Учинчи учиш-қўниш йўлагининг қурилмаслиги «бой берилган улкан имконият» бўлади, дея огоҳлантиради Хитроу раҳбари
Томас Волдбю «Today» дастурига бош вазирнинг билдирган фикрларидан сўнг, лойиҳа бўйича ҳукуматнинг позициясини «билиш яхши бўлишини» айтди.
Хитроу аэропортида учинчи учиш-қўниш йўлагини қурмаслик Буюк Британия учун «бой берилган катта имконият» бўлади, деб огоҳлантирди мамлакатдаги энг гавжум аэропорт раҳбари.
Томас Вольдбюе BBC Radio 4’нинг Today дастурига берган интервьюсида, Бош вазир Энди Бёрнҳам кенгайтиришни қўллаб-қувватлаш-қўллаб-кувватламаслигини айтишдан бош тортганидан сўнг, ҳукуматнинг ушбу лойиҳа бўйича позициясини «билиб олиш яхши бўлишини» айтди.
Аэропорт бош ижроия директорининг таъкидлашича, агар унинг эгалари учинчи учиш-қўниш йўлагига маблағ ажрата олишмаса, бу маблағлар «дунёнинг бошқа бир жойига инвестиция қилинади» ва у янги йилда бу бўйича қарор қабул қилиниши мумкинлигини қўшимча қилди.
Транспорт вазирлиги жамоатчилик сўровномаси жавоблари ўрганилаётгани ва «тегишли кейинги қадамлар кўриб чиқилаётганини» маълум қилди.
Вазирлик вакилининг таъкидлашича, ҳукумат «атроф-муҳит талабларига жавоб берган ҳолда, ўсиш ва имкониятларга ҳисса қўша оладиган мамлакат бўйлаб» аэропортларни кенгайтиришни қўллаб-қувватлайди.
Унинг қўшимча қилишича, Хитроуни кенгайтириш «мамлакат бўйлаб қарийб 40 миллиард фунт стерлинг миқдорида иқтисодий фойда келтириш салоҳиятига эга».
Хитроуда учинчи учиш-қўниш йўлагини қуриш ғояси бир неча ўн йиллардан бери муҳокама қилиб келинмоқда. Бу режа жуда баҳсли бўлиб, маҳаллий аҳоли, сиёсатчилар ва иқлим муҳофазачиларининг кескин қаршилигига учрамоқда.
Ўтган йили ўша пайтдаги ғазначилик канцлери Рэйчел Ривз ҳукумат томонидан қўллаб-қувватланадиган кенгайтиришни эълон қилиб, «учинчи учиш-қўниш йўлаги жуда зарурлигини» ва ҳукумат «бу қарордан энди қочиб қутула олмаслигини» айтган эди.
Хитроу аэропорти инвесторлар консорциумига тегишли бўлиб, уларнинг энг йириги Франциянинг Ardian хусусий капитал фирмасидир. Бошқалар қаторига Қатар инвестиция бошқармаси, Саудия Арабистони давлат инвестиция жамғармаси ва Хитой инвестиция корпорацияси киради.
«Агар улар Хитроуга инвестиция кирита олишмаса... у ҳолда бу пуллар дунёнинг бошқа бир жойига инвестиция қилинади», деди Вольдбюе.
«Гап бу пулни бошқа жойга ажратиш ҳақида кетмаяпти. Бу хусусий пул. Бу давлат пули эмас. Шу сабабли, у Буюк Британияга кирмайди. Фикримча, бу ушбу мамлакат учун чиндан ҳам ачинарли ва бой берилган катта имконият бўлади».
Учинчи учиш-қўниш йўлаги юзлаб хонадонларни бузишни, дарёлар ўзанини бургилашни ва M25 автомагистралини 14 ва 15-чорраҳалар оралиғида янги учиш-қўниш йўлаги остидаги туннель орқали қайта йўналтиришни талаб қилади. Унинг қурилиши 33 миллиард фунт стерлингга баҳоланмоқда.
Хитроу ўзининг тўртта йўловчи терминали ва иккита учиш-қўниш йўлаги орқали йилига 80 миллиондан ортиқ йўловчига хизмат кўрсатади. Ҳозирда йилига 480 000 та билан чекланган парвозлар сони, агар учинчи учиш-қўниш йўлаги қурилса, 720 000 тагача ёки кунига ўртача деярли 2 000 тага етиши мумкин.
Ушбу қўшимча қатновлар аэропорт эгалари учун даромаднинг сезиларли даражада ошишига олиб келиши мумкин ва Хитроу маъмурияти кенгайтириш «катта иқтисодий туртки» беришини ва янги иш ўринлари яратишини айтди.
Янги учиш-қўниш йўлаги, режалар топширилиши ва тасдиқланиши шарти билан, 2035 йилгача фойдаланишга топширилиши керак эди, аммо шундан бери Хитроу режалаштириш ва тартибга солиш муаммолари сабабли у тўрт йилга, яъни 2039 йилгача кечикиши мумкинлигини маълум қилди.
Янги таркибдаги ҳукумат учинчи учиш-қўниш йўлагини қўллаб-қувватлаши ёки йўқлиги ҳалигача ноаниқ. Катта Манчестер мэри сифатида ушбу лойиҳага қарши чиққан Бёрнҳам бу масала «Лондон ва лондонликлар учун» деб ҳисоблашини айтди.
«Фикримча, биз аввало у ердаги одамларнинг овозини эшитишимиз керак. Сўровнома ортидан дарҳол хулоса чиқаришим тўғри эмас», деди у ўтган ой BBC билан суҳбатда.
Вольдбюе бош вазир лойиҳани «қўллаб-қувватлашига» умид қилишини айтди ва бу лойиҳа касаба уюшмалари томонидан қўллаб-қувватланаётганини таъкидлади.
У учинчи учиш-қўниш йўлаги «фақат лондонликлар учун эмаслигини» қўшимча қилди. «Фойдаси бутун мамлакат бўйлаб сезилади, чунки бизнинг таъминот занжиримиз Буюк Британиянинг шимолидан то жанубигача етиб боради».
Даунинг-стрит Вольдбюенинг фикрларига изоҳ беришдан бош тортди.
Кўпроқ самолётларнинг учиши ва қўнишидан ҳосил бўладиган шовқиннинг яқин атрофдаги маҳаллаларга таъсири ҳақида сўралганда, Вольдбюе Хитроуда сўнгги 40 йил ичида шовқин даражаси «кескин» камайганини ва бу «тенденция давом этишини» айтди.
«Менинг энг катта хавотирим аслида кўп йиллик ноаниқликдир. Ўйлашимча, уларга ушбу лойиҳадан нима хоҳлашимиз ҳақида аниқлик киритиш вақти келди, токи биз ҳам, улар ҳам ўз ҳаётларида олдинга ҳаракат қила олсинлар», деди у.
Вольдбюе Today дастурига ҳозирги ғазначилик канцлери Жон Ҳили билан ҳали учрашмаганини, аммо агар учрашса, аэропорт «иқтисодиётга жуда катта ҳисса қўшаётганини», аммо «ҳозирда имкониятларимиз максимал даражага етганини» тушунтиришини айтди.
«Бу шуни англатадики, биз ҳисса қўшишни ёки ушбу ҳиссани оширишни тўхтатамиз. Агар бунинг олдини олмоқчи бўлсак, биз ҳозир бу қарорни қабул қилишимиз, олдинга силжишимиз ва олдинги ҳукуматнинг тезкорлик билан ҳаракат қилиш ва буни амалга ошириш бўйича ишини давом эттиришимиз керак», деди у.
Транспорт вазирлиги Хитроуда янги учиш-қўниш йўлагини тасдиқлаш-тасдиқламаслик тўғрисидаги қарор учун асос бўладиган «Аэропортлар бўйича миллий сиёсат баёноти»ни ҳали ҳам якунлаётганини маълум қилди. У охирги марта 2018 йилда янгиланган эди.
Вольдбюенинг айтишича, Хитроу кейинги бир-икки йил ичида топширишни режалаштирган режалаштириш аризаси устида ишламоқда, аммо ҳар қандай қарор ҳукуматнинг миллий сиёсат баёнотига асосланади.