Тунни космосдан ёритиш режаси астрономларни хавотирга солди
Рефлест Орбитал компанияси Қуёш ботганидан кейин ҳам Ернинг танланган ҳудудларига орбитадаги кўзгулар орқали ёруғлик йўналтиришни режалаштирмоқда. Астрономларнинг ҳисоб-китобларига кўра, келажакдаги йирик акс эттиргичлардан ҳатто биттаси ҳам ўнлаб километр атрофда тунги осмон ёруғлигини ўзгартириши мумкин.
Тунни космосдан ёритиш режаси астрономларда хавотир уйғотди
Компания октабр ойида Калифорнияда режалаштирилган ёритиш тизимининг ер усти намойишини ўтказди. Бундан олдин АҚШ регулятори биринчи тажриба сунъий йўлдоши — ЭАРЕНДИЛ-1 фаолиятига рухсат берган эди.
10-октабр куни Уитни тоғи яқинидаги Лоун-Пайн атрофида ўтказилган синовда кучли прожекторлар қўлланилди. Улар орбитал аппаратлар яратиши кутилган ёруғлик доғини тақлид қилди. Намойишда қидирув-қутқарув хизматлари кўнгиллилари иштирок этди.
Бу синовда космосдаги кўзгудан фойдаланилмади: ёруғликни ерда ўрнатилган ускуналар таъминлади.
Рефлест Орбитал лойиҳаси Қуёш нурини орбитадан Ернинг белгиланган нуқталарига акс эттириш ғоясига асосланади. Компания бундай ёритишни энергетика ва қўшимча ёруғлик талаб қиладиган бошқа вазифаларда ишлатишни мақсад қилган.
Биринчи тажриба аппарати 18 × 18 метр ўлчамдаги кўзгуни ёйиши керак. АҚШ Федерал алоқа комиссияси — ФСС 9-июл куни ушбу намойиш сунъий йўлдошини жойлаштириш ва сўралган радиочастоталардан фойдаланган ҳолда ишлатишга рухсат берди. Бу қарор келажакдаги бутун сунъий йўлдошлар гуруҳи маъқулланганини англатмайди.
Америка астрономия жамияти эса март ойидаёқ аризани рад этишни сўраган эди. 8500 дан ортиқ профессионал ва ҳаваскор астроном манфаатларини ифодаловчи ташкилот ердаги астрономик кузатувларга халақит ва бошқа эҳтимолий оқибатлардан хавотир билдирган.
Сентабр ойида Астропҳйсисал Жоурнал Леттерс журналида эълон қилинган тадқиқотда Мирослав Коцифай, Гашпар Бакош ва Франтишек Кундрачик нурнинг атмосферада қандай тарқалишини ҳисоблаб чиққан. Моделда ҳаво молекулалари, аерозоллар ва ёритилган ер юзасидан қайта акс этадиган нур ҳам инобатга олинган.
Ссенарийлардан бирида 54 × 54 метрлик кўзгу ўрганилган. Ҳисоб-китобларга кўра, нур йўналтирилган ҳудуд ичидаги кузатувчи учун у тўлин Ойдан анча ёрқин кўриниши мумкин.
Тарқалган ёруғлик тахминан 30 километргача бўлган масофада тунги осмонга сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин. Ҳатто 14 километр узоқликда ҳам битта шундай кўзгу ҳосил қилган ёруғлик осмоннинг катта қисмида тўлин Ой пайтидаги осмон ёруғлигидан ошиб кетиши эҳтимоли бор.