Уэльсда туризм солиғи янада мослашувчан бўлиши керак, дея огоҳлантирмоқда эксперт
Англси, Конуи ва Гвинед кенгашлари тунги туристик солиқни жорий этишни вақтинча тўхтатиб қўйдилар.
Уэльсда туризм солиғини янада мослашувчан қилиш керак, дейди эксперт
Гвинед ва Конви туризм солиғини жорий этиш ёки этмаслик тўғрисида қарор қабул қилишни кейинга қолдирди
Уэльснинг туризм солиғи янада мослашувчан бўлиши керак, деди эксперт.
Ўтган ҳафтада Англси кенгаши туризм соҳасига оид хавотирлар туфайли меҳмонлар йиғимини жорий этишни ҳозирча рад этди, Гвинед ва Конви кенгашлари эса тунги тўлов бўйича ҳар қандай қарорни кечиктирди.
Уэльс ҳукумати қонунчилигини жорий этиш ёки этмасликни танлаш маҳаллий ҳокимият органларининг ихтиёридадир — бу 2027 йилдан бошлаб бир киши учун бир кечага белгиланган миқдорда ҳақ олинишини англатади — ва бу ҳам катталар, ҳам болаларга тегишли.
Уэльс ҳукуматининг билдиришича, қонун қарорларни маҳаллий даражада қабул қилиш имконини беради, кенгашлар эса «туризм хизматлари ва объектларига инвестицияларни қўллаб-қувватлаш учун» йиғимни жорий этишлари мумкин.
Туризм солиғи ёки йиғими — бу у жорий этилган ҳар қандай ҳудудда тунаб қоладиган ҳар бир киши тўлаши керак бўлган тўловдир.
Бундан мақсад — ҳокимият органларининг туризм соҳаси туфайли юзага келадиган харажатларини қоплаш ёки қоплашга ёрдам беришдир.
Англси кенгаши туризм соҳасига таъсиридан хавотирлар туфайли ҳозирча йиғимни жорий этмаслигини айтмоқда
Агар маҳаллий ҳокимият туризм солиғини жорий этишни танласа, хостеллар, умумий хоналар ва чодир жойларида қоладиган одамлар учун тўловлар бир киши учун бир кечага 75 пенс + ҚҚСни ташкил қилади, бошқа аксарият жойлаштириш воситалари учун эса £1.30 + ҚҚС миқдорида ҳақ олинади.
Бироқ Бангор университетининг туризм бўйича катта ўқитувчиси доктор Линда Остининг фикрича, қанча ҳақ олиниши ва йиғим қандай жорий этилиши ҳақидаги қарорлар ҳамма учун бир хил ёндашув орқали эмас, балки кўпроқ маҳаллий даражада қабул қилиниши керак.
«Бу ҳар бир округ учун битта қонунчилик ва у округ даражасида қўлланилади, ваҳоланки биз округ ости даражаси ҳақида ўйлашимиз керак», деди у.
«Географик жиҳатдан, агар Гвинед ҳақида ўйлайдиган бўлсак... Эрири ёки Портмадогда бир хил йиғимга эга бўлолмаймиз. Худди шу қонунчилик Кардиффда ёки Англсида, соҳилда ишлай олмайди.
Бу ерда турли хил ташриф буюрувчилар, шунингдек, турли хил шароитлар мавжуд».
Ости, шунингдек, туризм корхоналарида маҳаллий ҳокимият органлари туризм солиғидан тушган маблағларни қандай сарфлаши борасида «ишончсизлик» борлигини айтди, буни қарорлар кичикроқ кооперативлар орқали қабул қилинадиган Италия Альплари каби жойлар билан таққослади.
Доктор Линда Ости муайян ҳудудлардаги йиғим Уэльсда иш беришига ишонади
Шу ой бошида Англиядаги минтақавий мэрлар ташриф буюрувчиларнинг тунаб қолиши учун чекланмаган миқдорда йиғим ундириш бўйича янги ваколатларга эга бўлиши эълон қилинган эди.
Уэльс ҳукумати учун бошқа мамлакатларда ташриф буюрувчилар йиғимлари қандай ишлашини ўрганган 2024 йилги ҳисобот ҳаммуаллифи бўлган Ости шундай деди: «Агар биз Англиядан билганларимизни солиштирсак, бу ҳозирча жуда кам, у анча мослашувчан бўлиб кўринади.
Шундай қилиб, маҳаллий ҳокимият органлари тўлов фоизини ва имтиёзларни жорий этиш-этмасликни ҳал қилишлари мумкин ва улар неча кеча учун ҳақ олишни ҳамда болалардан ҳақ олиш-олмасликни ҳам ҳал қилишлари мумкин бўлади шекилли.
Қани эди Уэльс орқага қайтиб, мослашувчанлик ҳақида ўйласа ва қонунчиликни қайта кўриб чиқса».
Пайшанба куни Англси кенгаши «туризм соҳаси аллақачон дуч келаётган қийинчиликларни ҳисобга олган ҳолда» ҳозирча туризм солиғи деб аталувчи тўловни жорий этмаслигини тасдиқлади.
Унинг айтишича, жамоатчилик маслаҳатлашувида 2000 дан ортиқ жавоб олинган, жумладан, аҳоли, корхоналар ва туризм манфаатдор томонларидан ташриф буюрувчилар учун харажатларнинг ошиши ва оролнинг таътил маскани сифатидаги «рақобатбардошлиги» бўйича хавотирлар билдирилган.
Шу билан бирга, Сингор Гвинед ўз маслаҳатлашувига келган 7000 га яқин жавобни кўпроқ таҳлил қилиш учун йиғим бўйича қарорни кечиктиришга келишиб олди — бу кўрсаткич бошқа ҳудудларга қараганда «анча юқори» эканлигини айтди.
Маҳаллий ҳокимиятнинг билдиришича, дастлабки рақамлар таклифларга нисбатан турлича муносабатни кўрсатган, бунда аҳоли томонидан кўпроқ қўллаб-қувватлаш, аммо ташриф буюрувчилар ва корхоналар томонидан юқори даражадаги қаршилик кузатилган.
Конвида кенгаш аъзолари ҳам «қўшимча далиллар ва амалий тажриба пайдо бўлгунга қадар» йиғимни жорий этиш тўғрисидаги қарорни қолдиришга қарор қилишди.
Унинг айтишича, маслаҳатлашувлардаги хавотирлар қаторига маҳаллий корхоналар иқтисодий босим остида бўлган бир пайтда буюртмаларнинг камайиши, қисқароқ қолиш ва ташриф буюрувчилар харажатларининг қисқариши каби қўрқувлар киради.
Бетан Эванснинг айтишича, туризм мавсумида йўллар тўсилиб қолади ва автотураргоҳлар тўлиб кетади
Гвинеднинг Долгеллау шаҳридаги оилавий «Dolgamedd» караван парки корхонасидан Бетан Эванс округда туризм солиғи жорий этилишини қўллаб-қувватловчилар қаторида бўлиб, бу ҳудудларга тиғиз вақтларда гавжум йўллар ва автотураргоҳлар билан курашишда ёрдам беради.
У кенгашларнинг тўловга қарши чиқаётган «шовқинли, худбин озчиликдан қўрқаётгандек» туюлганидан «ҳафсаласи пир бўлганини» айтди ва чодир қурган одамлар учун тунига 75 пенслик йиғимни баъзи ташриф буюрувчилар ҳудудда қолдириб кетаётган чиқиндилар билан солиштирганда «ҳеч нарса эмас» деб таърифлади.
«Яп-янги чодирлари бор одамлар келади, улар ҳўл чодирни машинага қайтариб солишни хоҳламайдилар, шунинг учун уларни биз пул тўлайдиган чиқинди қутиларимизга ташлаб кетишга ҳаракат қилишади», деди у.
«Бундай ҳолатлар жуда кўп содир бўлмоқда ва озиқ-овқат чиқиндиларининг миқдори шунчаки ақл бовар қилмайдиган даражада. Шунинг учун уларнинг бунга қурби етмайди дейиш кулгили, албатта етди».
Аммо у қўшимча қилди: «Баъзи одамлар ажойиб ва улар солиқ тўлашдан хурсанд. Биз ҳудудни ҳурмат қиладиган, солиқ тўлашга тайёр одамларни хоҳлаймиз, мен истаган турист тури мана шундай».
Гвинед туризм солиғини жорий этиш бўйича маслаҳатлашувда 7000 га яқин жавоб олди
Буюк Британия Симиру Профессионал ўз-ўзига хизмат кўрсатиш уюшмасидан (PASC) Ники Уильямсон учта округда йиғим жорий этилишининг тўхтатилишини «соғлом фикр ва далилларга қулоқ солишнинг қувонарли ғалабаси» деб атади.
У шундай деди: «Уэльс бўйлаб туризм корхоналари аллақачон дуч келаётган босимлар ҳақида аниқ гапиришди ва ушбу маслаҳатлашувларга берилган жавоблар Уэльс таътилларига яна бир харажат қўшилиши ҳақидаги хавотирларнинг кучини кўрсатади.
Бу корхоналар ёки ташриф буюрувчилар учун яна бир харажатни жорий этиш учун нотўғри вақт. Биз кенгашларнинг далилларга қулоқ солаётганини олқишлаймиз ва бошқаларни ҳам Уэльснинг ташриф буюрувчилар иқтисодиёти учун узоқ муддатли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган қарорлар қабул қилишдан олдин худди шундай йўл тутишга чақирамиз».
Уэльс ҳукуматига кўра, ҳозиргача Кардифф кенгаши 2027 йилда меҳмонлар йиғимини жорий этадиган Уэльсдаги ягона маҳаллий ҳокимият органи бўлиши кутилмоқда
28 сентябрдан бошлаб округда қоладиганлар 2027 йил 1 апрелдан бошлаб амалга ошириладиган буюртмалар учун йиғим тўлашлари керак.
Остининг сўзларига кўра, Кардифф ҳозирги туризм солиғи қонунчилиги яхши ишлаши керак бўлган жойга мисолдир, айниқса «нархга унчалик сезгир бўлмаган» бизнес туристлари билан.
«Нима учун бу Кардиффда ишлайди? Чунки бу типик шаҳар йўналиши. Одамлар Кардиффга бир неча кечага боришади», деди у.
«Икки киши учун, икки кечага, улар икки кишилик ётоқхона учун бир кечага £100, £140, £160 тўлаётганда, бу ҳатто қўшимча £10 ҳам эмас.
Шунинг учун у Кардифф учун ишлайди ва кейин Кардифф Манчестер ва Ливерпуль ўтмишда қилганидек тадбирларни осонгина ташкил қилиши мумкин... улар тўлов билан жуда яхши ишларни қилишлари мумкин эди».
Кардифф кенгаши Уэльсда меҳмонлар йиғимини жорий этадиган ягона маҳаллий ҳокимият органи бўлиши кутилмоқда
Меҳмонлар йиғими 2021 йилда Лейбористлар ва Плайд Симиру ўртасида имзоланган ҳамкорлик битимининг бир қисми сифатида яратилган бўлиб, қонунчилик 2024 йилда эълон қилинган.
Мулозимлар солиқнинг тушунарли бўлишини хоҳлашларини айтишди, шунинг учун катталар ва болалар учун бир хил ставка тўланади — гарчи 18 ёшга тўлмаганлар 75 пенслик ставкадан озод қилинган бўлса-да.
Маҳаллий ҳокимият органлари нафақат йиғимни жорий этиш-этмасликни, балки йиғилган маблағлар маҳаллий эҳтиёжлардан келиб чиқиб қандай сарфланишини ҳам ҳал қиладилар.
Бу уларнинг бюджетларида туризмни ривожлантириш, уэльс тилини тарғиб қилиш ва ташриф буюрувчилар фойдаланадиган инфратузилма ёки хизматларни яхшилаш каби муайян мақсадлар учун мақсадли йўналтирилади.
Ҳозирги бир кечалик тўлов белгиланган бўлса-да, кенгашлар агар маслаҳатлашув жараёнидан ўтиб, 12 ой олдин огоҳлантиришса, келажакда кўпроқ ҳақ олишлари ҳам мумкин.
31 кечадан ортиқ қолиш солиққа тортилмайди, шунингдек, вақтинчалик жойлаштиришга мажбур бўлган одамлар ёки уйсизлар хостелларидаги одамлар ҳам солиқ тўламайдилар.
Уэльс ҳукумати матбуот котиби шундай деди: «Маҳаллий ҳокимият органлари ўз жамоалари билан маслаҳатлашгандан сўнг ўз ҳудудларида йиғим жорий этишни хоҳлайдиларми ёки йўқми, ўзлари ҳал қиладилар.
Масалан, Кардифф 2027 йил апрель ойидан бошлаб йиғимни жорий қилади ва шаҳар ва унинг атрофига қайта инвестиция қилинадиган даромадлар яратади, бу эса ташриф буюрувчилар учун тажрибани янада яхшилайди».