Трампнинг Украинани қўллаб-қувватлашни чеклаш ҳақидаги фикри «мутлақо нотўғри», деди Италия вазири BBCга
Мудофаа вазири Гвидо Крозетто ББСъга берган интервюсида АҚШ Россиянинг кенг кўламли босқинини тугатишга ёрдам бериш ўрнига, уни чўзиб юбориш хавфини туғдираётганини айтди.
Италия вазири Би-би-сига Трампнинг Украинага ёрдамни чеклаши «мутлақо нотўғри» эканини айтди
Мудофаа вазири Гвидо Крозетто Россия президенти Владимир Путинга ҳеч қандай ожизликни кўрсатмаслик кераклигидан огоҳлантирди
Италия мудофаа вазирининг таъкидлашича, АҚШ томонидан Украинанинг Россия ҳужумларидан ҳимояланиш учун фойдаланаётган сунъий йўлдош тизимлари ва разведка маълумотларидан фойдаланишини чеклаши «тўлиқ хато, катта хато» бўлади.
Би-би-сига берган интервьюсида Гвидо Крозетто АҚШ президенти Дональд Трамп маъмуриятининг бундай ҳар қандай қадами «мутлақо мантиқсиз» эканини ва Россиянинг кенг кўламли босқинини тугатишга ёрдам бериш ўрнига, уни янада чўзиш хавфини туғдиришини айтди.
АҚШ расмийлари Трамп АҚШ томонидан Украинага етказиб берилаётган ва унинг уруш ҳаракатлари учун жуда муҳим бўлган интернет тезлигини секинлаштиришни сўрамаганини билдирган. Трамп, шунингдек, АҚШ Украина билан Россиянинг бўлажак ҳаво ҳужумлари ҳақидаги эрта огоҳлантириш маълумотларини бўлишишни тўхтатганини инкор этди.
Крозеттонинг бу баёнотлари Италия томонидан АҚШ шаънига билдирилаётган тобора кескин танқидларни янада кучайтиради.
Шу ҳафта бошида Бош вазир Жоржия Мелони Трампнинг Россиядан дизель ёқилғиси сотиб олиш бўйича келишувини «жуда хавфли танлов» деб таърифлаб, бу Россия Украина шаҳарларини бомбардимон қилаётган бир пайтда «унга қонунийлик беришини» айтган эди.
Трамп ушбу битимни Владимир Путин билан тузган ва ёқилғи нархининг ошишида Киевнинг Россия нефтьни қайта ишлаш заводларига қилган ҳужумларини айблаган эди.
Бир пайтлар АҚШ президентига жуда яқин деб кўрилганидан «Трампнинг сирдоши» деб аталган Мелони бу қадам Путинни музокаралар столига ўтказиш ҳаракатларига зид эканини айтди.
«Тинчлик Путин вазият боши берк кўчага кириб қолганига, бошқа олдинга силжий олмаслигига ишонч ҳосил қилганида келади», деди унинг мудофаа вазири Римдаги вазирлик биносида Би-би-сига берган интервьюсида.
Крозетто Мелонининг ўнгчи «Италия биродарлари» партияси ҳамасосчиси бўлиб, ушбу партия 2022 йилда, Россиянинг кенг кўламли уруши бошланганидан кўп ўтмай тузилган ўнг коалицион ҳукуматга бошчилик қилиб келмоқда.
«Агар [Путин] Украина томонида ожизликни кўрса – ва агар АҚШ Украинани ресурслардан маҳрум қилса, бу ожизликни келтириб чиқаради – у ҳолда у ғалаба қозониши мумкинлигига ишонади. Шундай қилиб, у урушни давом эттиради», деб огоҳлантирди Крозетто.
«Менимча, бу мутлақо нотўғри».
Италия бош вазири Украина президенти Владимир Зеленскийнинг яқин иттифоқчисига айланди
Жамоатчиликдаги кенг тарқалган скептицизмга қарамай, Мелони ҳукумати бошиданоқ Украинани қатъий қўллаб-қувватлаб, ҳам ҳарбий, ҳам инсонпарварлик ёрдамини юборди.
Ушбу етказиб беришларнинг тафсилотлари ҳамиша сир тутилган.
Интервьюмизда мудофаа вазири Италиянинг ҳарбий ёрдами «ушбу ҳукумат ҳокимиятда бўлган муддат давомида» давом этишига ваъда берди, гарчи у сайловлар яқинлашгани сабабли кейинги етказиб беришлар учун парламент розилигини олиш «қийинроқ» бўлишини айтган бўлса-да.
Сайловлар 2027 йил охиригача ўтказилиши керак ва жорий сўровномалар янги ўнгчи «Национал футуро» партиясини Мелонининг барча коалиция бўйича ҳамкорларидан олдинга қўймоқда.
Унинг етакчиси, собиқ генерал Роберто Ванначчи очиқчасига Россияга харихоҳлик билдиради ва Украинага ёрдам беришга қарши чиқиб, Европа пулни бекорга сарфламоқда, Россия ҳарбийлари эса жойларда «олдинга силжишда давом этмоқда», деб таъкидлайди.
Яқинда Тосканада бўлиб ўтган тадбирда у ўзини «Путинпараст ҳам, Россияпараст ҳам эмас», балки «Италияпараст» деб таърифлади.
Крозетто Ванначчи ҳақидаги саволларни, жумладан, унинг қарашлари кўплаб италияликларнинг фикрини акс эттирадими-йўқми деган саволни «муҳимроқ масалалар билан шуғулланиши кераклигини» айтиб, рад этди.
Бироқ, эҳтимол фарқни кўрсатиш учун, у Россия ҳақида кескин фикр билдирди.
«Бир давлат танклар билан бошқа давлат чегарасини кесиб ўтса, касалхона ва мактабларни бомбардимон қилса, тинч аҳолини ўлдирса ва электр станцияларини портлатса ҳамда буни тўрт йилдан бери амалга ошириб келаётган бўлса, мен буни фақат ёвузлик деб таърифлай оламан», деди у.
Шунга қарамай, италияликлар, кўплаб европаликлар каби, қиммат энергия манбалари туфайли ошаётган нарх-навога дуч келмоқда.
Жума куни Римда бўлиб ўтган ва пақирдошлар отилган кўча намойишлари чоғида ўрта мактаб ўқувчилари маблағлар таълим ўрнига қурол-яроғга йўналтирилаётганидан шикоят қилишди.
Баъзилар: «Бизга кўпроқ синфхоналар керак, кўпроқ бомбалар эмас», деб ҳайқиришди.
Италия жанубида юк машиналари ҳайдовчилари ёқилғи нархи ошишига норозилик билдириб, йўлларни тўсишни бошладилар.
Италиядаги сўровномалар мунтазам равишда кўпчилик Украинага ҳарбий ёрдамни тўхтатишни хоҳлашини кўрсатади. Сентябрь ойида Ixè институти томонидан ўтказилган бир сўровнома шуни кўрсатдики, қурол етказиб беришни давом эттиришни қўллаб-қувватловчилар улуши бор-yoғи 18 фоизни ташкил этади.
Бунинг сабаблари кўп: узоқ йиллик пацифистик анъаналардан тортиб, Москва билан яқин ишбилармонлик алоқалари тарихигача. Польша ёки Болтиқбўйи давлатларидан фарқли ўлароқ, Италия географик жиҳатдан ҳам хавфдан узоқда эканини ҳис қилади.
Мудофаа вазири, шунингдек, Россиянинг фаол дезинформация кампаниясини ҳам айблади — унинг айтишича, бу кампания «маълум сиёсий арбобларни... ва Россияга қарши сиёсий муҳитни кучсизлантиришга қаратилган қарашларни» нишонга олмоқда.
«Улар қайсидир маънода жамоатчилик фикрини ўзгартирмоқда», деб таъкидлади вазир.
«Автомобилга ёқилғи қуйиш шахобчасида қийналаётган фуқарога ҳозирча Россияга ҳеч қандай ён бера олмаслигимизни тушунтириш жуда қийин. Лекин эътироз билдираётган ўша фуқаронинг келажагини ҳимоя қилишнинг ягона йўли шу».
Украинанинг бошқа европалик иттифоқчиларидан фарқли ўлароқ, Италия йирик диверсия ҳужумларига учрамаган.
Вазирнинг айтишича, август ойида Рим ташқарисидаги қурол омборида содир бўлган ёнғин қасддан ўт қўйиш эмас, балки «инсон аҳмоқлиги» оқибатидир.
Ўтган ойда Россия Ўртаер денгизидаги контейнер кемаларидан Италия, Франция ва Испанияга дрон ҳужумларини режалаштираётгани ҳақидаги ҳисобот ҳам ўз исботини топмади, деди Крозетто.
Бироқ, у Россия билан боғлаган киберҳужумлар энди одатий ҳолга айланган — «ҳар куни юзлаб шундай ҳужумлар содир бўлади» — ва у Европанинг бунга берган жавоби жуда ожиз бўлди деб ҳисоблайди.
«Агар қарши ҳужум қилмасангиз... урушда ғалаба қозона олмайсиз», деди вазир.