд шаҳрида жойлашган "Бонзер Сар Боот Сале"га шу ой бошида ўғирланган ускуналар қайта сотилишининг олдини олиш ҳаракатлари доирасида Метрополитен полицияси ташриф буюрди.

"СелестаДНА" ташкилотидан қутқариб олинган, икки ёшли овчарка зотидаги Қайзер исмли қидирув ити операцияда офицерларга қўшилди. У ускуналардаги криминалистик белги ёки суюқ ДНКни аниқлашга ўргатилган.

"Бонзер Сар Боот Сале" ўтказиладиган ер эгаси (исмини ошкор қилишни истамади) шундай деди: "Биз қонуннинг нотўғри томонида бўлишни хоҳламаймиз.

"Биз электр ускуналари ўғирланган шахслар ушбу ускуналар қийматини йўқотиши етмаганидек, ишга ҳам бора олмаслигини хоҳламаймиз, шунинг учун бунинг олдини олиш учун нима керак бўлса, бизга нима маслаҳат берилса, ҳаммасини қиламиз."